Taha Toros Arşivi, Dosya No: 69-Anadolu Hisarıİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Tan, Ahmet

Istanbul Sehir University Repository

KARTPOSTALLARI IV PİLİ İLE... AHMET TAN
Sottveniv de Qonsfantinopíe. JlnaioU Jftssar.
ANADOLU HİSARI
“Anadolu Hisarı”nı bitişik yazsa idik, 
semti hakkında bilgi vermek gerekecekti. 
Ayrı yazdığımız için “hisar” ı anlatmak da­
ha doğru olacak.
Söz önce Evliya Çelebi’nin.
“— Lebi deryada Göksu 'nun denize ka­
rıştığı mahalde bir kaya üzerinde olup Yıl­
dırım Bayezid binasıdır ki, sonda Ebülfeth 
Han tamir ve t ermin ettirdiğinden ekseri­
ler binasını da ona nispet ederler.
Şeddadi bina olunmuş, âli ve metin bir 
kaledir. Amma küçüktür. Cirmi bin adım­
dır. Garba nazır bir kapısı vardır. İçinde 
dizdar hanesi, nefaret evleri, ikiyüz kadar 
t imar ehli neferi vardır. Lebi deryada Ru­
meli Hisarı 'na ve Akıntı Burnu 'na karşı 
topları vardır“
Anadolu Hisarı ’nm kurdelasının ne za­
man kesildiği konusunda ayrı tarihler öne 
sürülür. Âşık Paşazade 1390yılı (H icri 793) 
gösterirken, Nişancı Mehmet Paşa 1395 yı­
lında (H icri 795) ısrarlıdır. Ancak “ mal
sahibi”  konusunda hiç tereddüt yoktur: 
Yıldırım Bayezid.
Bayezid, açılışı yaptıktan sonra Bizans 
İmparatoru’na bir elçi göndererek İstan­
bul’un anahtarlarını istemiştir. İmparator 
anahtar teslimine razı olmadı. Ama 5 yıl 
“ cizye”  vermeyi, Galata’da bir mecsit ya­
pılmasını ve gönderilecek Kadı’ya “ çalış­
ma izn i”  vermeyi kabul etti.
Anadolu Hisarı gerçek önemine ve gü­
cüne kendisine bir “ kardeş” geldiği zaman 
kavuştu. Rahmetli Reşat Ekrem Koçu, Bo­
ğaziçi’nin iki yakasındaki bu iki hisarın
T  T -S O föç  |
“ bir müdafaa vasıtası olmaktan çıkıp ta­
arruz vasıtası halini aldığını” belirtir.
Hisarın önündeki camiyi Fatih Sultan 
Mehmet yaptırmıştır.
Anadolu Hisarı İstanbul’un en eski Os­
manlI yapısıdır. Bu anlamda bazı Bizans 
yapıları ile yaşıt denecek kadar da yenidir. 
Yıldırım Beyazid’in büyük oğlu Süleyman 
Sultan, babasının Timur'un elinde tutsak i 
olmasından sonra bir süre bu Hisar’da ikâ­
met etti.
H isar’ın çevresindeki yolların buraya 
saldıracak düşmanın kuvvetini kıracak, yü- i 
rürken tehlikeler, zorluklar yaratacak bir 
biçimde hazırlandığı belirtilir. Bu anlam­
da ortalıkta beş küsur yüzyıldır, düşman 
olmadığı halde bu anlayış kısmen de olsa 
hâlâ sürmekte ve bu kez belediyenin him­
meti ile bugün de otomobiller için yolla- \ • 
rın o zamanki fonksiyonları devam 
ettirilmektedir.
Hisar’ın adını verdiği Anadoluhisarı’na 
gelince, burası İstanbul’daki ilk Müslüman 
mahallesi sayılır. Evliye Çelebi’nin tuttu­
ğu kayıtlara göre mahalle “Bin seksen hane 
olup, asla kefere yoktur. Kal'a camiinden 
maada bir kaç mescidi, yedi adet sübyan 
mektebi, bir küçük hamamı, yirm i adet 
dükkânları vardır. Halkı hep ehli zevk, ga­
rip dost adamlardır. Dağlarında bağları he­
sapsızdır. Üsküdar Kadılığı'na bağlıdır. 
Göksu mesiresi âbı hayat misali bir nehir­
dir ki, Alemdağlılarda cereyan edip gelir ”
Anadoluhisarı semt olarak Boğaziçi köy­
lerinin tatlı su kaynakları bakımından en 
Zenginlerinden biridir. Göztepe, Elmalı ve 
Kestane Suyu bu semt çevresindedir. Bun­
lardan başka yakın bir çok pınar, şifalı 
ayazma var idi ise de çoğu kuruyup yok 
olup gitmiştir.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Anadolu Hisarı

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository