Taha Toros Arşivi, Dosya No: 112- Pastahaneler, Bozacılar, Gazozcular, Börekçiler, Turşucular, Sucular. Not: Gazetenin "Politika ve Ötesi" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Mehmed Kemal

Istanbul Sehir University Repository

3 MART 1983 d
p n i  İT fl/A i «q ÖT!rC  İ MehmedrUU i \m VB Usİ„51 KEMÂL
Şimdi jNasil ?
Cemal Süreya’nm bir yazısında okumuştum. 
Yılmaz Gruda, «Neydi o günler, iki Özen arasın­
da» dermiş. Servet Öz diye ünlü bir futbolcunun 
işlettiği, Bulvar üstündeki bu iki dükkândan biri 
Kızılay’a bitişikti, öteki Uçar stvağa girerken sol 
köşedeydi. Çocuk Esirgeme Kurumu apartman­
larının altında.. Bu yapının, şim i Anadolu 
Kulübüne bakan öteki köşesinde ..e Şair Ah­
met Muhip Dranas otururdu. Muhip, o zaman­
lar Çocuk Esirgeme Kurumu’nun başkanıydı. 
Başkanlıktan ayrıldığında, yerine gelen yeni 
yönetim onu. oradan hamencecik çıkarmıştı.
Özen’lerden Kızılay’a bitişik olanı söğüş 
kelleden, Arnavut ciğerinden, su muhallebisine 
kadar çok şeyler satan bir dükkandı. Bakanlık 
memurları öğle yemeklerini ucuzundan burada 
yerlerdi. Öteki Özen, oldukça görkemli bir pas­
taneydi. Karşı köşede de Kutlu vardı. Kutlu ve 
Özen daha çok edebiyatçı ve sanatçıların uğ­
rağı olan kahvelerdi. Bir çaya, bir sütlü kahve­
ye buralarda Öğleyi ederdik. Gelenlerle de sa­
nat, şür konuşulurdu. 1940’lı yılların başın­
dan sonuna değin uğrağımız buralardı. 
Bütün bir İkinci Dünya Savaşı’nm tartışmaları, 
kim kazanacak? Kim yitirecek? diye burada 
geçmiştir. Mihver devletlerini tutanlar da. Müt­
tefikleri tutanlar da belliydi. Mihver ve Müt­
tefik tartışmasından, sağcılık ve solculuk çıkar­
dı.
Sadrl Ertem,. Nurullah Ataç, Abdülhak Şi- 
nasi Hisar, Sabahattin Eyüpoğlu, Ahmet Ham- 
di Tanpmar, koltuğunun altında yabancı gaze­
teler bulunan bir zamanlar ünlü, şimdilerde 
ünü yitmiş daha bir alay kişi de gelirdi. Şair­
lerden Ahmet Muhip, Orhan Veli, Melih Cev­
det, Necati Cumalı, Paris’ten dönenlerden Ca­
hit Sıtkı, Oktay Rifat bunlardan ayrı gibi gö­
rünen Şahap Sıtkı, Fethi Giray, Suat Taşer, 
Suphi Taşhan, adı dergilerde yiten bir çok genç 
şair, hikayeci, yazar. Belleğimin bir kıyısında 
ıpıl ıpıl aşina yüzler beliriyor. O zaman bilmez­
dik, sonradan görmek bize nasip oldu, Paris 
kahvelerine benzerdi bura! İstanbul’dan bu­
raya yolu düşen sanatçı dostlar da, bildik kişi­
leri görmek için buralara gelirlerdi. Kenan Ha­
run’a bir yakınından bir miras mı düşmüştü 
ne, Oktay Akbai’ı bir süre burada görmüştüm. 
Tarih söylemiyorum, küçük bir yanlışı hemen 
düzeltir, tarihini kendi bulsun, ya da düşünsün.
Oktay Rifat’m, «Yaşayıp Ölmek Aşk ve 
Avarelik Üstüne Şiirler»! yeniden basıldı. Bu 
kitabı yeniden okurken Özen ve Kutlu günleri­
ni anımsadım. Bu şürlerin çoğunu, daha yazıl­
dıklarında, sıcağı sıcağına Oktay Rifat’tan bu 
kahvelerde, ya da Acem’in meyhanesinde ağ­
zından dinlemiştim. Oktay’la aynı bakanlıkta 
çalışırdık. Oktay, Maliye Bakanlığı hesabına 
Fransa’da okuduğu için bakanlığın muhasebe 
servisinde çalışırdı, ben de başka bir bölümün­
de. İş çıkışlarında buluşur, bu kahvelere gider­
dik. Kazançlarımız azdı, ucun ucuna zar zor 
geçinirdik.. Önün için, «Param olsa satarmıy- 
dım kahverengi elbisemi» gibi yazdığı şiirler 
içimize dokunur, bizi sarardı.
O yıllarda Yenişehir kahveleri olduğu gibi, 
Yenişehir akşamları da vardı. Vali Nevzat Tan- 
doğan, Yenişehir’de meyhane açılmasına izin 
vermediği için, Ulus Meydam’ndaki meyhaneler­
de içer, yürüye yürüye Yenişehir akşamlarını 
yaşamak üzere bu kahvelere gelirdik. Ceplerimi­
ze sığdırdığımız cep konyaklarından gizliden 
gizliye birer yudum alır, sade kahvelerimizi 
içerdik. Arada bir bardaklarını kullansak bile, 
garson dostlarımız üstümüze varmazlardı, bizi 
utandırmazlardı. Kavaklıdere’ye doğru yürüyüş­
ler de yapardık. Bu yürüyüşlerde konuşulan, 
okunan sadece şiirdi. İçimizde belleğinde en 
çok şiir yükü taşıyan Nurullah Ataç’tı. Galip 
Dede’ye tutkundu. Tardiyelerinden birkaçını, 
başından başiar, sona değin, bir çırpıda bu yol 
culuklar arasında okurdu. Biraz kekemeydi 
Ataç... Ama şiir okurken kekemeliği geçer, ta­
ne tane okurdu. Sesi, beş on metre uzaktan du­
yulacak kadar gürdü. Bu yüzden, okuduğu şiir­
leri dinlemek üzere ardımızda önümüzde insan­
lar belirirdi. Aldırmazdık.
Ellilerden sonra, bu kahveler birer İkişer 
banka oldu. Yollar kazıldı, kanalizasyonsuz ya- 
pümış olan Yenişehir’e kanalizasyonlar yap­
mak için her taraf oyuldu. Çukurlar açıldı. 
Ağaçlar (at kestaneleri) kesildi, özenler. Kut­
lu saatleri bitti. İktidar değişmişti. Yeni iktidar 
eskisinin kurallarını çiğnedikçe, bize özgürlük­
ler geliyormuş gibi göründü. Yeni iktidarın ye­
ni kahveleri, yeni meyhaneleri açıldı. Karpiç’e 
gidemiyenler de, gitmeye başladılar. Ankara 
Palas, yeni müşterileri ile donandı. Falih Rıfkı’ 
larm. tek parti yazarlarının elleri etekleri bura­
lardan çekildi.
Ankara, şimdi nasıldır acaba?
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Şimdi nasıl?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository