Taha Toros Arşivi, Dosya No: 111-Kütüphanelerİstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Kür, İsmet

Istanbul Sehir University Repository

YENİDEN DÜZENLENEN
BEYAZIT 
KÜTÜPHANESİNDEN 
AYNI ANDA 
400 OKUYUCU 
YARARLANABİLİYOR
ÜLKEMİZDE OKUR VE KİTAP SAYISI 
ÜZÜCÜ. FRANSA’DA BİR YILDA 
OKURA 400 MİLYON KİTAP 
SUNULUYOR. TÜRKİYE’DE 823 
KÜTÜPHANEDEKİ KİTAP SAYISI 
TOPLAM SADECE 7 MİLYON. 
DIŞARIDA 2 KİŞİYE BİR GAZETE, 
ÜLKEMİZDE BİR KİŞİYE 20 GAZETE
DÜŞÜYOR
İSMET KÜR
BEYAZIT 
KÜTÜPHANESİ 
MÜDÜRÜ YUSUF 
TAVACI
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fa­
kültesi mezunu. Mesleğe Erenköy 
Kız Lisesi Kütüphanesi’nde başla­
dı. Kadıköy Aziz Berker Halk Kü­
tüphanesi memurluğu, Tekirdağ 
Halk Kütüphanesi Müdürlüğü ve 
Derleme Müdürlüğü görevlerin­
den sonra, Beyazıt Kütüphanesi 
Müdürlüğü’ne atandı.
Bugünkü söyleşi konumuz 105 yıl­
lık bir dost..
Öyle bir dost ki, 105 yıldır hep “ da­
ha iyi hizmet verebilme” sancıları için­
de..
Ne ki, sancıları boşa gitmiyor.. Git­
gide daha gelişip yayılıyor.. Ve bugün 
vardığı yer, gerçekten övgüye değer.
Kim mi bu vefalı dost?.. Doğrusu­
nu isterseniz, tanışıklığım bir hayli es­
ki olmasına karşın, benim de bilme­
diğim yönleri var.. Bu yüzden, daha 
bir erbabıba sorup hep beraber öğre­
nelim diyorum.
ffl'fflrD H lEski Beyazıt Devlet Kütüp­
hanesinin bir miktar lütfunu görmüş, 
ama pek çok kahrını çekmiş bir kişi
olarak, bugün bu rahat, sıcak, aydın­
lık salonlarda okuyan, araştırma, in­
celeme yapan, müzik dinleyen insan­
ları biraz kıskanıyorum sanırım... İki 
uzun araştırmam olmuştu. Biri Ata­
türk, öbürü de eski çocuk dergileri üs­
tüne.. Yani 1962 ile 1987 arasında çok 
gidip geldim eski binaya.. Kışları o ka­
dar soğuk olurdu ki salon.. Çok sü­
rekli geldiğim bir kış, sayın Muzaffer 
Gökman odasında bir masa vermişti 
bana.. Çok değerli, çok bilgili bir in­
san Muzaffer Bey.. Geçenlerde Fazıl 
Hüsnü Dağlarca’nın bende bulunma­
yan birkaç kitabını, bu arada çocuk 
şiirlerini gözden geçirmek için geldim. 
Kitapları alıp okuma salonuna gittim.. 
İnanır mısınız, bu oturduğum salo­
nun, yıllar yılı kahrını çektiğim salon 
olduğunu asla farketmedim.. Nasıl ta­
nıyabilirdim ki, giriş kapısıyla birlik­
te tüm havası değişmiş.. Her duvarı 
bir başka sanat eseriymiş meğer.. 
T O liıİA lfy Sn  Efendim, bu resimle­
rin üstü, nedense badana edilmişti. 
Usulüne uygun kazılınca altından bu 
güzel duvarlar çıktı, 
ı m r i t t a  Bildiğim kadarıyla, devlet
eliyle kurulmuş bir kütüphanemiz bu- 
rasıdır, değil mi? ..
W lll'^\y.TW IEvet efendim. Kuruluş 
tarihi 1882’dir. Şöyle ki, bir vakıf hiz­
meti veren kütüphane, 1869’da çıka­
rılan Maarif-i Umumiyye Nizamna­
mesi ¡¡e, kamu görevi kimliği kazan­
dı. 1882 tarihinde külliyenin imaret 
kısmında açılması planlanan kütüpha­
nenin restorasyonuna başlandı.. Ö za­
manın bütçe sıkıntısı mâlûm.. Ola­
naklar kısıtlı. Restorasyonun bir an 
önce tamamlanması için, 2. Abdülha- 
mit, şahsi bütçesinden de yardımda 
bulunur ve restorasyon 22 ay gibi kı­
sa bir sürede tamamlanıyor ve 24 Ha­
ziran 1984 tarihinde “ Kütüphane-yi 
Umumi’yi Osmânî” adıyla hizmete 
açılıyor. 1946 tarihine kadar tüm hiz­
metler, şu anda “ kitap okuma salo­
nu” olarak kullanılan tek bir salon­
da verilmeye çalışıldı. Gerek, elyazma 
sayısındaki artış, gerekse, 1934 tari­
hinde çıkarılan “ Basma yazı ve Re­
simleri Derleme Kanunu” gereği, ül­
kemizde basılan tüm kitap, gazete, 
dergi ve benzeri yayımların birer nüs­
hasının kütüphaneye gelmesi, yer dar­
lığını dayanılmaz boyutlara yükseltti. 
1948 ve 1953’teki iki ayrı Bakanlar 
Kurulu kararlarıyla kütüphanenin 
külliyesinin imaret kısmının diğer bö­
lümleri de kütüphaneye tahsis edildi. 
U Ü Ü 9 M 3 Ş  uanda kütüphaneniz iki 
ayrı binadan oluşuyor. Bu yapılar 
hakkında da biraz bilgi rica etsem? 
f f i S B Z S l i k  i ayrı tarihte yapıl­
mış tu  iki ayrı bina birbirleriyle bağ­
lantılı olarak hizmet veriyor. Merkez 
bina, 1506 tarihinde inşa edilen Beya­
zıt külliyesinin imaret kısmıdır. Demin 
de söylediğim gibi, 1882 yılında, za­
manın sadrazamı Sait Paşa ile, Maa-
i
24 mkadııv
rif Nâzırı Nazım Mustafa Paşa’nın 
gayretleriyle, kütüphane olarak kul­
lanılması için Saray’dan izin çıkmış­
tı. Ek bina, Tanzimat dönemi yapımı­
dır. Padişah Abdülaziz zamanında 
(1862-1876) “ Daire-i Umur-i Askeri­
ye” olarak yaptırılmış; daha sonra 
Harbiye Nezareti’nin, -yani bilindiği 
gibi, şimdiki İstanbul Üniversitsi mer­
kez binasıdır- bir bölümü olarak inşa 
edilerek, askeri misafirhane olarak 
kullanılmıştır. Bir süre de Jandarma 
Dairesi olarak kullanılan bina, 1925- 
1964 yılları arasında da Dişçilik Okulu 
oldu. 1974 yılında da Maliye Bakan­
lığı’dan, kütüphane olarak kullanıl­
mak üzere Kültür Bakanlığı’na dev­
redildi. Restorasyon ve onarım pro­
jeleri 1978 yılında tamamlandı. 
1979’da 4. Beş Yıllık Plana alınmış, 
1988’de kütüphane olarak hizmete 
acildi.
B S f l 'lU M  Yeni binada faaliyetlerini- 
ze neler eklendi?
TS!QEES3E3Sİ Eskiden ancak 44 kişi- 
ye verilen okuyucu hizmeti, 4 ayrı sa­
londa yaklaşık 300 kişiye veriliyor. 50 
kişilik bir konferans salonumuz var. 
Burada sürekli olarak kültürel ve eği­
tici faaliyetler yapılmaktadır. Ayrıca 
20 kişilik müzik dinleme salonumuz 
var. 30 kişilik dil laboratuvarında İn­
gilizce ve Almanca kurslarımız devam 
ediyor. Ayrıca para-pul, resim, kart­
postal, harita ve afişlerle ilgili sinema 
ve video izleme salonlarımız da bulun­
maktadır. Kütüphanemize mikrofiş 
makinesi alındı. Bununla, öncelikle 
kütüphanemizdeki yazma eserler mik- 
rofişe alınacaktır. Öte yandan, oku­
yucuların da mikrofiş istekleri de kar­
şılanacaktır. PC bilgisayar da alındı. 
Paket program hazırlandıktan sonra 
bilgisayar uygulamasına da geçilecek. 
İsmet Kür: İsteyip de yapamadığınız 
işler var mı?
fifl lıjH.V/.T* 'Nitelik ve nicelik açı­
sından yeteni personele sahip olarak, 
güncel hale gelmiş işlemler ve tüm bu 
işlemleri bilgisayarlara yükleyerek 
bilgi-işlem merkezi haline gelmek.. 
Her bakımdan bilgi ihtiyacı olan kişi 
ve kuruluşlara anında hizmet verebil­
m ek^^
I S E E n a O k u y u c u  sayınız hakkın­
da bilgi verir misiniz?
n ffn ra rV r.T M IGünde ortalama 400 kişi 
kütüphanemizden yararlanıyor.
¡ H f f H Ş M İnsanlarımızı kütüphane- 
lere daha çok alıştırmak için önerile­
riniz?
şeyden önce iyi hiz­
met vermek, okuyucunun güncel ihti­
yaçlarını karşılamak, bunun yanında 
kütüphanelerin tanıtılmaları da gerek­
mektedir. Bu konuda G.Müdürlüğün 
çeşitli yayımları var.. Ama basın ve 
TV ’den de yardım alsak iyi olacak.
B H n T T m n iTürkive’de Kültür Bakan- 
Iığı’na bağlı kaç kütüphane var?
Yusuf Tavalı: 1987 yılı bilgilerine gö­
re, 823 tane. Bunların 62’si İstanbul’­
da.
ıH ffffffijtraBu kitaplıklardaki kitap sa­
yısı ve bunlardan yararlananların sayı- 
sı kaçtır?
.r c w . v ı , ı # 23 kütüphanedeki tüm
kitap sayısı, gene 1987’ye göre 6.820. 
167’dir. Bunlardan yararlananların sa­
yısı da 19.167.335. Ödünç alınan ise 
2.415.212’dir.
[■ f m i a i r ç  Kaygı uyandıracak kadar 
kıiçüK sayılar bunlar.. Bir başka ülkey­
le, örneğin Fransa’yla bir kıyaslama 
yapmak olanağınız var mı? 
W T g 7 1 W > ilrabii var. Rakkamı, Gü­
neş gazetesinin 1 Nisan 1985 tarihli nüs­
hasından alıyorum: Fransa’da, 1982 yı­
lında okura sunulan kitap sayısı 400 
milyon. Bizde 7-8 milyon.. Kitap basıl­
ma sayısını da, Demirtaş Ceyhun’dan 
alarak veriyorum: (Bâb-ı Ali’nin Şu 
Son 40 Yılı): 1981’de Fransa’da, 26.000 
çeşit kitabın basım sayısı 3 milyar kü­
sur.. Bizde, en iyimser hesapla, 5610 çe­
şit kitabın basım sayısı 10 milyon.. 
Fransa’da, kişi başına yılda 7 kitap, Ja ­
ponya’da 25 kitap, bizde 5-7 kişiye bir 
kitap düşüyor.. Gazetelerin durumu da 
kötü bizde.. Dışarda 2 kişiye bîr gaze­
te düşerken, bizde 20 kişiye bir gazete 
ancak düşebiliyor..
Evet Beyazıt Devlet Kütüphanesi, bu 
yeni haliyle aydınlık, ferah, şık... Ve en 
önemlisi, her isteyene hemen her iste­
diği alanda hizmet vermeye hazır., ar­
zulu.. Ne ki, tüm kütüphanelerimizden 
ve de kitapçılarımızdan hizmet almak 
isteyenlerin sayısı iç karartacak kadar, 
karamsarlığa düşürecek kadar az..
Toplumumuzu, genç kuşakları bu 
korkunç durumdan kurtarmak zorun­
dayız.. Hemen köklü önlemler alınmaz­
sa, geleceğe umutla bakmak asla müm­
kün olamaz. Devlete, aileye ve özellik­
le öğretmene çok iş düştüğü apaçık or­
tada..
Bizimki gibi memleketlerde, özellik­
le öğretmenlerin, öğrencisine okuma 
alışkanlığı kazandırması birinci ve en 
önemli görevi olmalıdır.
İsmet Kür Beyazıt Kütüphanesi Müdürü 
Yusuf Tavacı ile.
Kütüphanenin dil laboratuvarı. 30 kişi 
eğitim görüyor.
Müzik salonu.
Kütüphanenin pul ve resim 
koileksiyonunun bulunduğu salon.
cnk&dırv 25
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği


Yeniden düzenlenen Beyazıt Kütüphanesinden aynı anda 400 okuyucu yararlanabiliyor

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository