Taha Toros Arşivi, Dosya No: 39-Galata. Not : Gazetenin "Tarihi Bahisler" köşesinde yayımlanmıştır.İstanbul Kalkınma Ajansı (TR10/14/YEN/0033) İstanbul Development Agency (TR10/14/YEN/0033

Şehsuvaroğlu, Haluk Yusuf

Istanbul Sehir University Repository

'  5 t  7 - “>0^32 B =
llll=illlllllllllllllllllilllllll!l!lllilil!IIIIIIIIIIlll!lll!lilllimillilIIIIIIIIIIIIIIIIJIIIIimillllllll!llllllllli=llll
i T A R İ H Î  B A H İ S L E R  |
IIII=IIIIİIIIIIIIIIIlllIIIIIIIIllİIIIIIIIIIIfllNllIİIIIIIIIIlllflltİlftlllIIIIlIlfllllIIIIIIIIIIIIIIlllflllftlllII1lllliSlllI
Galata Mevlevihanesi
Mevleviliğin tefek 
kıir tarihimizdeki
müstesna yeri ka­
dar, Güzel Sanat­
larımızda da derin 
izleri vardır.
Yazan: ------- --
Halûk Y. Şehsuvaroğlu
muştu. Müdürlük 
16 - 7 -1966 gün ve
070/818 sayılı ce - 
vabı yazısında; 
(Yenikapı M evle- 
vihanesinin Se -
Tekke edebiyatının en seçkin nü-( Onsekizinci asrın son yıllarında | 
munelerini Mevleviler vermişler, Galata Mevlevihanesi tasavvufun ,1 
musikide, tezhipte ve nihayet re- şiirin ve musikinin en güzel bir 
simde de isimleri unutulmıyacak mektebi idi. Devrin nice güzidesi 
sanatkârlar yetişm işlerdir.
îstanbulda bilhassa Yenikapı ve 
G alata Mevlevi haneleri eski asır­
larda Türk kültürünün şöhretli bi­
rer merkezi halinde faaliyet sarfet 
»nişler ve tarihimizde birer edep 
ve sanat mektebi olarak yer al­
mışlardır.
G alata Mevlevihanesi Hicrî 897 
senesinde İskender Paşa tarafından 
inşa ettirilm iş ve sonra muhtelif a- 
sırlarda tamirler, ilâveler görerek 
bugünkü haline getirilmiştir. Son 
yıllarda bir fırtına yüzünden yıkı­
lan koca servi-ağacı da, tekkenin 
inşası yıllarında, Divai Mehmet 
Dede Efendi tarafından dikilmişti.
G alata Mevlevihanesini, tarihi­
mizde bilhassa ebedileştiren Şeyh 
Galip’tir.
Şeyh Galip 1790 yılında Galata 
Mevlevihanesi Şeyhliğine tayin o- 
lunmuştu. O tarihte Mevlevihane 
bakımsız ve haraptı.
Şair Şeyh, bu harabiyeti tasvir 
eden bir kaside yazıp Babıâliye 
göndermiş ve tekkenin tamir edil­
mesini istemişti. Bu kaside III 
Selim ’e arzolunup tekkenin yeni 
baştan tamir edilmesine irade alın­
mıştı. 1791 de başlıyan inşaat aynı 
yıl içinde tamamlanmış ve bu mü­
nasebetle şairler muhtelif tarihler 
söylemişlerdi.
Şeyh Galibin etrafında halka olu­
yor, Mevlevihanede toplantılar ve 
ziyafetler tertip ediliyordu.
Buraya gelenlerin başında şair 
Padişah III. Selim de vardı. Sul­
tan Selim, Şeyh Galib ’in zarafetin­
den, şiirinden ve sohbetlerinden 
haz ediyor, bazı günler ve gece­
ler Galata Mevlevihanesine ziya­
retler yapıyordu.
Galata Mevlevihanesi tekke, taş 
mektep, terbiye ve Şeyh evleriy­
le bir külliye halindedir. Türbe­
den başka, bahçesinde ayrıca bir 
mezarlık vardır. Harap bir halde 
bulunan Sem a’hane eski eşya ka­
rakterini ve tezyinatını kısmen mu 
hafaza etmektedir. Onbeş sene ka­
dar evvel yapılan kötü bir tamir 
fena bir tesir yapmaktadır.
G alata Mevlevihanesinin bir 
Mevlevi müzesi haline sokulması 
ve bu şekilde muhafazası yolunda 
Millî Eğitim Bakanlığına yapılan 
tekliflere müspet bir cevap alına­
mamıştır. Ayrıca Mevlevihanenın 
restorasyon keşifleri de yaptırılıp 
Bakan)\ğa gönderilmiş fakat tah- 
sisatsızlık yüzünden bu da müm­
kün olamamıştı.
K ısa bir zaman evvel yanıp kül 
olan Yenikapı Mevlevihanesinin â- 
kıbetine burası da mahkûmdur.
Yenikapı Mevlevihanesinin bah­
çesine evvelce Sağır, Dilsiz Okulu 
yapılm ası gibi bir gaflete düşül­
müş ve daha sonra da bu okul i- 
daresi Mevlevihanenin Sem a’hane- 
sine talip olmuştur. Milli Eğitim 
Bakanlığı yatakhane yapılm ak is­
tenilen Sem a’hane hakkında Eski 
Eserler Encümeninden m ütalâa is­
temiş, Encümen de bu hususu Top- 
kapı Müzesi Müdürlüğünden sor*
ma'hane kısmının yetiştirme yur­
duna eklenmesi hakkındaki Yurt 
Müdürlüğü tezkeresi hayretle o- 
kunmuştur. Esasen bu kısımda bir 
yurt binası inşa edilmesi ve Me.v- 
levihaneye ait bir kısmın da bu 
idareye verilm esi kanaatimizce 
doğru olmamıştır.
Tarikat vt; siyaset tarihimizde | 
mühim bir yeri olan Yenikapı 
Mevlevihanesinin hiç olmazsa Se- 
m a’hanesinin iyi bir şekilde muha­
faza edilmesi idaremize ve Vekâ- j 
letimize düşen bir vazifedir. Se- j 
m a’hane vazifeye başladığımız ta- j 
rihte iki bekçi tarafından işgal e- i 
dilmiş bulunmaktaydı. Binaların 
onarımı için bu yıla kadar bir tah­
sis yapılm am ıştır...)
Tezkere bu minval üzere devam 
etmektedir.
Müdürlük keyfiyeti ayrıca bir 
tezkere ile Bakanlığa da bildirmiş 
ve burasının yurda verildiği tak­
dirde mes'uliyetin üzerinden a lın -, 
masını istem iştir, öy le  de yapıldı 
ve geçenlerde tarih! Mevlevihane 
yanıp gitti. G alata Mevlevihanesi 
hakkındaki teklifleri de gerektiği 
zaman neşretmekte bir mahzur 
yoktur. Yalnız candan temenni e- 
deriz ki Bakanlık burası da bir 
kazaya uğramadan evvel icabeden 
tedbirleri alır.
Bu münasebetle bir iki noktayı 
belirtmek isteriz. Bu sene giden­
lerden duyduğumuza göre Mevlâ- 
na türbesine bir Banka tarafından 
zikreden Mevlevi bebekleri konul­
muş. Bir türbenin mehabeti içinde 
bu manzaranın garabetine işaret 
ederiz, insanları kendi hayalleriy­
le, düşünceleriyle huzur içinde bı­
rakalım. Bu yakışıksız hareketlere 
tevessül etmiyelim. Bir kaç sene 
evvel ben de restore edilen Hacı 
Bayram  Veli türbesini görmiye git 
miştim. Yapılan restorasyon beni 
hayretlere garketti. Türbenin du­
varlarına aplikler konulmuştu. A- 
sırlar öncesi bir türbe mimarisinin 
içine bunu kimin koyduğuna şaşıp 
kaldım. Türkiyede bir Eski Eser­
ler Umum Müdürlüğü varsa bütün 
bu garabetler niçin oluyor.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği 
Taha Toros Arşivi


Galata Mevlevihanesi

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Istanbul Sehir University Repository