Законот за лекови и медицински помагала,како и Законот за здравствена заштита се инструменти за спроведување на генералната здравствена политика за обезбедување на физичка и финансиска достапност до потребните лекови на граѓаните на Република Македонија

Arvidsson Wallin, Matilda

Ramnemo, Evelina

Angelovska, Bistra

UGD Academic Repository

20 јуни 2014    www.instore.mkДоц. д-р Бистра Ангеловска, претседателка на Фармацевтската коморастручен ставинституционален ставМ-р фарм. Катерина Алексоска, директорка на Бирото за лековимислења и коментариОпшт впечаток е дека има го-лем интерес од сопствениците на супермаркетите и бензинските пумпи за продажба на ОТЦ-ле-кови без рецепт, што е законски овозможено со последните измени и дополнувања на За-конот за лекови и ме-дицински помагала.Од Бирото за лекови, до овој момент одобре-ние за вршење промет на мало со ОТЦ-ле-кови имаат добиено 86 бензински станици на „Макпетрол“, една бензинска станица во Неготино, 43 продаж-ни места на „Тинекс“ и „Космо“, а во про-цедура е издавање-то одобрение и за 21 продавница на „Жито Маркет“ – Скопје.Со ова се овозможува поголема достапност на лековите во реони каде што аптеките се пооддалечени од насе-лените места, имајќи предвид дека во ре-чиси секое населено место има барем еден супермаркет или една бензинска станица. Со оваа новина на паци-ентите им се олеснува снабдувањето со ле-кови што се неопход-ни во прв момент на здравствена тешкотија пред да се јават на пре-глед.Станува збор за лекови што се со најмало паку-вање и најмала јачина со оглед на тоа што се наменети за употреба при појава на првични здравствени симптоми и се соодветни за са-молекување и со добро познати индикации за пациентите, односно се безбедни за консу-мирање. Листата на ОТЦ-лекови што мо-жат да се продаваат без рецепт е објавена на интернет-страницата на Министерството за здравство.Законот за леко-ви и медицин-ски помагала, како и Законот за здравствена зашти-та се инструменти за спроведување на гене-ралната здравствена политика за обезбеду-вање на физичка и фи-нансиска достапност до потребните лекови на граѓаните на Ре-публика Македонија. Во таа смисла, про-дажбата на одредени лекови во маркетите и на други дозволени места што не се здрав-ствени установи, а ги исполнуваат условите утврдени со Законот за лекови и медицин-ски помагала, би мо-жела да ја подобри достапноста до некои лекови. Тоа особено се однесува за лекување на лесни симптоми од позната етиологија, во време или на место каде што граѓанинот нема достапност до здравствена установа (на пример, доколку патува или е на мину-вање низ некое место).Доколку се изготват соодветни подзакон-ски акти со кои ќе се регулираат сите зна-чајни сегменти и до-колку продавачите ги почитуваат одредбите од законот и подза-конските акти, а над-лежните органи вршат контроли и истовре-мено граѓаните дослед-но се придржуваат до упатството за употре-ба, несаканите ефекти во однос на безбед-носта за граѓаните би биле сведени на при-фатливо ниво.Од аспект на ситуа-цијата во земјите каде што веќе се продава-ат лекови без рецепти малку е тешко да се споредуваме со земјите каде што здравствена-та култура на граѓани-те е на повисоко ниво. Во поглед на таков вид услуга најлиберални се САД, но новите со-знанија кажуваат дека и таму властите презе-маат мерки за обезбе-дување на сигурноста на пациентите.Во Европа, во повеќе држави е дозволе-на продажба на не-кои лекови надвор од здравствени установи под строго утврдени услови. Листите глав-но содржат лекови во пакување (секундарна амбалажа) што се раз-ликува од пакувањето на истиот лек што се издава во аптека, доза-та на лекот е најмала-та регистрирана доза, бројот на дозирани единици (на пример, број на таблети, капсу-ли, ефервети и сл.) во едно пакување е до-волен да ја задоволи најмногу потребната доза за 1 ден (на при-мер, две, три, пет или сл.) и бројот на паку-вања што можат да се купат е ограничен на само едно пакување, за да се исклучи мож-носта од предозирање, труење, појава на се-риозни несакани ре-акции и злоупотреба (на пример, Велика Британија). Продаж-бата на тие препарати на малолетни лица е забранета, а листата не смее да содржи педија-триски лекови. Сето тоа подлежи на строг инспекциски надзор.Во Македонија мал број лекови се наоѓаат на Листата на лекови што можат да се прода-ваат надвор од аптека и тие имаат релативно ниски цени на пазарот. Иако маркетите можат самостојно да ги одре-дуваат цените на леко-вите, сепак граѓаните имаат навика лековите да си ги купуваат во аптека и затоа не сме-там дека овие измени во Законот за леко-вите и медицинските помагала ќе имаат не-какво влијание на фар-мацевтскиот пазар, а со тоа и на цените на лековите. Ако се земе предвид дека со тие лекови главно ќе раку-ваат луѓе кои не ја по-знаваат спецификата на таквите производи во однос на чувањето и запазувањето на роко-вите на употреба, мис-лам дека би можеле да имаат одредени загуби.Доколку ги почитуваат одредбите од Законот, мислам дека не ќе мо-жат да бидат сериозна конкуренција на апте-ките.21јуни 2014    www.instore.mkстав од секторотЦветанка Христовска, главен бренд директор „Тинекс“Нема црно-бело, само повеќе нијанси на сивоновинарско окоМаја Бајалска-Георгиевска, економски новинар и консултант за односи со јавностШто е раз-л и к а т а меѓу ап-тека, пар-фимерија и маркет? По дефиниција, сите знаеме што треба да продаваат овие три различни продавни-ци. Аптеката – леко-ви, парфимеријата – козметика, маркетот – храна, пијалаци и средства за хигиена.Можеби токму вака беше пред повеќе од 20 години, во соција-листичкиот систем, ле да продава козме-тика и дали со тоа таа да им го зема лебот и на парфимериите и на маркетите што има-ат такви оддели. Ним им е најважно да си ги најдат омилените производи за пониски цени.Оние што се засегнати од последните измени на Законот за лекови и медицински пома-га, со кои се овозмо-жи продажба на т.н. OTC-лекови во марке-ти и бензински пумпи, се големите трговци и увозници на лекови. Во најголемиот број случаи тие во нивна сопственост имаат ап-теки што досега беа единствените продаж-ни места за лекови.Оттука, продажбата на лекови без рецепт во маркетите особено ќе влијае на бизнисот на веледрогериите, кои вртат огромни суми пари и се еден од нај-доходовните бизниси. Особено затоа што станува збор за леко-вите од програмите на производителите наречени OTC (over the counter drugs and medicines), за кои тие трошат огромни суми пари на маркетинг, брендирање, реклами, затоа што во нив лежат најголемите заработ-ки.Апче за главоболка и температура, таблети за дијареја, локален анестетик, витамини, додатоци на исхрана-та... Сето ова е во ред и во некакви граници на дозволеното, па дури и ако ги гледаме свет-ските искуства, сè до-дека на полица во мар-кет не се најдат некои од поопасните лекови како антивирусните, антихистаминиците, кортикостероидите...Но, лек е лек, а неко-гаш и употребата на некои навидум безо-пасни лекови, како ан-типиретиците (симну-вачи на температура) и аналгетиците (нама-лувачи на болка), може да предизвика опасни реакции.Несаканите дејства за здравјето на луѓето ниту досега се преве-нираа или спречуваа од страна на аптека-рите, ниту, пак, отсега ќе има како да се пре-венираат при нивната продажба на полица во маркет.Во аптека, за волја на вистината, ни прода-ваат сè што ќе им по-бараме, без особени прашања или преду-предувања, а истата ситуација ќе биде и во маркетите и бензин-ските станици, каде што меѓу продава-чите сигурно нема да има фармацевти кои ќе ги разрешуваат на-шите дилеми дали да купиме некој лек или не.Затоа, законската из-мена нема да направи драматични промени во однос на здравјето на луѓето, но ќе има сериозни поместу-вање во поделбата на колачот меѓу пазар-ните играчи.кога ако сакавме да си купиме тенџере, стаклена чинија, ваза или леген, одевме во специјални продавни-ци или на пазарите. Сега немаме потреба, оти сето ова го има во големите супермарке-ти.Но, ова не е единстве-ниот пример дека веќе нема остри граници меѓу она што се про-дава во аптека, парфи-мерија и маркет. Нема црно-бело. На пример, најголемиот дел од козметиката за лична хигиена за себе и за моето семејство веќе со години редовно ја купувам во аптека што е дел од голем синџир аптеки во земјава, на-место од маркетот каде што пазарам хра-на и други произво-ди за домаќинството. Причината е едностав-на – пониските цени.Што покажува ова ис-куство? Дека потро-шувачите не се многу засегнати од тоа дали на аптеката й дозволи-За продажба на лекови во на-шите маркети се одлучивме бидејќи со тоа се зголе-мува видот на произво-ди што им ги нудиме на нашите потрошувачи, внимателно го избравме асортиманот со помош на нашите стручни со-работници врз претход-но направени анализи на пазарот. Во однос на процесот за добивање лиценца за продажба на лекови, можам да ка-жам дека таа е многу ед-ноставна. Се поднесува соодветна документа-ција до Министерство-то за здравство и Би-рото за лекови, па по нивен преглед на терен го добивме решението за продажба.Лековите кои се прода-ваат без лекарски ре-цепт можат да се најдат во 10 продажни места на „Тинекс“ и тоа во маркетите во: Карпош 3, Аеродром, дискон-тот во Кисела Вода, Кисела Вода 2, Железа-ра, дисконтот во Ѓорче Петров, дисконтот во Острово, дисконтот во Стара Телевизија, „Супер Тинекс“ до Драмски и во „Супер Тинекс“ до Млечен.Во „Тинекс“ се прода-ваат 50 артикли од ли-стата на ОТЦ-лекови наменети за продажба надвор од аптеките. Со тоа практично се за-стапени сите понудени артикли.Цените на лековите се одредуваат како и за останатите произво-ди што се продаваат во нашите маркети. Избравме фирма нај-добар понудувач, а потоа ги формиравме малопродажните цени. Сметам дека со им-плементација на За-конот за лекови и ме-дицински помагала се зајакнува конкурент-носта и секој продавач користи свои промо-тивни механизми за да привлече повеќе купу-вачи.Со оглед на фактот дека овие лекови се из-даваат без лекарски ре-цепт, но со препорака на лекар, одговорноста од несакани ефекти при консумирање и дозирање ја има лично купувачот. За таа цел, на местата каде што се изложени ОТЦ-ле-ковите стои предупре-дување за внимателно читање на упатството пред нивно купување.

Strucen stav

Denna kvalitativa studie undersöker könsmönster på två olika arbetsplatser, där den ena är mansdominerad och verksam inom IT-branschen, och den andra är kvinnodominerad och verksam inom vårdbranschen. Studien söker att förstå och sätta ord på normer och strukturer gällande kön som finns på arbetsplatserna, och om det finns likheter och olikheter mellan dessa två branscher. Studien granskar även på vilket sätt könsstrukturer kan påverka individer att utföra sitt arbete. Den metod vi använt oss av är kvalitativ analys, interpretativism, konstruktionism och kritisk diskursanalys. Det empiriska materialet består av intervjuer från de båda företagen, med både män och kvinnor. Den huvudsakliga slutsatsen blev att könsmönster och könsroller skapas i olika sammanhang hela tiden, och främst i interaktion. De två arbetsplatserna vi undersökte är olika på många sätt och därför kunde vi tyda olika könsmönster men även likheter

Academic Archive On-line (Linköping University, Sweden)

"Hade man varit en man..." : En studie om könsmönster på två olika arbetsplatser

Publikationer från Linköpings universitet

Digitala Vetenskapliga Arkivet - Academic Archive On-line

http://eprints.ugd.edu.mk/10969/1/Mislenja%20i%20komentari.pdf

Strucen stav

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

UGD Academic Repository

Academic Archive On-line (Linköping University, Sweden)

Publikationer från Linköpings universitet

Digitala Vetenskapliga Arkivet - Academic Archive On-line