Maelfait, H.

Open Marine Archive

24
De
Kustbarometer 
DE INDICATOR:
DE VEROUDERING
AAN DE KUST
Wat is het belang van deze 
indicator voor kustbeheer?
Van onze kust wordt wel eens gezegd dat
ze de weg opgaat van Florida of bepaalde
mediterrane kusten. Ook hier zakken steeds
meer senioren massaal af naar zee om er hun
oude dag door te brengen. Dit blijft niet zon-
der gevolgen. De leeftijdsopbouw bepaalt
immers mee de sfeer van je stad en je omge-
ving. Jongeren zoeken studiemogelijkheden
en plaatsen om zich te ontspannen. 
Jonge gezinnen hebben dan weer vooral
nood aan kinderopvang, terwijl ouderen veel
aandacht besteden aan de kwaliteit van de
thuiszorg en aan aangepaste infrastructuur.
De samenstelling van de bevolking aan de
kust bepaalt ontegensprekelijk hoe de plaat-
selijke economie, huisvesting, zorg, werkge-
legenheid en vrije tijd zich oriënteert en
organiseert. 
Wat zegt deze indicator? 
Deze indicator geeft de verhouding weer
tussen het aantal inwoners ouder of gelijk
aan 60 en het aantal inwoners jonger dan 
20 jaar. Een cijfer boven de 100, betekent dat
er meer 60-plussers dan jongeren vertoeven. 
Wat zijn de resultaten?
Waarom dit resultaat? 
De kust kent een sterk verouderd bevol-
kingsprofiel. De gemiddelde kustbewoner is
Nemen kustbezoekers de trein voor een
dagje uit? Produceren kustgemeentes
meer of minder restafval dan vijf jaar
geleden? Hoe ‘grijs’ is de bevolking aan
de kust? Zijn de kusthavens belangrijk
voor de economie aan zee en verkeren
ze in een groeifase? Allemaal interessan-
te vragen die ons nieuwsgierig maken
naar de toestand en de evolutie van de
kust en de zee. Door deze (zogenaamde)
“indicatoren” of graadmeters in beeld te
brengen, proberen wij te achterhalen of
de kust voldoende aandacht schenkt
aan mens, natuur en economische ont-
wikkeling. 
verouderingsgraad van 200 in 2015, zullen er
dan bijna twee keer zoveel 60-plussers zijn
als -20 jarigen. De hinterland gemeenten 
worden verwacht in 2015 te blijven steken op
een verouderingsgraad van 123, wat een stuk 
jonger is dan het verwachte gemiddelde voor
West-Vlaanderen (182). 
Waar willen we naartoe? 
Om de kust als leefbare en duurzame
omgeving te behouden, is voldoende 
menging van diverse leeftijdsgroepen essen-
tieel. Betaalbaar wonen, een aangepaste
infrastructuur, informatie over werkmogelijk-
heden, een aantrekkelijk vrijetijdsaanbod,
etc... Het zijn allemaal aspecten die jongeren
en jonge gezinnen kunnen aantrekken om aan
zee een leven op te bouwen. Ook een heldere
communicatie over de troeven van het wonen
aan zee, is noodzakelijk.
Daarnaast zorgt het groeiende aantal
ouderen voor bijkomende uitdagingen op vlak
van ontspanning, zorgaanbod en sociale voor-
zieningen. De verminderde zelfstandigheid en
de vergrijzing moeten zowel overheden als 
private ondernemers aanzetten om individu-
ele dienstverlening op maat te ontwikkelen.
Het toenemend aantal ouderen kan ook
gezien worden als een uitdaging. Het zorgt
niet alleen voor de creatie van nieuwe jobs in
bv. de zorgeconomie, maar ook voor extra
inkomsten aan de kust. 
5 jaar ouder dan de
gemiddelde Vlaming.
Vooral het hoge aan-
deel 60-70 jarigen is
opvallend.
Daarnaast kent de
kust een zeer hoog
migratiesaldo, vooral in
de categorie van 45-64 jaar.
Kennelijk zoeken nogal wat mensen die ‘fin
de carrière’ zijn, de kust op in een zogenaam-
de pre-pensioen migratie. Het aantal kinde-
ren ligt dan weer opvallend lager (<19,5%)
aan zee dan in de hinterlandgemeenten. Ook
de geboortecoëfficiënt, die aangeeft hoeveel
geboortes er zijn per 1000 inwoners, doet
het niet goed aan zee. Met een coëfficiënt
van minder dan 8 geboortes per 1000 
inwoners, is het verschil met West-
Vlaanderen (9,8) en Vlaanderen (10,6) 
aanzienlijk. 
Niet verwonderlijk dus dat de kustge-
meenten gemiddeld een sterkere veroude-
ringsgraad of vergrijzing kennen dan het 
hinterland. Aan de kust zijn er er voor elke
100 jongeren, 156 zestigplussers. In West-
Vlaanderen zijn dit er slechts 116. Twee
trends zorgen ervoor dat deze veroudering
aan de kust tussen 1996 en 2006 alleen
maar is toegenomen. Enerzijds daalt het
aantal jongeren onder 20 jaar dat aan zee
woont, anderzijds stijgt het aantal senioren.
Beide tendensen doen zich gelijktijdig voor.
Ook in de toekomst lijkt de trend zich te
zullen doorzetten. Met een verwachte 
0-19 60+
absoluut absoluut
De Kust 61 606 96 131
West-Vlaanderen 248 179 295 614
Vlaanderen 1 348 899 1 427 101
Aan de kust waren er in 2006 voor elke
100 jongeren, 156 zestigplussers. 
Dit betekent dat - met bijna 25% > 60 jarigen
- de kust merkbaar “grijzer” oogt dan West-
Vlaanderen en Vlaanderen (bron: Steunpunt
Sociale Planning- Provincie West-Vlaanderen)
(HM)
GroteRede_24:BinnenRede_2-32  05-05-2009  11:43  Pagina 24


De kustbarometer: De indicator: de veroudering aan de kust

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Open Marine Archive