Maelfait, H.

Open Marine Archive

23
De 
Kustbarometer
Nemen kustbezoekers de trein voor een
dagje uit? Produceren kustgemeentes
meer of minder restafval dan vijf jaar
geleden? Hoe ‘grijs’ is de bevolking aan
de kust? Zijn de kusthavens belangrijk
voor de economie aan zee en verkeren
ze in een groeifase? Allemaal interessan-
te vragen die ons nieuwsgierig maken
naar de toestand en de evolutie van de
kust en de zee. Door deze zogenaamde
“indicatoren” of graadmeters in beeld te
brengen, proberen wij te achterhalen of
de kust voldoende aandacht schenkt
aan mens, natuur en economische ont-
wikkeling. 
De vraag: 
Waarom is wonen aan de kust zo duur?
De indicator: 
Het aantal tweede woonsten.
Wat is het belang van deze 
indicator voor kustbeheer?
Het strand, de zon, de zee… of gewoon-
weg de sfeer. Elk heeft zo zijn reden om zich
voor kortere of langere duur, al dan niet op
oudere leeftijd, aan de kust te willen 
nestelen. Gevolg: een grote migratiestroom
richting zee. Bijkomend gevolg is dat de
vraag naar woningen vele malen groter is dan
het aanbod en de woning- en bouwgrond-
prijzen de pan uitswingen. Voor jonge en
minder kapitaalkrachtige gezinnen wordt het
een echte speurtocht naar een betaalbare
woning of appartement. Vaak rest hen niets
anders dan verhuizen naar het hinterland... 
De vele tweede verblijven wegen niet
alleen op de betaalbaarheid van woonsten
aan zee. Ook brengt het in bepaalde wijken
een opvallende leegstand en vaak minder
aantrekkelijke sfeer teweeg eens de 
seizoensdrukte achter de rug is. Huizen met
rolluiken naar beneden, gesloten handels-
zaken en verlaten straten creëren dan een
onaantrekkelijk straatbeeld. 
En ook de aangrenzende polders ontsnap-
pen niet aan de gevolgen van de grote vraag
naar woningen. Vanuit de gemeentes is
immers veel vraag om de resterende open
ruimte aan te snijden voor nieuwe verkavelin-
gen en gebouwen.
Wat zegt deze indicator?
Deze indicator toont het aandeel tweede
verblijven in het totaal aantal woongelegen-
heden. In Vlaanderen wordt het aantal twee-
de woonsten niet systematisch bijgehouden.
Deze gegevens zijn gebaseerd op een 
schatting. Minder kwaliteitsvolle woongele-
genheden, die als tweede verblijf geregis-
treerd staan, worden vaak permanent
bewoond. Kwaliteitsvolle woningen, die als
hoofdverblijfplaats geregistreerd zijn, 
kunnen in werkelijkheid als tweede verblijf
gebruikt worden.  
Wat zijn de resultaten? 
Waarom dit resultaat?
De kust is een aaneenschakeling van ste-
delijke gebieden met een bevolkingsdicht-
heid van 350 tot 2.000 inwoners/km2. 
De bevolkingsdichtheid stijgt in de kustge-
meenten bovendien sneller dan in de hinter-
landgemeenten. Om te beantwoorden aan de
stijgende vraag naar woongelegenheid voor
tweede verblijvers en ‘pensioenmigranten’,
is er veel nieuwbouw van appartementen.
Terwijl aan de kust nu reeds de helft van 
de woongelegenheden bestaat uit apparte-
menten… 
In 2004 waren gemiddeld 35% van het
totaal aantal woongelegenheden in de kust-
gemeenten tweede verblijven. Middelkerke
spant de kroon, met maar liefst twee derden
tweede verblijven. Enkel in Oostende,
Bredene en Blankenberge zijn er minder
tweede verblijven dan permanente wonin-
gen. Deze cijfers illustreren het belang van
deze indicator, in zijn gevolgen op de prijs
van de woningmarkt en de leefbaarheid van
bepaalde buurten. Wijken die meer dan 80%
tweede verblijven tellen, krijgen buiten het
toeristisch seizoen echt het aanzien van een
spookstad.
Waar willen we naartoe?
Badplaatsen oefenen een grote en begrij-
pelijke aantrekkingskracht uit op toeristen
In 2004 waren gemiddeld 35% van het
totaal aantal woongelegenheden in de 
kustgemeenten tweede verblijven.
Middelkerke spant de kroon, met maar liefst
twee derden tweede verblijven. Enkel in
Oostende, Bredene en Blankenberge zijn er
minder tweede verblijven dan permanente
woningen (HM)
kustzone
0,0 % - 1,8 %
1,8 % - 4,3 %
4,3 % - 9,4 %
9,4 % - 18,8 %
18,8 % -61,3%
Aantal tweede 
verblijven op het
aantal woningen (%)
allerhande, maar daar houdt het niet op. 
Het gunstige leefklimaat en het hoge aanzien
van sommige badplaatsen trekken een oude-
re bevolking aan. De instroom van actieve
senioren is op zich niet problematisch. 
Er ontstaat immers een nieuwe markt die
mogelijkheden biedt voor investeringen en
werkgelegenheid zoals een specifieke 
ontspanning- en vrijetijdseconomie gericht
naar zestigplussers. 
Maar met het oog op een duurzame toe-
komst voor onze kustregio, is aandacht voor
het nastreven van een goede sociale mix in
de woonwijken geen overbodige luxe. 
Wijken waar permanente bewoning een feit
is en waar de bewoners betrokken worden in
de verdere ontwikkeling van hun buurt. 
Om deze gezonde sociale mix te realiseren,
moet betaalbaar wonen mogelijk blijven. 
Dit moet ook aan de kust kunnen via een aan-
gepaste ruimtelijke ordening, grond- en 
pandenbeleid, huisvestingsbeleid en fiscale
en financiële instrumenten. Dat een dergelijk
sociaal woonbeleid inspanningen vergt van
de diverse overheden spreekt voor zich.
Enkel zo kan er gestreefd worden naar een
evenwichtige leefomgeving waar het voor
jong en oud aangenaam verblijven is. 
HM


De kustbarometer: Waarom is wonen aan de kust zo duur?

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Open Marine Archive