متاآنالیز شیوع مصرف سیگار در جمعیت ایران

Abstract

چکیده مقدمه: مستندات زیادی در خصوص شیوع مصرف سیگار در ایران وجود دارد. بنابراین در این تحقیق به منظور فراهم نمودن اطلاعات مناسب جهت عرصه تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری و با متاآنالیز نتایج تحقیقات موجود، شیوع مصرف سیگار در ایران برآورد شد. روش‌ها: روش مطالعه حاضر مرور مستندات بود که با جستجوی الکترونیکی کلید واژه‌های «Cigarette، Smoking، Tobacco و Nicotine» در پایگاه‌های اطلاعاتی انگلیسی و جستجوی معادل فارسی این واژه‌ها در پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی و همچنین منابع غیر الکترونیکی، نسبت به دریافت اطلاعات اقدام شد. با بررسی و مطالعه عناوین و متن مستندات، موارد تکراری و غیر مرتبط حذف گردید. مطالعات دارای معیارهای ورود جهت انجام متاآنالیز وارد نرم‌افزار Stata نسخه 11 شدند. بر اساس نتایج هتروژنیتی از مدل اثر تصادفی برای برآورد شیوع کلی سیگار استفاده گردید. یافته‌ها: در مطالعات اولیه و نظام مراقبت غیر واگیر، 274992 ایرانی بزرگ‌سال از نظر مصرف روزانه سیگار مورد بررسی قرار گرفتند. در بین مطالعات اولیه، دامنه شیوع مصرف سیگار در مردان از 5/38-3/12 درصد و در زنان از 8/9-6/0 درصد متغیر بود. شیوع مصرف سیگار در مردان بر اساس متاآنالیز مطالعات اولیه و نظام مراقبت عوامل خطر بیماری‌های غیر واگیر به ترتیب 7/21 و 8/19 درصد و در زنان به ترتیب 6/3 و 94/0 درصد برآورد شد. همچنین، شیوع مصرف سیگار در کل جمعیت بزرگ‌سال بر اساس متاآنالیز مطالعات اولیه 9/13 درصد تخمین زده شد. نتیجه‌گیری: بخش قابل ملاحظه‌ای از کل جمعیت عمومی بالای 15 سال و یک پنجم از جمعیت بزرگ‌سال مردان ایرانی سیگاری هستند. بنابراین، با توجه به روابط علیتی ثابت شده بین مصرف سیگار با بسیاری از بیماری‌ها، در صورت عدم بهره‌گیری از راهکارهای مناسب، بار بیماری‌های مرتبط با این عامل در ایران افزایش خواهد یافت. واژگان کلیدی: سیگار، شیوع، ایران، مرور ساختار یافته، متاآنالی