Jovan Miškov

Miškov, Jovan

Hrčak - Portal of scientific journals of Croatia

Posljednje poglavlje je posvećeno po- pulacionoj politici i politici radne snage. Autorica je ukratko izložila pojam i vrste populacionih politika i uklapanja odre­đene populacione politike u planove eko­nomskog i socijalnog razvitka, kako u ekonomski razvijenim tako i u ekonom­ski nerazvijenim zemljama. Također su prikazane karakteristike pojedinih tipo­va unutar grupe kvantitativnih popula­cionih politika i to na primjerima ze­malja koje provode (ili su provodile) određenu vrstu populacione politike.Vrlo brojna domaća i strana literatu­ra kojom se autorica služila, te veliki broj preglednih i jasnih tabela, uz već spomenute kvalitete, potvrđuju vrijed­nost rada Alice Wertheimer-Baletić. Nje­zinom je knjigom utrta jasna staza ko­jom je sada lakše nastaviti sa znanstve­nim i nastavnim radom na polju demo­grafije i stanovništva uopće. Valja ipak reći, da se autorica pretežno kretala u okvirima tzv. klasične demografije, što ujedno znači da je demografska kretanja razmatrala u odnosu na ekonomska, za­postavljajući u određenom smislu ostale socijalne determinante.Pero PavićMARKSIZM OT DENES, ZBORNIK(Društvo za filozofiju i sociologiju SR Makedonije)Skopje, 1973., str. 326.Društvo za filozofiju i sociologiju SR Makedonije izdalo je svoj prvi broj zbornika koji objedinjuje materijale Drugog ohridskog naučnog skupa »Mark­sizam danas«, održanog od 1. do 3. no­vembra 1972. godine. Zbornik obuhvaća radove 25 filozofa i sociologa iz naše zemlje, NR Poljske, DR Njemačke, En­gleske i Francuske.U Zborniku iznose svoje poglede i stavove o marksizmu njegovi istaknuti poznavaoci koji su se do sada svojim brojnim naučnim djelima predstavili do­maćoj i stranoj čitalačkoj publici. Spo­menimo neke od njih.Kostas Axelos u članku »Igra grupe grupa« na vrlo interesantan način go­vori o Marxovom stavu u »Kapitalu« da kapitalistički sistem sprečava radni­ka da uživa u svom radu »kao u igri« svojih sopstvenih društvenih i tjelesnih snaga. Autor potencira stavove Marxa u kojima se govori, da će se ukidanjem ka­pitalizma dozvoliti da se raznovrsne čo­vjekove djelatnosti pojavljuju u »igri kao igra«. Po autorovom shvaćanju, da­nas poezija i umjetnost postaju sve više igra čovjeka. I na kraju svoga rada autor se posebno zadržava na objašnje­nju pojma »igra svijeta«.Dušan Nedeljković u svom članku »Marksizam jučer, danas i sutra« na sa­mom početku govori o tome da se mark­sizam smatra i kod nas i kod Sovjeta, a i kod nemarksističkih autora, »kao jed­na teorija marksistička teorija među drugim teorijama«. Nedeljković dalje govoreći o marksizmu, govori o razgrani- čavanju nauke i teorije, pozivajući se na stavove Lenjina i Tucovića. On pod­sjeća i na stavove osnivača marksizma gdje oni govore da »nauka o oslobođenju rada i potpune oslobodilačke revolucije današnjeg svijeta ne može biti samo jed­na teorija koja se može pripisati svako­me pa i samom Marksu«. Kad autor go vori o marksizmu jučer, govori o XIX vijeku, govori o marksizmu danas, go­vori o XX vijeku, i kada govori o mark­sizmu sutra, govori o XXI vijeku. Jed­nom rječju autor stalno potencira stav da se na marksizam mora gledati strogo dijalektički i kritički, jer marksizam od »jučer ... nam je bio prenesen u svojoj cjelokupnosti i na djelu veoma složeno i protkan razliitim i drugim kontradik­tornim interpretacijama i preopterećen s poznatim revizionizmom ...«.Jože Goričar u članku »0 kritičkoj komponenti marksizma« na početku go­vori o Marxovom shvaćanju »Kritike« u mnogobrojnim njegovim delima. On dalje govori o »Marxovoj društvenoj kri­tici koju slijedi čitavog života.Marx dosljedno slijedeći svoju druš­tvenu kritiku, ne kritizira samo buržo- asko društvo i njegove teoretičare, već i socijalističku »praksu« — parišku ko­munu. Govoreći o kritici, Goričar smat­ra da ne treba biti kritičan samo pre­ma socijalističkim društvima, već i pre­ma društvenoj praksi u svojoj zemlji. On odbacuje razne pokušaje kojima se hoće odbaciti univerzalni karakter kri­tičke dimenzije marksizma. Naglašava svoj stav da u socijalističkim zemljama, pa i u našoj, društvena kritika nije baš mnogo voljena, posebno ako dolazi od ljudi koji rade na humanističkim fakulte­153tima. On ističe, da se od tih naučnih rad­nika traži »pozitivna i konstruktivna kri­tika«. Zato on postavlja pitanje, da se razmisli o tome traženju i o tome šta bi trebalo da bude marksistička kritika danas. Na kraju odgovarajući na postav­ljeno pitanje Goričar kaže: »Traženje pozitivne društvene kritike podrazumije­vamo, u prvom redu, kao takvo naučno negiranje društvene stvarnosti i zbiva­nja, koja polaze od antropološko-huma- nističke dimenzije marksizma pa barem implicitno ukazuje na mogućnost preva- zilaženja kritiziranog u smislu vrednota što ih sadrži ova dimenzija«.Naslovi radova objavljeni u Zborniku na prvi pogled daju sliku raznorodnostitema. Međutim, u biti sve radovi treti­raju aktualnost marksizma danas i nje­govu društvenu ulogu i kao takvi sači­njavaju jedinstvenu kritično teoretsku cjelinu i ocjenu marksizma danas.Zbornik je štampan na makedonskom jeziku što donekle ograničava krug nje­gove čitalačke publike.U pirpremi se nalazi drugi broj Zbor­nika, od istoga izdavača, pod naslovom »Nacija i kultura« u kome će biti u prvom dijelu članci na temu »Nacija i nacionalna kultura« a u drugom »Make­donska nacionalna svijest i kultura«.Jovan Miš kov154

Marksizm ot denes, zbornik (Društvo za filozofiju i sociologiju SR Makedonije)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Hrčak - Portal of scientific journals of Croatia