J. Miškov

Miškov, J.

Hrčak - Portal of scientific journals of Croatia

REVIJA ZA SOCIOLOGIJUPoslijeratni porast broja studenata praćen je i promjenom strukture stu­dija u korist tehničkih znanosti, u skla­du s društvenim potrebama. Savezna narodna skuština Rezolucijom o obra­zovanju stručnih kadrova (1960) potakla je osnivanje viših škola i organiziranje prvog stupnja studija radi bržeg osposo­bljavanja osoba koje su uključene u pro­izvodnju. Međutim, nekoliko godina ka­snije dolazi do stagnacije pa čak i do nazadovanja studija uz rad što je sva­kako neuspjeh obrazovnog sistema. Po­sljednje dvije godine počelo je provo­đenje reforme obrazovnog sistema, a time i studija uz rad, čija je bit u tome da se obrazovanje pretvori u permanen­tan proces i podredi stvarnim potreba­ma udruženog rada.U takvim uvjetima knjiga Vladimira Serdara, redovitog profesora Ekonom­skog fakulteta i direktora Instituta za društvena istraživanja Sveučilišta u Za­grebu, došla je u pravi trenutak. Knji­ga uz teorijske osnove i uvjete razvoja studija uz rad sadržava i istraživanje stvarnog stanja na svim visokoškolskim ustanovama u Hrvatskoj.Sadržaj je izložen u šest poglavlja. U prvom poglavlju (Visokoškolske ustano­ve i studij uz rad) autor utvrđuje da od 76 visokoškolskih ustanova u Hrvatskoj samo na njih 8 statutom nije predviđen studij uz rad. Međutim, čak 22 ustanove ne organiziraju taj studij iako su ga predvidjele u svojim samoupravnim ak­tima. To je 1 ustanova s područja dru­štvenih znanosti, 13 ustanova tehničkih znanosti i po 4 ustanove medicinskih i poljoprivrednih znanosti. Najveći dio ustanova izvodi nastavu u seminaru što ga organiziraju 4 puta godišnje u traja­nju od 6 dana. Visina školarine koju plaćaju izvanredni studenti veoma je različita i kreće se od 300,00 do 5.000,00 dinara za jednu školsku godinu po kan­didatu.Drugo poglavlje Studenti koji studi­raju uz rad obrađuje statističke podatkeo upisu studenata u školsku godinu 1973/74. na visokoškolske ustanove u Hr­vatskoj. Uz ukupan broj studenata (16.652) prikazana je i njihova struktura po znanstvenim područjima, spolu, godi­nama studija i prethodnoj školskoj spremi.U trećem poglavlju Mišljenje i stavovi studenata o studiju uz rad autor inter­pretira rezultate istraživanja na slučaj­nom uzorku od 644 studenta uz rad (standardna greška procjene je 0.02). Dobiveni rezultati ukazuju na nekoliko važnih elemenata:— najveći dio studenata fakulteta pret­hodno je završio gimnaziju ili srednju tehničku školu, dok su studenti viših škola najvećim dijelom KV i VKV rad­nici;— oko 2/3 ispitanih studenata želi i nakon diplomiranja ostati u istoj radnoj organizaciji, ali na odgovornijem i bolje plaćenom radnom mjestu;— pomoć radnih organizacija studen­tima veoma je mala jer u više od 40% slučajeva radne organizacije ne pružaju nikakvu pomoć svojim radnicima koji studiraju uz rad (u 14% slučajeva rad­na se organizacija protivi želji radnika da studira, a u 17% slučajeva i ne zna da njen radnik studira uz rad).Na kraju studija objavljeni su zaključ­ci i sažetak na hrvatskom i engleskom jeziku.Autor je u uvodnom dijelu knjige na­pisao da mu je namjera bila da ovom analizom o studiju uz rad steknemo što više znanja koja bismo mogli korisno upotrijebiti za realizaciju zadataka re­forme visokoškolskog obrazovanja u onom njenu dijelu koji se odnosi na stu­dij uz rad. Svoju je nakanu ovom knji­gom u potpunosti realizirao./. PrevišićIvo Paić i Andrija StojkovićMARKSISTIČKA FILOZOFIJAVojvoizdavački zavod, Beograd 1976, 357 stranicaNedavno je izašlo iz štampe zajednič­ko delo I. Paića i A. Stojkovića pod na­slovom Marksistička filozofija. Priručnik je namenjen studentima vojnih akade­mija za predmet Marksistička filozofija.Delo zaslužuje pažnju i šire čitalačke publike jer se, kako koncepcijom izla­ganja tako i izborom težišnih pitanja, razlikuje od sličnih visokoškolskih udž­benika. Bez pretenzija da ga valorizira­mo, informiraćemo jedino o njegovom sadržaju.Prvi deo (autor A. Stojković, str. 11—121) ima dva poglavlja: Filozofija,121PRIKAZInauka i praksa i Osnovno učenje dijalek­tičkog materijalizma. U prvoj glavi pr­vog poglavlja autor piše o filozofiji i nauci kao specifičnim oblicima društve­ne svesti i obrađuje pitanja nauke i nje­ne klasifikacije, filozofije i njenih osnov­nih pravaca i problema i predmeta, me­toda i zadataka filozofije — njen teoret­ski i praktično-filozofski značaj.U drugoj glavi autor govori o marksi­stičkoj filozofiji kao revolucionarnoj no­vosti, odnosno o zaknivanju dijalektič­kog materijalizma kao pogleda proleta­rijata na svet, o koncepcijskim karakte­ristikama te teorijskom i praktičnom značaju izučavanja marksističke filo­zofije.Drugo poglavlje Stojković je posvetio univerzalnim kategorijama i zakonima. Preciznije, obrađuje kategoriju mate­rija, samokretanje prostora i vremena, polarnost, jedinstvo i raznovrsnost, kon­tinuitet i diskontinuitet, povezanost i izolovanost, »supstancijalno-atributivne« kategorije, kompleks sistemno-struktur- nih kategorija, »relacione« kategorije,i naučne zakone. Na kraju poglavlja au­tor razmatra univerzalne dijalektičke zakone.Stojković konačno piše o gnoseolo- škom aspektu marksističkog pogleda na svet, o dijalektičkoj logici u sistemu marksističkog pogleda nas vet i o njego­voj metodološkoj strani.Drugi, opsežniji deo Marksistička filo­zofija i socijalistička revolucija (str. 121—319) napisao je Ivo Paić. U uvod­nom razmatranju govori o čoveku, isto- riji i prirodi, o povezanosti nauke i isto- rije, o filozofiji, revoluciji i naučno-teh- ničkoj revoluciji. Ostalu materiju izlaže u četiri glave.U prvoj glavi pod naslovom Osnovni predfilozofski i filozofski stavovi o isto- riji do marksizma, Paić obrađuje mitskui ranu filozofsku misao istorije i filozo­fiju i istoriju.Druga glava (Osnovi marksističkog svatanja istorije) posvećena je pretpo­stavkama istorije, materijalnom život­nom procesu i opštem toku istorije. Po­sebna pažnja poklonjena je kvalitativ­noj izmeni istorije, sadržaju socijalistič­ko revolucije te pojmu delovanja i biti čoveka.Problemi u trećoj glavi (Čovek i rad­nička klasa u građanskom društvu) je­su: bit građanskog društva i njegovaosnovna obeležja, otuđenje čoveka u gra­đanskom društvu i svest građanskog društva.Posebno zanimanje pobuđuje četvrta glava (Dijalektika revolucionarnih pro- mena). Pod naslovom »Bit socijalističke revolucije i karakteristike revolucionar­ne prakse«, autor raspravlja o krizi gra­đanskog društva i biti revolucije, o epo­hi socijalističke revolucije i nužnim uslo- vima revolucionarne prakse, o celini so­cijalističke revolucije i bogatstvu oblika revolucionarnog delovanja i sadržaju re­volucionarnih promena.Paić razmatra i samoupravljanje. Skreće pažnju na bit samoupravljanja, autentičnost jugoslovenske socijalističke rcvolucije i sadržaj samoupravljanja u savremenoj jugoslovenskoj teoriji i praksi.Na kraju udžbenika nalazi se opširan rečnik s osnovnim terminima i pojmovi­ma, što će nesumnjivo olakšati čitaoci­ma da bolje razumeju materiju.J. Miš kovMilinkovič BosiljkaBIBLIOURAFIJA RADOVA O JUGOSLAVENSKOM SELU I POLJOPRIVREDI (1964—1975)Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske, Zagreb 1976, 168 stranicaSociologija sela i sociologija grada — ili kako ih veoma često, ne bez razloga, nazivamo sociologija naselja — u nas se vrlo brzo razvijaju. Za to nije potreb­na posebna argumentacija. Dovoljno je istaći brojnost istraživanja i objavljenih radova iz ovog područja. Tome, dakako, pridonosi institucionalni razvoj ovih dis­ciplina i sve veći broj sociologa koji se njima i srodnim područjima bave. So­ciologija grada i sociologija sela, naime, kako međusobno, tako i s drugim gra­ničnim disciplinama sve se više proži­maju i uzajamno uvjetuju.Čitaoci, a posebice oni koji se bave se­lom i poljoprivredom, nedavno su dobili još jedan vrijedan prilog. Riječ je o bi­bliografiji radova o našem selu i poljo­privredi. koju je priredila Bosiljka Mi- linkovič. Bibliografija je izašla kao po­sebno izdanje Časopisa za suvremenu122

Ivo Paić i Andrija Stojković, Marksistička filozofija

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Hrčak - Portal of scientific journals of Croatia