Melita Richter

Richter, Melita

Hrčak - Portal of scientific journals of Croatia

Henri LefebvreESPACE ET POLITIQUEEdition Anthropos, Paris 1972, 175 stra­nicaLefebvrova knjiga Prostor i politika nosi podnaslov »Pravo na grad II« i lo­gički je nastavak razmišljanja o proble­mima kvalitete života u urbanom pro­storu s naglaskom na industrijsko dru­štvo.Djelo sadrži slijedeća poglavlja: Uvod, Prostor, Refleksije o politici prostora, Grad i urbano, Engels i utopija, Institu­cije »posttehnološkog društva« (prostor, proizvodnja prostora, politička ekono­mija prostora), Buržoazija i prostor, te Radnička klasa i prostor.Lefebvre razvija teoriju društvenog prostora koja je, s jedne strane, kritička analiza urbane stvarnosti a, s druge, kri­tika svakodnevnog života. U njegovoj analizi oba ova, međusobno nedjeljiva faktora, uvjetovana su produkcionim snagama i odnosima koji se reproduci­raju u svim sferama društvenog života (dokolica, stan, stanovanje, svakodnev­nica, upotreba prostora, itd.).Destruktivne snage društva koje nisu više vidljive, Lefebvre identificira kao Sistem, koji postaje prijetnja egzisten­ciji. Smisao više nije u devizi »Umrimo za Revoluciju!«, nego »Ukoliko ne želi­mo umrijeti, izvodimo Revoluciju, TO­TALNU, i to brzo!«. Prvi i temeljni smi­sao svjetske Revolucije, koja je prema riječima Lefebvra neophodna, jest elimi­nacija moći koja vlada svim ljudskim domenama, apstraktne moći koja putem sredstava za proizvodnju čini finalne ci­ljeve sve nepoznatijim, sve otuđenijim.Smisao prava na grad odnosi se, dakle, na globalni sistem, jer i »grad« i »urba­no« i »prostor« odgovaraju globalnim re­alitetima. To je pravo vrlo ovisno o kon­ceptu centralnosti (o kojem Lelebvre mnogo piše u djelu »Pravo na grad«),centralnosti koja nije uvjetovana urba­nističkom ideologijom ili intervencijom arhitekata. Ta centralnost rađa diskrimi- natorne i segregacione društvene odnose a odnosi se na centre odlučivanja, bo­gatstva, moći, informacija, znanja. Pra­vo na grad ne znači »znanost o gradu« (ekologija, geopolitika, ekistika, upra­vljanje zemljištem), već svijest o pro­dukciji prostora. Ono znači konstituciju ili rekonstrukciju prostorno-vremenskog jedinstva. Jer danas se misaono i dru­štveno nalaze u zajedničkoj praksi, u praksi prostora.Posebnu historijsku ulogu u rješenju prostornih kontradikcija nosi radnička klasa koja upravo na ispitu novih urba­nih suprotnosti treba postati subjektom a ne objektom procesa. Autor naglašava da radnička klasa nije iznad ili ispred ovih kontradikcija; ona treba da bude nosilac nove sinteze, nove prostorne i društvene kohezije. Odgovarajući na pi­tanje gdje je sada ta radnička klasa, Lefebvre konstatira da ju je nemoguće lokalizirati izvan društvenih produkcio- nili odnosa, izvan upotrebe društvenih piodukcionih snaga i društvene prakse (»Ona jest dio procesa podruštvljavanja pi odukcionih snaga«).Upućujući, na kraju u obliku pitanja kritiku francuskoj radničkoj klasi i stu­dentskom pokretu, a koja se odnosi na akcije u danima burne 1968. godine, Le­febvre ipak radničkoj klasi ne odriče njenu historijsku ulogu i gaji beskrajnu vjeru upravo u njenu svjesnu i politički osmišljenu akciju.Ova »mala knjiga«, kako ju autor na­ziva, nema namjeru dovoditi u pitanje djela koja su joj prethodila (osim u di­jalektici misli). Ona predstavlja tek po­kušaj podizanja započete diskusije na V i ­s' razinu.(Knjiga se upravo prevodi pa će usko­ro biti dostupna svim zainteresiranim i na našem ieziku).Melita Richter186

Henri Lefebvre, Espace et Politique

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Hrčak - Portal of scientific journals of Croatia