Molè, Vojeslav

ART-Dok

— Achtamar 
Achtamar, wyspa na Jeziorze Wańskim 
w Armenii (dzisiaj na teryt. tureckim), na 
której zachowała się katedra Św. Krzyża (z lat 
915—21) przy rezydencji królewskiej dynastii 
Ryc. 1. Fronton cerkwi w Achtamarze wg Propyl&en 
Arcrunidów z X w.; jej architektura nawiązuje 
do starych świątyń VII w. n. e. Jest to swoista 
odmiana typu krzyżowo-kopułowego kościoła 
ormiańskiego. Najbardziej charakterystyczna 
jest jej dekoracja plastyczna, otaczająca w kilku 
Kunstgeschichte, t. (i 
Originalveröffentlichung in: Kowalenko, Władysław; Labuda, Gerard; Lehr-Spławiński, Tadeusz (Hrsgg.): Słownik starożytności słowiańskich. 
Encyklopedyczny zarys kultury Słowian od czasów najdawniejszych, Bd. 1. Wrocław-Warszawa-Kraków 1961, S. 2-3
A c h t a m a r — A d a m B r e m eński 
fryzach wszystkie jej ściany zewnętrzne, jak 
i tambur pod kopułą; jej reliefy, same przez 
się płaszczyznowo traktowane, wystające swoi­
mi ostro zarysowanymi konturami z bloków 
kamiennych .ścian budynku, wykazują bez-
-> 
I rai ...» M I 
raa 
3 
Ryc. 2. Cerkiew S*w. Dymitra we Włodzimierzu 
nad Klaźmą. wg Ainalowa 
sprzecznie cechy formalnie i technicznie spo­
krewnione z rzeźbą sassanidzką. Układ deko­
racji, jej charakter, a po części także niektóre 
motywy, żywo przypominają dekorację rzeź­
bioną cerkwi Eusi Suzdalskiej, zwłaszcza so­
boru Dymitra we Włodzimierzu nad Klaźmą 
(ob.) z końca XII w. Podobieństwo to, być 
może, nie jest przypadkowe. 
Lit.: G. Millet, L'eeole grecąue dans 1'arcMtecture 
byzantine, Paris 1916; J. Strzygowski, Die Baukunst 
der Armenier und Europa, Wien 1918, t. 2; S. Ner-
sessian, Armenia and Byzantine Empire, Cambridge 
Mass. 1 9 4 5 ; H. M. T o it a p c KHit, ApxHTenTypa ApeB-
Hea ApMeHHH, EpKiiaiib 1 9 4 6 ; A . JI . fl K o 6 c o H, Onepit 
HCTopHH 80jrqeCTBa ApMeiiHH 5 - 1 7 BB., M . - J l . 1 95 0 ; 
Ł>. M. ApyTWHHH , C A . CiiijiapHH, ITaMHTiiHKir 
apMHUCKoro aofluecTBa, M. 1951. [Wojsław Mole] 


Achtamar

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

ART-Dok