Tourist industry stimulates economic growth of a region, facilitates development of business and
creates new jobs. Service of this industry increases economic activity and creates additional income for local
communities.
Steady increase of tourist industry is observed in the Wielkopolska region. This study analyses newly
established, existing and liquidated (in 2008) tourism-related businesses, including accommodation and
catering. The analysis is based on data obtained from the Central Office of Statistics (GUS), including data
published by the Regional Data Bank of GUS.
Research shows, that over 97% incorporated economic subject acting in touristic section, belongs to private
sector. This number is strictly related from administrative status of commune. Number of economic subject
showing food services and dormitory is strictly related with largeness of administrative district. Number
of such object predominates in region of Poznań. We can observe upward trend in considerably widest range
of employment in hotels than in other sections of tourism.A6119120

Przybylska, Anna

Badania Fizjograficzne nad Polska Zachodnia

Repozytorium Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (AMUR)

Działalność turystyczna podmiotów gospodarczych na terenie województwa wielkopolskiego w roku 2008

Tourist industry stimulates economic growth of a region, facilitates development of business and creates new jobs. Service of this industry increases economic activity and creates additional income for local communities. Steady increase of tourist industry is observed in the Wielkopolska region. This study analyses newly established, existing and liquidated (in 2008) tourism-related businesses, including accommodation and catering. The analysis is based on data obtained from the Central Office of Statistics (GUS), including data published by the Regional Data Bank of GUS. Research shows, that over 97% incorporated economic subject acting in touristic section, belongs to private sector. This number is strictly related from administrative status of commune. Number of economic subject showing food services and dormitory is strictly related with largeness of administrative district. Number of such object predominates in region of Poznań. We can observe upward trend in considerably widest range of employment in hotels than in other sections of tourism.A6119120

AMUR Adam Mickiewicz University Repository

BADANIA FIZJOGRAFICZNE R. I – SERIA A – GEOGRAFIA FIZYCZNA (A61) str. 191–202DOI 10.2478/v10116-010-0012-2Działalność turystyczna poDmiotów gospoDarczych na terenie wojewóDztwa wielkopolskiego w roku 2008DZIAłAlNOść tuRYStYCZNA pODmIOtów GOSpODARCZYChANNA pRZYBYlSkAZakład Centrum turystyki i Reakreacji, uniwersytet im. Adama mickiewiczaAbstract: tourist industry stimulates economic growth of a region, facilitates development of business and creates new jobs. Service of this industry increases economic activity and creates additional income for local communities.  Steady increase of tourist industry is observed in the wielkopolska region. this study analyses new-ly established, existing and liquidated (in 2008) tourism-related businesses, including accommodation and catering. the analysis is based on data obtained from the Central Office of Statistics (GuS), including data published by the Regional Data Bank of GuS. Research shows, that over 97% incorporated economic subject acting in touristic section, belongs to pri-vate sector. this number is strictly related from administrative status of commune. Number of economic sub-ject showing food services and dormitory is strictly related with largeness of administrative district. Number of such object predominates in region of poznań. we can observe upward trend in considerably widest range of employment in hotels than in other sections of tourism.Keywords: Voivodship of Great poland, business enterprises, tourist activityCelem artykułu była ocena zróżnicowania usług w sektorze turystycznym ze względu na wydzielone subregiony w województwie wielkopolskim. pozwoli-ło to na wskazanie dysproporcji pomiędzy poszczególnymi działami w sekcji I w zależności od wielkości subregionu i obecności ośrodka miejskiego.Do zrealizowania postawionego celu wykorzystano dane statystyczne znaj-dujące się w bazie Głównego urzędu Statystycznego, wykorzystane na potrzeby przygotowywanej w roku 2008 Ekspertyzy dla Departamentu Gospodarki urzę-du marszałkowskiego w poznaniu.przeDsiębiorstwa turystyczne  w ujęciu teoretycznympodmiot gospodarki narodowej to podmiot stosunków cywilnoprawnych prawa polskiego wyposażony w autonomię prawną, ekonomiczną i finansową, 192  ANNA PRZYBYLSKArealizujący określoną przez siebie działalność, będący osobą prawną, jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej albo osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą1.Prawo działalności gospodarczej wprowadziło pojęcie „przedsiębiorcy” (zwanego początkowo przez ustawę z 1988 r. podmiotem gospodarczym). Ustawa ta definiuje przedsiębiorcę jako osobę fizyczną lub prawną bądź spół-kę prawa handlowego niemającą osobowości prawnej, a także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, która zawodowo i we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność go-spodarczą w rozumieniu ustawy2. Rozszerzając definicję przedsiębiorcy o pro-wadzoną przez niego działalność, należy przez przedsiębiorstwo rozumieć pod-stawową jednostkę organizacyjną gospodarki, która służy zaspokajaniu potrzeb społecznych i jest tworzona w celu osiągania efektów ekonomicznych przez produkcję dóbr, świadczenie usług lub inną działalność. Jest samodzielną i sa-mofinansującą się jednostką gospodarczą posiadającą osobowość prawną (Du-raj 2000).W turystyce najczęściej przedsiębiorstwo turystyczne definiowali: A. Ra-pacz (1994), M. Bednarska, G. Gołembski, E. Markiewicz, M. Olszewski (2007). W artykule ze względu na przyjęty statystyczny charakter opracowa-nia przyjęto definicje L. Mazurkiewicz (2002), określającą przedsiębiorstwo turystyczne jako każdą organizację utrzymującą się ze sprzedaży produktów turystycznych. ZMIANA KLASYFIKACJI PKD W SEKCJI I – DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA Z ZAKWATEROWANIEM I USŁUGAMI GASTRONOMICZNYMIPolska Klasyfikacja Działalności (PKD) 2007 zawiera zmiany, które zostały wprowadzone w klasyfikacji Organizacji Narodów Zjednoczonych – Interna-tional Standard Industrial Classification of all Economic Activities ISIC Rev. 4 (Międzynarodowej Standardowej Klasyfikacji Rodzajów Działalności) oraz klasyfikacji Unii Europejskiej – Statistical Classification of Economic Activities in the European Community NACE Rev. 2 (Statystycznej Klasyfikacji Działal-ności Gospodarczych w UE) (Dz.Urz. UE L 393 z 30.12.2006 r., s. 1). Koniecz-ność zmian klasyfikacji wynikała z:  – potrzeby zwiększenia harmonizacji klasyfikacji na poziomie międzynarodo-wym, umożliwiającej szerszą wymianę informacji, 1 Ustawa z 29.06.1995 r. o statystyce publicznej, Dz.U. Nr 88, poz. 439.2 Ustawa z 19.11.1999 r., Prawo działalności gospodarzącej, Dz.U. z 17.12.1999 r. Nr 101, poz. 1178. DZIAŁALNOŚĆ  TURYSTYCZNA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH 193 – zachodzących zmian ekonomicznych i gospodarczych, a w szczególności rozwoju nowych technologii i rodzajów działalności3. Wprowadzone zmiany polegały przede wszystkim na uszczegółowieniu klasyfikacji, zwłaszcza w przypadku działalności produkcyjno-usługowej, na skutek pojawiających się nowych gałęzi przemysłu i usług. Dokonane zmia-ny miały różnorodny charakter. Zmieniono brzmienia niektórych grupowań, co wynikało najczęściej ze zmiany ich zakresu. Część podklas została przesunięta do innych sekcji, działów czy grup, zmieniając w ten sposób ich zakresy. Po-nadto, utworzone zostały nowe grupowania dla działalności, które do tej pory nie były wyodrębnione w klasyfikacji. Zostały one wyszczególnione bądź na skutek wzrostu ich znaczenia w gospodarce światowej/krajowej, bądź w związ-ku z pojawieniem się nowych rodzajów działalności w wyniku postępu techno-logicznego.W zakresie działalności związanej z zakwaterowaniem i usługami gastro-nomicznymi nastąpiło przesunięcie sekcji H obejmującej hotele i restauracje do nowo utworzonej sekcji I. Sekcja ta obejmuje zapewnienie krótkotrwałego pobytu, łącznie z wyżywieniem przeznaczonym do bezpośredniej konsump-cji. Chcąc odzwierciedlić zróżnicowaną specyfikę i specjalizację prowadzonej działalności, dokonano uszczegółowienia sekcji I poprzez rozbicie dotychczas istniejącego działu 55 – Hotele i restauracje (PKD 2004) na dwa działy: 55 – Zakwaterowanie i 56 – Działalność usługowa związana z wyżywieniem (PKD 2007) (ryc. 1).PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIMW województwie wielkopolskim jest zarejestrowanych ogółem 361 046 podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, z czego do sektora prywatnego należy trochę ponad 97% a do sektora publicznego niespełna 3%. 47,7% wszystkich podmiotów gospodarczych zlokalizowanych jest w gminach wiejskich, mniej w gminach miejsko-wiejskich (34,2%) a najmniejsza liczba na terenie gmin wiejskich (niespełna 19%). Rozkład procentowy udziału sektora publicznego w stosunku do sektora prywatnego nie odbiega zasadniczo przy rozróżnieniu statusu gminy (tzn. miejska, miejsko-wiejska, wiejska), od ogólne-go udziału podmiotów gospodarczych dla tych dwóch sektorów dla wojewódz-twa wielkopolskiego (oscyluje w granicach: 97% dla sektora prywatnego i około 3% dla sektora publicznego) (tab. 1, 2).3 Polska Klasyfikacja Działalności PKD, Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.12.2007, Dz.U. 251, poz. 1885, s. 5194  ANNA PRZYBYLSKARyc. 1. Różnice w klasyfikacji PKD 2004–2007 w zakresie rodzajów działalności turystycznejFig. 1. The differences in PKD classification 2004–2007 in the range of tourist activities Źródło: www.stat.gov.pl DZIAŁALNOŚĆ  TURYSTYCZNA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH 195Tabela 1. Procentowy udział sektora publicznego i prywatnego z uwzględnieniem statusu gmin województwa wielkopolskiegoTable 1. Percent participation of sectors public and private with taking into consideration of status of commune in WielkopolskaSektor gospodarki narodowej Gminy miejskieGminy miejsko-wiejskie Gminy wiejskieSektor publiczny 2,4 2,9 3,1Sektor prywatny 97,6 97,1 96,9Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w sekcji skupiają swoją działalność przede wszystkim w zakresie sektora prywatnego, bo aż 99,7% pod-miotów gospodarczych z prawie 23 tys. zarejestrowanych.Tabela 2. Podmioty gospodarki narodowej w sektorze publicznym sekcji ITable 2. Subjects of national economies in public sector of section IPowiatychodzieski 2 ostrzeszowski 1czarnkowsko-trzcianecki 1 pilski 2gnieźniński 4 pleszewski 3jarociński 2 poznański 6kępiński 1 szamotulski 1kolski 2 średzki 1krotoszyński 3 turecki 1nowotomyski 1 wągrowiecki 2obornicki 1 wrzesiński 1ostrowski 4 złotowski 1m. Kalisz 3m. Konin 3m. Leszno 1m. Poznań 13Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Poznań 2008PRZEDSIĘBIORSTWA TURYSTYCZNE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W SYSTEMIE REGONNajwiększy wpływ na rozwój turystyki, ze względu na tworzenie ku temu wa-runków ma gmina. Dlatego też w ostatnim czasie turystyka stała się jedną z waż-niejszych dziedzin gospodarki polskich gmin (Szwichtenberg 2006). Ze względu 196  ANNA PRZYBYLSKAna dostępność danych i ich charakter, aby zapewnić większą porównywalność wyników, wykorzystano jednostki administracyjne nadrzędne w stosunku do gminy – powiaty. W pracy posłużono się danymi statystycznymi opracowanymi przez Urząd Statystyczny w Poznaniu, uwzględniające liczbę podmiotów oraz liczbę zatrudnionych w rejestrze REGON (stan na 30.11.2008 r.).Charakterystyczne rodzaje działalności turystycznej w Wielkopolsce, które zostały objęte sprawozdawczością statystyczną według Europejskiej Klasyfika-cji Działalności, zestawiono w tabeli 3.Tabela 3. Rodzaje działalności oraz liczba zatrudnionych w sektorze turystyki w Wielkopolsce według GUSTable 3. Kind of activities and staff level in sector of tourism in Wielkpolska according to GUSL.p. Rodzaj działalności według EKD LiczbapodmiotówLiczbazatrudnionych1. 55. Hotele i restauracje 8459 279212. 55.1. Hotele 393 40553. 55.2. Obiekty noclegowe turystyki i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, pozostałe 621 20344. 55.3. Restauracje i pozostałe placówki gastronomicznych 3293 120795. 55.4. Bary 3082 75316. 55.5. Działalność stołówek i katering 1070 2222Źródło: Główny Urząd Statystyczny, Poznań 2008Wykonana analiza wskazała na 16 918 zarejestrowanych podmiotów oraz 55 842 zatrudnionych w badanych przedsiębiorstwach turystycznych.Analizie poddano przedsiębiorstwa turystyczne w ujęciu powiatowym oraz subregionalnym. Podział na subregiony obejmował sześć jednostek: poznańską, pilską, konińską, kaliską, nowotomyską oraz leszczyńską (ryc. 2). Głównym czynnikiem delimitacji był zbliżony charakter uwarunkowań rozwoju turystyki oraz występowania ośrodka centralnego, stanowiącego zasadniczy obszar dzia-łalności przedsiębiorstw turystycznych oraz punkt zainteresowania turystów.Największa liczba przedsiębiorstw turystycznych w Wielkopolsce rozwinę-ła swoją działalność w zakresie branży żywieniowej. Placówek tego typu naj-więcej jest w powiatach: poznańskim, pilskim, ostrowskim oraz gnieźnieńskim. Najmniejszą bazą żywieniowa charakteryzują się powiaty: kaliski (51), ostrze-szowski (66), pleszewski (72) i turecki (75). Pozostałe powiaty odznaczają się zbliżoną liczbą obiektów gastronomicznych. Liczba podmiotów gospodarczych świadczących usługi noclegowe jest ściśle związana z wielkością powiatu: i tu analogicznie, jak w przypadku bazy żywieniowej przoduje powiat poznański, a znacznie mniejszą liczbę podmiotów gospodarczych odnotowuje się w powia-tach: gnieźnieńskim, pilskim oraz nowotomyskim (tab. 4).  DZIAŁALNOŚĆ  TURYSTYCZNA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH 197Ryc. 2. Delimitacja obszaru badań na subregiony Fig. 2. Division of the study area into sub-regionsŹródło: Analiza potrzeb szkoleniowych w zakresie prowadzenia przedsiębiorstw turystycznych oraz świadczenia usług w sektorze turystycznym w Wielkopolsce, praca wykonana pod kierunkiem Z. Młynarczyka, 2008, s. 5198  ANNA PRZYBYLSKATabela 4. Przedsiębiorstwa turystyczne zarejestrowane w sekcji I w roku 2008Table 4. Touristic enterprises incorporated in section I in year 2008PowiatyHotele Obiekty noclegowe pozostałe Baza gastronomicznaliczba obiektów zatrudnio-nych obiektówzatrudnio-nych obiektówzatrudnio-nychSubregion poznańskignieźnieński 20 445 20 111 157 518jarociński 3 14 3 3 62 201obornicki 3 30 12 24 27 100Poznań (miasto) 114 1045 197 746 890 4209poznański 68 584 66 205 342 1259szamotulski 9 133 18 65 62 196średzki 6 62 10 44 52 154śremski 6 29 5 4 33 125wągrowiecki 3 23 7 26 46 139wrzesiński 8 79 9 31 91 243Suma: 240 2444 347 1259 1762 7144Subregion konińskiKolski 3 17 6 32 114 276Konin (miasto) 8 47 10 35 130 324koniński 7 150 55 59 119 507słupecki 5 49 12 20 88 221turecki 2 27 4 29 58 220Suma: 25 290 87 175 509 1548Subregion kaliskikaliski 6 29 4 11 28 79Kalisz (miasto) 7 47 13 53 98 297kępiński 3 34 3 21 30 99krotoszyński 7 85 3 2 46 116ostrowski 10 188 15 67 129 436ostrzeszowski 6 8 8 37 32 73pleszewski 4 40 3 14 32 115Suma: 43 431 49 205 395 1215 DZIAŁALNOŚĆ  TURYSTYCZNA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH 199W ujęciu subregionów (www.izba.pila.pl) zdecydowanie pod względem licz-by obiektów świadczących podstawowe usługi turystyczne wyróżnia się subre-gion poznański (ryc. 3). Subregiony koniński i kaliski prezentują podobną dyna-mikę, mniejszą pilski i leszczyński, natomiast najmniejszą liczbę tych obiektów odnotowano w subregionie nowotomyskim. W przypadku wszystkich subregio-nów dominującą kategorią obiektów są restauracje i placówki gastronomiczne, następnie obiekty noclegowe turystyki i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania oraz biura podróży, zwłaszcza w takich subregionach, jak poznański i kaliski.Następnie analogicznie jak w przypadku liczby obiektów turystycznych po-dobna liczba osób zatrudnionych w analizowanych typach działalności wystę-pują w subregionie konińskich i kaliskim oraz pilskim i leszczyńskim, natomiast najniższe w subregionie nowotomyskim. Największa liczba zatrudnionych także jest związana z działalnością w restauracjach i pozostałych placówkach gastronomicznych. Zauważalną tendencją jest większy udział zatrudnionych Subregion leszczyńskigostyński 3 42 2 1 34 106kościański 4 48 7 23 53 215leszczyński 3 16 9 12 45 130Leszno (miasto) 10 81 11 46 78 278rawicki 2 46 8 16 34 139Suma: 22 233 37 98 244 868Subregion nowotomyskigrodziski 3 22 5 20 38 148międzychodzki 4 38 11 13 30 85nowotomyski 14 120 20 46 52 189wolsztyński 8 87 13 79 41 85Suma: 29 267 49 158 161 507Subregion pilskichodzieski 8 71 2 5 32 113czarnkowsko--trzcianecki 7 90 17 39 44 199pilski 12 171 23 73 113 414złotowski 7 58 10 22 33 71Suma: 34 390 52 139 222 797Województwo wielkopolskie 393 4055 621 2034 3293 12 079Źródło: Główny Urząd Statystyczny, 2008200  ANNA PRZYBYLSKAw hotelach (zwłaszcza w subregionie poznańskim) niż w innych obiektach noc-legowych turystyki.Przedsiębiorstwa turystyczne w Wielkopolsce przede wszystkim nastawio-ne są na świadczenie usług gastronomicznych. W zależności od subregionu w Wielkopolsce różnie kształtuje się przewaga form działalności związanej z turystyką, z jednej strony działalnością biur podróży, działalnością przewod-nicką, a z drugiej strony oferty obiektów hotelowych oferujących tańsze noc-legi w stosunku do hoteli. Subregion poznański, a co się z tym wiąże miasto Poznań są swoistym liderem w ogólnej liczbie przedsiębiorstw turystycznych. Działalność turystyczna w pozostałych subregionach kształtuje się na zbliżo-nym poziomie.PODMIOTY NOWO ZAREJESTROWANE I WYREJESTROWANEW roku 2008 obserwuje się tendencję wzrostową w zakresie wielkości po-wstających przedsiębiorstw turystycznych. Zarejestrowanych zostaje znacznie więcej nowych podmiotów gospodarczych w stosunku do wyrejestrowanych (ryc. 4). Znacznym wzrostem odznacza się przede wszystkim sektor prywat-ny, gdyż w obszarze sektora publicznego wahania wielkości liczby podmiotów 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500poznańskikonińskikaliskipilskileszczyńskinowotomyskiliczbaHoteleObiekty noclegowe turystyki i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania, pozostałeRestauracje i pozostałe placówki gastronomiczneDziałalność związana z turystyką( w tym biura podróży, przewodnicy)Ryc. 3. Liczba obiektów prowadzących działalność związaną z podstawowymi usługami turystycznymi w WielkopolsceFig. 3. The number of commercial entities offering basic tourist services in the region of WielkopolskaŹródło: Główny Urząd Statystyczny, Poznań, 2008 DZIAŁALNOŚĆ  TURYSTYCZNA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH 201Ryc. 4. Stosunek liczby podmiotów nowo zarejestrowanych do podmiotów wyrejestrowanychFig. 4. Relation of number of new incorporated subjects for logout subjectsŹródło: Na podstawie danych GUS202  ANNA PRZYBYLSKAleżą w granicach od 1 do 2 podmioty gospodarcze. Tylko w kilku powiatach województwa wielkopolskiego jest niewielka przewaga podmiotów wyrejestro-wanych nad nowo zarejestrowanymi (szamotulski, wągrowiecki, jarociński, kę-piński, międzychodzki, pleszewski i miasto Leszno).Działalność podmiotów turystycznych jest ściśle uzależniona od statusu administracyjnego gmin województwa wielkopolskiego. Prywatni inwesto-rzy zdecydowanie chętniej finansują przedsięwzięcia turystyczne w ośrodkach miejskich, a dopiero później w gminach o charakterze miejsko-wiejskim oraz wiejskim. Zdecydowana większość przedsiębiorstw działa w zakresie szeroko rozumianych usług gastronomicznych, z przewagą w największym ośrodku miejskim, jakim jest Poznań. Ponadto, z roku na rok liczba podmiotów gospo-darczych działających w zakresie usług turystycznych wzrasta.LITERATURA Duraj J. 2000: Podstawy ekonomiki przedsiębiorstwa. PWE, Warszawa.Dz.U. 251 z 31 grudnia 2007 r., poz. 1885.Młynarczyk Z. (pod kierunkiem) 2008: Analiza potrzeb szkoleniowych w zakresie prowadzenia przedsiębiorstw turystycznych oraz świadczenia usług w sektorze turystycznym w Wielkopol-sce. Ekspertyza na zlecenie Departamentu Gospodarki Urzędu Marszałkowskiego Wojewódz-twa Wielkopolskiego, Poznań.Szwichtenberg A. 2006: Gospodarka turystyczna polskiego wybrzeża. Ser. Monografie nr 121, Politechnika Koszalińska, Koszalin.Ustawa z 19.11.1999 r., Prawo działalności gospodarzącej, Dz.U. z 17 grudnia 1999 Nr 101, poz. 1178.Załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 24.12.2007, Dz.U. 251, poz. 1885.

Name not available

https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/10809/1/12_przybylska.pdf

Działalność turystyczna podmiotów gospodarczych na terenie województwa wielkopolskiego w roku 2008

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (AMUR)

AMUR Adam Mickiewicz University Repository

Name not available