Problemy rewitalizacji małych miast na przykładzie Międzyrzecza

Abstract

The article presents a method of revitalisation of the Old Town togetherwith the castle and grange complex in Międzyrzecz, applied in a master’s dissertation preparedat the Chair of Architecture and Urban Planning of Uni versity of Zielona Góra in2016, that received an honourable mention in the Prof. Jan Zachwatowicz internationalconservation competition organised by PKN ICOMOS. The revitalisation method envisagedrestoration of the general spatial characteristics of a historical urban scheme, permittingdiversity of the supporting components being subordinated to the overall composition.The notion of diversity applies to the buildings protected by the monumentsconservator as well as to the new ones harmonising with the existing environment andto reconstructions.The eastern frontage and part of the southern frontage of the market place were destroyedby World War II and never rebuilt. Their place, as well as that of the adjacent dwellingquarters were taken by greenery. Majority of residents, especially the young ones accept thisstatus quo.The master’s dissertation is an example of a comprehensive conservation study, fromurban to architectural scale, preceded by historical-urban studies and relevant analyses of theexisting state in many aspects. Results of the analyses enabled to formulate conclusions andconservation guidelines which served as the basis for the revitalisation design. The revitalisationincluded, amongst other things, rebuilding of the missing city blocks, preparation ofa new fl oor design for the Market Place, revival of the grange complex buildings with newfeatures and designing a landscape park to be situated on the adjacent, degraded land.W artykule zaprezentowano metodę rewitalizacji Starego Miasta wrazz zamkiem i zespołem folwarcznym w Międzyrzeczu, zastosowaną w projekcie dyplomowym,wykonanym w 2016 roku na Uniwersytecie Zielonogórskim, w Katedrze Architekturyi Urbanistyki [1]. Projekt ten został wyróżniony w międzynarodowym konkursie konserwatorskimim. Prof. Jana Zachwatowicza, organizowanym dorocznie przez PKN ICOMOS,a także zdobył nagrodę w Konkursie o Nagrodę Ministra Infrastruktury [2]. Metoda rewitalizacjipolegała na przywróceniu generalnych cech przestrzennej struktury średniowiecznegomiasta, przy dopuszczalnej różnorodności elementów drugoplanowych kompozycji. Pojęcieróżnorodności odnosi się tu zarówno do obiektów objętych ochroną konserwatorską, jakteż do nowoprojektowanych o nowoczesnej formie, harmonizującej z otoczeniem, a takżerekonstruowanych.Wschodnia pierzeja rynku jak i duża część pierzei południowej, uległy zniszczeniu naskutek II wojny światowej i nigdy nie zostały odbudowane, a ich miejsce oraz sąsiadującychkwartałów zabudowy wypełniła zieleń. Większość mieszkańców, szczególnie młodych, akceptujetaki stan.Projekt stanowi przykład kompleksowego opracowania konserwatorskiego od skaliurbanistycznej do architektonicznej, Wykonane studium historyczno-urbanistyczne oraz staranneanalizy stanu istniejącego, w różnych aspektach pozwoliły skonstruować wytycznekonserwatorskie, które dały podstawę do projektu rewitalizacji historycznego miasta. W ramachrewitalizacji, m.in. uzupełniono strukturę miejską o brakujące kwartały zabudowy,przywrócono Rynkowi jego rangę i historyczne proporcje, zaprojektowano nową posadzkęw Rynku, ożywiono nową funkcją zabudowania folwarczne oraz zaprojektowano park krajobrazowyna sąsiadującym zdegradowanym terenie