مقدمه: غربالگري ناصحيح زائران توسط پزشكان كاروان در معاينات قبل از اعزام به حج مشكلات عديده و جبرانناپذيري را در طول موسم به فرد، كاروان و سيستم خدمات درماني تحميل ميكند. هدف از اين مطالعه بررسي خطاهاي پزشكان كاروان در معاينات قبل از اعزام در حج تمتع 87 است.
روشها: در اين مطالعة مقطعي گذشتهنگر، اشتباهات پزشكی در معاينات قبل از اعزام 100000 زائر حج تمتع 87 گردآوري، استخراج و دستهبندي گرديد.
يافتهها: اعزام 26 مورد بيمار با سرطان پیشرفته كه يك مورد منجر به مرگ و بقية موارد منجر به اعزام به ايران یا بستري در بيمارستانهاي عربستان شد. در 10 مورد با وجود جانباز شيميايي در كاروان عادی، پيشبيني هيچگونه تدابير لازم و در 5 مورد با وجود جانباز قطع نخاع، هيچگونه تمهید مراقبتي انجام نشده بود. 4 مورد اختلالات رواني تشخيص داده نشده بود و بيمار به ايران بازگشت داده شد. در 15 مورد پزشك شرح حال دقیقی از بيماران قلبي کاروان خود نداشت. اعزام 3 زائر با اعتياد و 1 مورد با حاملگي 4 ماهه نيز از ديگر خطاهاي پزشكی در حج تمتع 87 بود.
نتيجهگيري: تشخيص صحيح پزشكان و دقت عمل آنان در تكميل شرح حال بيماران كاروان و پيشبيني تجهيزات و مراقبتهاي لازم در طول سفر ميتواند از هزينههاي جبرانناپذير فردی، اجتماعي و اقتصادي در سيستم خدمات درماني بكاهد
