مقدمه: آموزش و پژوهش در مسائل امدادي و ارتقاي سطح امدادرساني زمينه مناسبي را براي كسب آمادگي امدادگران و بهينه¬سازي امر امداد و نجات فراهم ميكند. اين مقاله با هدف طراحي الگوي نظام جامع آموزشهای تخصصي امدادگران و نجات¬گران جمعيت هلالاحمر تدوين شده است.
روشها: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، توسعه¬ای و از نظر نحوه گردآوری داده¬ها در زمرة تحقیقات غیرآزمایشی است و به صورت توصیفی- پیمایشی انجام شده است. ضمناً در این پژوهش از روش¬ ترکیبی (تحقیق کیفی و کمّی) استفاده شده است. در اين خصوص ابتدا با مطالعه و تحلیل اسناد و انجام مصاحبه¬های عمیق با 11 نفر از مدیران و کارشناسان آموزش جمعیت هلالاحمر (به صورت هدفمند) به ترسیم وضع موجود آموزش هلالاحمر پرداخته شده و آسیب¬های موجود در نظام آموزشهاي تخصصي شناسایی شده است. سپس با تحلیل وضع موجود، آسیب¬های احصا شده و ادبیات علمی، الگوی مطلوب آموزشهای تخصصي جمعیت طراحی گرديد. الگوی طراحی شده از طريق پرسشنامه و با نظرات متخصصان آموزشهای تخصصي در هلالاحمر مورد اعتبارسنجی قرار گرفته است. روایی ابزار از نوع روایی محتوایی و پایايي آن توسط ضریب آلفای کرونباخ (ضریب آلفای محاسبه شده براي مؤلفه¬های مختلف نظام آموزش تخصصی شامل نيازسنجي 95/0، طراحي 97/0، اجرا 97/0، ارزشيابي 96/0 و مكانيزم¬هاي انگيزشي 96/0 میباشد) نشان¬دهندة قابلیت اطمینان بالای ابزار اندازهگیری است. تعداد نمونة مورد بررسی برای بخش اعتبارسنجی 17 نفر از مدیران و دست¬اندرکاران آموزشهای تخصصی میباشد. برای تحلیل آماری داده-ها نیز از آزمون t تک نمونهای و نرم افزار SPSS بهره گرفته شده است.
یافتهها: در این تحقیق آسیب¬های موجود در فرايند آموزش¬هاي تخصصي هلالاحمر عبارت بودند از: بيتوجهي به نيازسنجي و نبود الگوي مدون در اين زمينه، بيتوجهي به سازوکارهای طراحي برنامه آموزشی، اجرای نا مناسب دوره¬های آموزشی، عدم نظارت و ارزشیابی نظام¬مند دوره¬های آموزشی و کم توجهی به مکانیزم¬های انگیزشی در فرایند آموزش.
بر این اساس نظام جامع آموزشهای تخصصي جمعیت هلالاحمر الگويي شامل نیازسنجی، طراحی، اجرا، ارزشیابی و مکانیزم¬های انگیزشی برای آموزش طراحی و ارائه کرده است.
نتیجه¬گیری: الگوی طراحی شده برای آموزشهای تخصصي هلالاحمر در آن واحد، الگویی مفهومی و عملیاتی است که هم ادبیات علمی موجود در این زمینه را در نظر دارد و هم با انتخاب روش آمیخته در تحقیق و جمعآوری داده¬های عمیق از وضع موجود و شرایط هلالاحمر توانسته بر عملی بودن اجرای الگوی حاضر در هلالاحمر صحه گذارد