مقدمه: شبکههای ارتباطی، خطوط حیاتی کلیدی در جوامع هستند و بهبود کارآمدی آنها به لحاظ دسترسی بعد از زلزله حیاتی است زيرا اثر مهمي بر عملکرد امدادرسانی دارند. شبکه ارتباطی شهری به عنوان عامل مهمي در فعالیتهای امداد و نجات بعد از اتفاقات مخربی همچون یک زلزله ميباشد. ارزیابی سریعی از اثر زلزله بر کارایی شبکههای ارتباطی شهری جهت واکنش اضطراری مؤثر بسیار حیاتی است. یک طرح اصولی مدیریت بحران، نیازمند آن است که چنین مطالعاتی قبل از وقوع زلزله انجام شود تا فهم کاملتری از وضعیت داشته باشد به ویژه فعالیتهای اضطراری را طرحريزی کند.
روش: این مقاله رهیافت تصمیمگیری چند معیارة مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی را جهت بررسی کارایی شبکههای ارتباطی بعد از وقوع زلرله در شهرک باغمیشه شهر تبریز بهکار ميگیرد. شهرک باغمیشه جز آسیبپذيرترین نقاط شهر از نظر قرارگیری در مجاورت گسلهای فعال شهر است و از سوی دیگر به دلیل جدیدساز بودن این شهرک و ساخت و ساز صورت گرفته، یکی از سئوالات اساسی آن است که میزان کارآیی شبکه معابر به کار رفته در آن در هنگام زلزله چه مقدار است. چارچوب تصمیم گیری چند معیاره، عوامل محیطی و انسانساخت را در بر ميگیرد که با تلفیق با تحلیل سلسله مراتبی و بهدستآمدن وزن هر یک از معیارها و اعمال این وزنها در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی با دقت و صحت بالاتری کارایی شبکه ارتباطی را نشان ميدهد. این روششناسی چهار گام اصلی دارد یعنی شناسایی عوامل مؤثر، بهكارگیری این عوامل در تحلیلی سلسله مراتبی، نمایش فضایی آنها و در نهایت تولید نقشهایی برای ارزیابی فضایی کارایی شبکه ارتباطی در شهرک باغمیشه.
یافتهها: نتایج نشان ميدهد که از کل مساحت شبکة ارتباطی، تنها 40 درصد از کارایی قابل قبول برخوردارند و 60 درصد کارایی قابل قبولی ندارند.
نتیجهگیری: با توجه به یافتهها، بايد تراکم ساختمانی و جمعیتی در معابر کم عرض را کاهش یابد و همچنین با دقت از افزایش درجه محصوریت و ساختن ساختمانهای مرتفع جلوگیری شود. پیشبینی یک مرکز پشتیبانی مدیریت بحران و تغییر کاربری اراضی بایر به فضاهای سبز به ویژه در خط شمالغربی به شمالشرقی این شهرک و تصویت قوانین سخت گیرانهتر جهت ساخت و ساز از دیگر راهکارهایی است که بايد جهت افزایش کارایی شبکه ارتباطی در شهرک باغمیشه مد نظر قرار داده شود