امروزه افزايش جمعيت شهرها موجب افزایش نياز به خدمات شهری شده است و در این میان نکتۀ حائز اهميت، توزيع بهينۀ مراکز ارائهدهندۀ خدمات است. ايستگاههاي آتشنشاني از جمله عناصر و کاربريهاي خدماتي اورژانسي شهرهاست که نقش مهم و حياتي در حفاظت از جان و مال مردم در برابر حوادث مختلف به ویژه آتشسوزيها دارند. يکي از دلمشغوليهای برنامهريزان شهري در فضاهاي شهري، طراحي و مکانیابی فضاهاي خدماتي مناسب و مطلوب است. هدف اصلي تأسيس ايستگاههای آتشنشاني تأمين بخشي از امنيت شهر در راستاي برنامههای از قبل تعريف شدۀ آنهاست. لازمۀ رسيدن به اين هدف، اعمال ديد سيستماتيک و يکپارچه به عناصر شهري به صورت ميکرو و جهتدهي ساختار شهر به صورت ماکرو ميباشد.
روش: ديدگاه اصلي در اين مقاله، توصيفي- تحليلي و نوع آن كاربردي است. اطلاعات مورد نياز آن از طريق مشاهدات ميداني، منابع کتابخانهاي، سالنامههاي آماري، مطالعۀ طرحهای جامع و تفصيلي شهر نجفآباد، نقشه 1:5000 وضع موجود و تفصيلي اين شهر به دست آمد، سپس با استفاده از نرمافزار GIS و نوار ابزار الحاقی AHP به این نرمافزار و پس از طی مراحل ورود اطلاعات، مدیریت دادهها، تجزیه و تحلیل و پردازش دادهها، مکانهای مناسب برای ایجاد ایستگاههای آتشنشانی جدید مشخص و اولویتبندی گردید. در این پژوهش از تواناییهای تحلیلی سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدلهای مکانیابی گنجانده شده در این نرمافزار و وزندهی و عملیات بافرینگ و غیره استفاده شد.
یافتهها: یافتههای حاصل نشان میدهد که با توجه به شعاع عملکردي، 1500 تا 2000 متر براي هريک از ايستگاههای موجود، قسمتهايي از شهر، خارج از محدودۀ عملکرد بوده است. بر همین اساس، مناطق 5، 2 و6 به ترتیب بالاترین میزان اولویت را داشتند، ازاینرو، 3 ایستگاه جدید برای احداث در مناطق مذکور پیشنهاد داده شده است.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج باید گفت که شعاع عملکرد ایستگاههای آتشنشانی موجود، پاسخگوی نیاز جمعیت شهر نبود، لذا مکانیابی ایستگاههای جدید با درنظرگرفتن پارامترهای مختلف ضروری به نظر میرس
