زمينه و هدف: عمل سزارين يكي از اعمال جراحي رايج است و در كشور ما به طور روز افزون بر ميزان آن اضافه مي شود . عليرغم پيشرفت
هاي زياد در زمينه مراقبت هاي پرستاري، رويههاي معمول قادر به تسكين درد پس از عمل نبوده و بايد مداخلات درماني ديگري را جستجو
نمود .كنترل ناكافي درد پس از سزارين بر عوارض زخم، عفونت و هزينه هاي مراقبتي ميافزايد، هدف از مطالعه حاضر تعيين تاثير ماساژ دست و
پا روي درد پس از سزارين مي باشد.
مواد و روش ها: اين مطالعه كارآزمايي باليني با طرح قبل و بعد مي باشد كه بر روي 90 نمونه از زنان تحت جراحي الكتيو سزارين در
بيمارستان شهيد يحيينژاد بابل انجام شد. نمونه ها به صورت تخصيص تصادفي درسه گروه ماساژ دست و پا، ماساژ پا و كنترل قرار گرفتند. در
عصر روز جراحي ، وقتي كه حداقل يك و حداكثر 4 ساعت از زمان دريافت داروي مسكن بيمارگذشته بود، شدت درد و علائم حياتي بيمار اندازه -
گيري شده و تكنيك هاي ماساژ اجرا شد. سپس شدت درد و علائم حياتي بيمار بلافاصله ، 60 و 90 دقيقه بعد از ماساژ مجدداً كنترل شدند.
درگروه كنترل فقط جمعآوري اطلاعات صورت گرفت.
و (Numerical Rating Scale) يافته ها: تجزيه و تحليلهاي آماري انجام شده بر روي شدت درد مورد ارزيابي با استفاده ازمقياس هاي عددي
نشان دادند كه شدت درد در هر دو گروه مداخله نسبت به كنترل ، به طور معنيداري كاهش پيدا كرد. همچنين (verbal Rating Scale) كلامي
ميزان علائم حياتي در گروههاي مداخله در زمان قبل از انجام مداخله بالاتر بوده و نسبتاً مشابه هم بودند، ولي بلافاصله بعد از انجام ماساژ به
طور معنيداري كاهش پيدا كردند.
نتيجه گيري: ماساژ دست و پا مي تواند به عنوان يك مداخله مؤثر پرستاري در مراقبت و كنترل درد پس از عمل جراحي بيماران كمك كننده
باشد
