زمينه و هدف: کاربرد FNA در سيتولوژی ضايعات تخمدانی مورد بحث و اختلافنظر میباشد. برخی محققين اين روش را توصيه نمیکنند و معتقدند به اندازه کافی صحت تشخيصی ندارد. برخی ديگر معتقدند که اين روش میتواند نقش مفيدی در ارزيابی ضايعات تخمدانی پايدار در خانمها قبل از سن يائسگی داشته باشد که خواهان حفظ باروری میباشند. هدف اين مطالعه ارزيابی ارزش تشخيصی آسپيراسيون سيتولوژی در ضايعات تودهای تخمدان میباشد. روش بررسی: در اين مطالعه مقطعی ـ تحليلی در طی يک فاصله زمانی 2 ساله، 79 آسپيره از 79 بيمار دارای تودههای تخمدانی بررسی گرديد. طيف سنی بيماران از 56-20 سال بود. ابتدا نمونههای فيکس نشده ارسالی به بخش پاتولوژی، از نظر ماکروسکوپی ارزيابی شدند و از مواد آسپيره شده به وسيله سوزن، اسلايدهای سيتولوژی تهيه گرديد. يافتههای سيتولوژيک نمونهها به صورت غير نئوپلاستيک(کيستهای فوليکولر و کيستهای اندومتريوزی و يا التهابی) و نئوپلاستيک(خوشخيم و بدخيم) گروهبندی شدند. سپس اين نتايج با نتايج بررسی هيستولوژيک مقايسه شدند. اطلاعات با استفاده از نرمافزار SPSS تجزيه و تحليل شد و بررسی مقايسهای بين دو روش با استفاده از تست chi-square صورت گرفت. يافتهها: 13 نمونه از 15 نمونه بدخيم(86%) به درستی با روش سيتولوژی تشخيص داده شدند. در اين گروه 4 مورد مثبت کاذب هم وجود داشت. از طرف ديگر 15 نمونه از 25 کيست فوليکولر(60%) به درستی با روش سيتولوژی تشخيص داده شدند. در اين گروه 12 نمونه مثبت کاذب وجود داشت. در ضايعات بدخيم حساسيت و ويژگی روش به ترتيب 86 درصد و 91 درصد بود. در ضايعات فوليکولر حساسيت و ويژگی روش به ترتيب 60 درصد و 81 درصد بود. نتيجهگيری: آسپيراسيون سيتولوژی روشی دارای صحت برای تشخيص بدخيمی در ضايعات تخمدانی میباشد ولی با توجه به کافی نبودن حساسيت و موارد مثبت کاذب نمیتوان بر روی آن به تنهايی قضاوت کرد. تشخيص کيستهای فوليکولر به وسيله سيتولوژی به تنهايی مشکل میباشد(به دليل حساسيت پايين) و لازم است بررسیهای تکميلی ديگری از قبيل اندازهگيری هورمونی(استراديول) را نيز برای بهبود صحت تشخيصی روش، به طور هم زمان به کار برد
