مقدمه: توکسوپلاسموز بیماری انگلی است که به وسیله تک یاخته ای درون سلولی به نام توکسوپلاسما گوندی ایجاد می شود. اين عفونت در افراد با سیستم ایمنی سالم عمدتا فاقد علایم باليني است. بررسي سرواپیدمیولوژیک توکسوپلاسموز در دختران قبل از ازدواج به منظور یافتن افراد فاقد ایمنی ، می تواند مبنای اقدامات پیشگیری از توکسوپلاسموز مادر زادی قرار گیرد .
مواد و روش ها: در يك مطالعه توصيفي- مقطعی، 491 دانشجوی دانشگاههای علوم پزشکی و خلیج فارس بوشهر و 516 نفر از دختران دبيرستاني سطح شهر بوشهر در فاصله زماني نيمسال تحصيلي 1388-1387 و 303 نفر از خانم هايي كه جهت آزمايشات قبل از ازدواج در فاصله زماني فروردين لغايت شهريور ماه 1388 به مركز بهداشت شهرستان بوشهر مراجعه مي كردند، (جمعا 1310 نفر) بصورت تصادفي انتخاب شده و پس از اخذ نمونه خون و جداسازي سرم، با استفاده از روش الايزا، از نظر وجود آنتي بادي هاي IgG و IgM ضد توكسوپلاسما مورد بررسي قرار گرفتند.
نتايج: شیوع آنتی بادیهای IgG و IgM ضد توکسوپلاسما در دختران دانشجو به ترتیب 5/11 و 5/1 درصد، در دختران دبيرستانهاي مناطق مختلف شهر بوشهر به ترتیب 1/22 و 4/1 درصد و در مراجعه كنندگان جهت آزمايشات قبل از ازدواج، به ترتیب 4/23 و 6/2 درصد بود. بین مثبت بودن آنتی بادی ضد توکسوپلاسما در دختران دانشجو و عواملي مثل محل سکونت، عادات غذایی رابطه آماری معنی دار مشاهده شد اما بین وجود آنتی بادی و عواملي مثل در دسترس بودن آب آشامیدنی سالم، تماس با گربه و نگهداری حیوانات در خانه ارتباط معنی دار آماری مشاهده نشد. در ميان دختران دبيرستاني، بين عفونت و متغيرهاي سابقه تماس با گربه، نحوه مصرف شير، روش شستشوي سبزيجات، مناطق مورد بررسي و عادات غذايي، اختلاف معني دار وجود دارد و در مورد متغيرهاي نوع آب مصرفي، نگهداري حيوانات اهلي و ميزان آگاهي در مورد بيماري، از نظر آماري رابطه معني داري بدست نيامد. و در مراجعه كنندگان جهت آزمايشات قبل از ازدواج، نتايج حاكي از عدم ارتباط معني دار بين مثبت بودن سرولوژيك افراد با غالب متغيرهاي دخيل در شيوع عفونت بود.
نتيجه گيري: شیوع كمتر از حد انتظار آنتی بادی ضد توکسوپلاسما در بوشهر با عواملی همچون وفور کم گربه در شهر بوشهر، مصرف کم گوشت گاو و گوسفند و فقدان دمای مناسب برای اسپور دار شدن انگل در بیشتر ماه های سال مرتبط است. پیشنهاد میشود که برنامه های آموزشی و تشخیصی جهت پیشگیری از توکسوپلاسموز مادر زادی در زنان غیر ایمن تدوین شود