زمينه و هدف: 5-ايدو2-دئوکسیيوريدين(Iudr)، آنالوگ تيميدين و به عنوان حساس کننده پرتوی سلولهای سرطان انسانی در in vitro و in vivo شناخته شده است. مطالعات بر روی اسفروييدها نشان داده است که افزايش زمان انکوباسيون Iudr سبب افزايش برداشت سلولها میشود. هدف از اين مطالعه، بررسی ميزان صدمات سيتوژنتيکی ناشی از پرتوهای يونيزان طی زمانهای مختلف انکوباسيون سلولها با Iudr در مدل کشت اسفروييد و تعيين زمان لازم انکوباسيون جهت ايجاد بيشترين حساسيت سلولی است. روش بررسی: در اين مطالعه بنيادی ـ کاربردی، از خط سلولی U87MG با منشاء گليوما استفاده شد که به صورت اسفروييد با دو قطر 100 و 300 ميکرومتر کشت داده شد. اسفروييدها طی زمانهای يک، دو و سه زمان دو برابر شدن حجم اسفروييد با غلظت µM1 از Iudr انکوبه شدند. پس از تيمار دارويی و 2Gy پرتودهی با گامای کبالت 60(60 Co)، ميزان آسيبهای وارده به DNA سلول به روش کامت قليايی اندازهگيری شده، سپس براساس آزمون آماری t-test بررسی شد. يافتهها: نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داده است که با افزايش زمان انکوباسيون اسفروييدها با Iudr، ميزان آسيبهای پرتوی به DNA در هر دو قطر افزايش يافت و ميزان آن در اسفروييدهای به قطر 300 ميکرومتر بيشتر از 100 ميکرومتر بوده است. مطالعات نشان داده است که با افزايش زمان انکوباسيون از يک زمان دو برابر شدن حجم اسفروييد به دو زمان، افزايش معنیداری در ميزان آسيبهای وارده به DNA مشاهده میشود. در حالی که از دو زمان به سه زمان دو برابر شدن حجم اسفروييد، آسيب قابل ملاحظهای به DNA وارد نمیگردد. نتيجهگيری: با توجه به نتايج به دست آمده، عملاً انکوباسيون سلولها طی دو زمان دو برابر شدن حجم اسفروييد نسبت به يک و سه زمان دو برابر شدن حجم اسفروييد، زمان مناسبتری جهت ايجاد حساسيت پرتوی است
