زمينه و هدف: ضايعات واکنشی، به افزايش حجم موضعی مخاط دهان ناشی از عوامل محرک اطلاق میشود. در ايران اطلاعات قابل توجهی درباره فراوانی نسبی ضايعات واکنشی دهان در دسترس نيست. هدف از اين مطالعه بررسی فراوانی و اطلاعات دموگرافيک، بالينی و پاتولوژی و درمانی آنها در يک دروه شش ساله است.
روش کار: در اين مطالعه گذشته نگر، پروندههای موجود در بخش آسيب شناسی دهان مورد بازبينی قرار گرفت. نمونهها با تشخيص هيستوپاتولوژی ضايعات واکنشی از ميان پروندههای موجود خارج شده و اطلاعات آنها در جداول از پيش تهيه شده، ثبت گرديد. ضايعات واکنشی به انواع بافت نرم(فيبروزه و هموراژيک) و سخت(داخل استخوانی) تقسيم شدند. فراوانی اطلاعات، با آناليز آماری Chi-Square تجزيه وتحليل شد. اطلاعات در SPSS V.17 ثبت گرديد.
يافتهها: از مجموع 443 ضايعه دهانی، 2/35% ضايعات واکنشی بودند. 59% در جنس مونث و 56% در سن زير 40 سالگی ديده شدند. 5/95% ضايعات واکنشی بافت نرم بودند. از نظر پاتولوژی 59% فيبروزه و 5/53% پايه دار بودند. شايعترين ضايعه واکنشی هموراژيک و فيبروزه به ترتيب پايوژنيک گرانولوما و فيبروم تحريکی بود. درمان بيوپسی اکسيژنال و حذف عامل محرک بود.
نتيجهگيری: ضايعات واکنشی شيوع نسبتاً بالايی در دهان و در جنس مونث و در سنين زير 40 سال دارند. ضايعات واکنشی بافت نرم شيوع بيشتری نسبت به بافت سخت دارند که شايد به دليل تماس بيشتر آنها با عوامل محرک موضعی باشد. شايعترين نوع پاتولوژی آنها انواع فيبروزه با سطح صاف است