زمينه و هدف: سوء تغذيه پروتئين- انرژی از مشکلات شايع و از عوامل افزايش خطر مرگ و مير در بيماران همودياليزی است. از آنجايی که شاخص منفردی برای ارزيابی وضعيت تغذيهای در اين بيماران وجود ندارد، از برخی شاخصها جهت اين منظور استفاده میشود که يکی از آنها لپتين میباشد. در اين مطالعه، رابطه لپتين سرم با شاخصهای بيوشيميايی و انتروپومتريک سوء تغذيه مورد بررسی قرار گرفته است.
روش بررسی: اين مطالعه مقطعی بر روی 60 بيمار تحت همودياليز (32 مرد و 28 زن) در سال 1385 صورت گرفته است. بيماران با همودياليز کمتر از 1سال، مصرف داروهای پائينآورنده چربی و يا گلوکوکورتيکوئيد و نيز مبتلا به وضعيت التهابی يا عفونی از مطالعه خارج شدند. شاخصهای آزمايشگاهی سوء تغذيه مورد بررسی و نيز سطح لپتين سرم قبل از دياليز از بيماران سنجيده شدند. سطح لپتين سرم به روش ELISA و با کيت dbc و شاخصهای آزمايشگاهی نيز با روشهای آزمايشگاهی استاندارد اندازهگيری شده و شاخصهای انتروپومتريک بيماران هم بعد از اتمام همودياليز اندازهگيری شدند. سپس کليه موارد سنجيده شده با سطح لپتين سرم مقايسه شدهاند. پس از جمعآوری تمام دادهها، نسبت به آناليز آماری آنها با استفاده از نرمافزار SPSS V. 11.5 اقدام گرديد. برای آناليز متغيرها و بررسی ارتباط بين آنها با توجه به کمی يا کيفی بودن متغيرها و نوع ارتباط آنها از روشهای آماری پارامتريک (Pearson test و t- test و ANOVA) يا غيرپارامتريک (Spearman’s rho test و Mann- Whitney) استفاده شد.
يافتهها: ميانگين سنی بيماران 1/16±5/47 سال و محدوده سطح لپتين سرم بين (ng/ml) 8/64-6/0 نانوگرم در هر ميلیليتر بود. ميانگين سطح لپتين سرم در زنان تحت همودياليز ng/ml 54/19±64/22 و در مردان ng/ml 16/20±74/16 بود و با وجود بالاتر بودن ميانگين لپتين سرمی زنان نسبت به مردان تحت همودياليز تفاوت واضح آماری بهدست نيامد. قدر مطلق ضريب همبستگی لپتين سرم با شاخصهای انتروپومتريک کمتر از 25/0 بود (بجز در قد و وزن مردان که بين 25/0 تا 5/0 بود) و با شاخصهای آزمايشگاهی نيز در اغلب موارد کمتر از 25/0 محاسبه شد (بجز فريتين، آهن، فسفر در مردان و پروتئين توتال، هموگلوبين، اوره و کراتينين در زنان که بين 25/0 تا 5/0 بود)
نتيجهگيری: نتايج مطالعه حاضر نشان میدهد که افزايش لپتين سرم را نمیتوان به عنوان شاخصی که نقش اوليه و اصلی را در ايجاد و يا تشخيص سوء تغذيه در بيماران تحت همودياليز ايفا کند، در نظر گرفت و ارتباط ضعيفی بين شاخصهای سوء تغذيه با سطح لپتين سرم وجود دارد
