زمينه و هدف : نتايج آزمايشگاهی به منظور تشخيص بيماری، پيگيری پيشرفت آن و نيز پاسخ به درمان استفاده می شود. لذا، ارائه نتايج صحيح و به موقع از اهداف اصلی آزمايشگاهها میباشد. هدف از اين مطالعه يافتن ميزان و علل تاخير در ارسال جواب آزمايش و نيز بررسی خطاهای بعد از آزمايش که بر صحت جواب آزمايش تاثير می گذارند، بوده است.
روش کار : اين مطالعه توصيفی در بيمارستان مرکز طبی کودکان در سال 1387 در مورد بيماران سرپايی و بستری انجام شد. بدين منظور به مدت 3 ماه هر گونه شکايت بيمار، پزشک و يا بخش در مورد عدم دريافت به موقع جواب و يا اعتراض به صحت جواب آزمايش و نيز علت مشکل به وجود آمده در فرمهای مخصوص ثبت شدند . اطلاعات به دست آمده پس از اتمام زمان لازم با کمک برنامه نرم افزاری SPSS.15 آناليز و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. از آمار توصيفی مانند فراوانی، درصد و ميانگين جهت بررسی ميزان خطاها بر حسب متغييرهای مختلف و از آزمون های کای دو و فيشر برای بررسی ارتباط بين متغييرهای مستقل و وابسته استفاده شد.
يافتهها : از مجموع 425 شکايت ثبت شده، 375 مورد مربوط به عدم دريافت به موقع جواب و 50 مورد عدم انطباق نتيجه آزمايش با بالين بيمار( شک به صحت جواب) بود. علل تاخير در ارسال جواب آزمايش در 287 مورد ( (72%) و علل اعتراض به صحت جواب در 17 مورد ( (34%)در مرحله بعد از آزمايش ( (Postanalytical قرار داشت. وارد نشدن جواب در کامپيوتر 106 مورد( 37%)، مفقود شدن جواب 73 مورد ( 4/25%)، اشتباهات نوشتاری 65 مورد (6/22%)، نداشتن درخواست آزمايش 28 مورد(8/9%)و اشتباه در فايل کردن جواب 12 مورد
(2/4%) از علل مشاهده شده، بودند. بخش های ميکروبيولوژی، هماتولوژی و بيوشيمی آزمايشگاه به ترتيب با 2/28 ، 20 و 4/17 درصد بيشترين شکايات را داشتهاند که مربوط به آزمايشهای کشت ادرار، CBC و بيوشيمی بوده است. متوسط شکايت در هر ماه: 77 مورد (1 به 108 بيمار و 1 به 541 آزمايش) و درصد جوابهايی که به موقع آماده نشده بودند، 8/4 درصد بوده است.
نتيجهگيری: يافتههای اين تحقيق نشان میدهد که علل بخش عمدهای از عواملی که منجر به عدم ارسال به موقع نتيجه آزمايش و ارسال جواب غيرصحيح می شود، در مرحله بعد از آزمايش قرار دارد. لازم است در کنار به کارگيری دستورالعملهای ارتقاء خدمات آزمايشگاهی موجود، برنامههای ثبت و پيگيری خطاها در جهت پيشگيری و کاهش آنها و به ويژه نظارت و ارتقاء مداوم فرآيند جواب دهی مورد توجه بيشتری قرار گيرد. همچنين همکاری متقابل پزشکان و کادر پرستاری با آزمايشگاه نقش بسزايی در کاهش خطا دارد
