نشخوار ذهنی و اجتناب شناختی- رفتاری در افراد مبتلا به اختلال افسردگی و اختلال اضطراب اجتماعی: مقايسه دو ديدگاه طبقه‌ای و طيفی

Abstract

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی دو مؤلفه نشخوار ذهنی و اجتناب در افراد سالم و مبتلا به اختلال های افسردگی و اضطراب اجتماعی بود. روش: 30 بيمار مبتلا به اختلال افسردگی، 30 بيمار مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی و 120 فرد غيربيمار به صورت نمونه گيری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها پرسشنامه اضطراب بک (BAI)، ويرايش دوم پرسشنامه افسردگی بک (BDI-II)، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ)، پرسشنامه سبک‌های پاسخ (RSQ)، مقياس اجتناب شناختی- رفتاری (CBAS) و پرسشنامه‌ پردازش پس‌رويدادی (PEPQ) به کار رفت. برای تحليل داده‌ها افزون بر روش‌های توصيفی، از تحليل تابع تمايزی برای آشکارسازی تفاوت‌های عمده ميان گرو‌ه‌ها استفاده شد. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد ميان افراد افسرده و افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی در متغيرهای اجتناب شناختی غيراجتماعی (001/0>p ) ، اجتناب رفتاری غيراجتماعی (001/0>p ) و نشخوار ذهني (001/0>p ) تفاوت وجود داشت و از نظر متغيرهای پردازش پس‌رويدادی، اجتناب اجتماعی و پرت کردن حواس ميان دو گروه تفاوتی وجود نداشت. متغيرهای اجتناب شناختی غيراجتماعی و نشخوار ذهنی بهترين متغيرهای پيش­بيني­کننده بودند که توانستند گروه افراد مبتلا به افسردگی را از گروه افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی متمايز کنند. نتيجه­گيری: پژوهش حاضر مقداری همپوشانی در آسيب­پذيری شناختی در دو اختلال افسردگی و اضطراب اجتماعی نشان داد. به نظر می‌رسد نشخوار ذهنی، پردازش پس­رويدادی و اجتناب در طول يک پيوستار از هنجار تا نابهنجار قرار دارند. با اين وجود نشخوار ذهنی و اجتناب شناختی غيراجتماعی، مؤلفه­های خاص افسردگی بودند. اين پژوهش در تأييد هر دو ديدگاه طبقه­ای و طيفی شواهدی فراهم آورد