زمينه و هدف: اين مطالعه با هدف مقايسه اثربخشی دو دوره از آموزش های کوتاه مدت بر روی سطح دانش و رفتار الگوی مصرف روغنهای خوراکی بخشی از اقشار جامعه انجام شد.
روش کار: از زنان و برخی از مردان خانوارهای تحت پوشش مراکز بهداشتی – درمانی شهر تبريز، 4 گروه جهت مطالعه مداخله ای آموزشی گروهی، به روش نمونه گيری تصادفی- خوشه ای انتخاب گرديدند. يک گروه 90 نفره در 3جلسه آموزشی (90=n) (گروه A) و گروه 86 نفری ديگر در 5 جلسه آموزشي (86=n) (گروه B) شرکت کردند. همچنين 90 زن به عنوان گروه کنترل ( گروه C) و 65 مرد از همسران گروه های تحت آموزش (گروه های A و B), به عنوان گروه کنترل ديگر ( گروه M) انتخاب گرديدند. با استفاده از پرسشنامه، سطح دانش و رفتار افراد مورد مطالعه قبل و 2 ماه بعد از مداخله آموزشي ارزيابی گرديد. همچنين اثربخشی دو دوره آموزشی مورد مقايسه قرار گرفت. روش های آماري t-test ، Paired t-test و ANOVA مورد استفاده قرارگرفت.
يافته ها: ميانگين امتيازات سطح دانش گروه های مورد مطالعه تفاوت معنی داری نداشتند. ميانگين نمرات سطح رفتار گروه ها کمتراز 50% امتيازات بود [گروه A : 5/16± 3/49، گروه B: 7/17 ± 3/44، گروه C: 5/13± 57/43 و گروه M: 66/18±51/50]. ميانگين امتيازات سطح دانش و رفتار زنان گروه A و B بعد از آموزش، افزايش معنی داری را نسبت به قبل از اجرای آموزش نشان داد [بهترتيب: 6/23± 4/79 و 5/21± 20/83 (001/0>p)]. مقايسه ميانگين اثربخشی آموزش بر سطح دانش و رفتار دو گروه A و B معنی دار نبود (به ترتيب: 27/0 =p و 09/0 =p) ولی اثربخشی آموزش بر سطح دانش و رفتار گروه های مورد مداخله نسبت به گروه کنترل زنان (گروه C) و مردان (گروه M) معني دار بود (0001/0 =p)
نتيجهگيری: سطح دانش زنان ورفتار زنان در مورد الگوی مصرف مناسب روغن ها خوراکی قبل از مداخله آموزشی در حد مطلوب نبود. آموزش های کوتاه مدت بر سطح دانش و رفتار زنان اثربخش بود
