De stelling: co-innovatie: bedrijfsleven bepaalt, de overheid betaalt, de mening van diverse betrokkene

Noorduyn, L.

Dutch

Wageningen Yield 

18 < syscope 23 > 19 
>> Anton Vermeer, voorzitter ZLTO
‘Dat het bedrijfsleven bepaalt, staat als een paal boven water. 
Als ondernemer of ondernemende partij moet je zelf willen
investeren. Maar niet alleen. De overheid moet partner willen zijn,
op regionaal, nationaal of Europees niveau. Voorwaarde hiervoor 
is natuurlijk dat de ideeën goed zijn en de juiste richting op gaan.
De vorm van support kan variëren: bijvoorbeeld door mensen 
vrij te maken die meedenken of door geld in te zetten. Maar de
overheid werkt nog te weinig op deze manier. Vaak is er te weinig
focus. Heel veel geld wordt te versnipperd ingezet om maar zoveel
mogelijk partijen tevreden te houden. Grensverleggende initiatieven
met een lange termijnscoop redden het niet, want dan praat je over
heel stevige budgetten.
Nu heeft Nederland nog een toppositie in Europa en in de wereld,
maar Nederland houdt die alleen als we blijven vernieuwen en
nieuwe vragen oppakken. Dat vraagt om gerichte ondersteuning
van de overheid bij kennisvragen over voeding en gezondheid.
Neem bijvoorbeeld voedingsstoffen: hoe kun je veredelingsbedrijven
meekrijgen om hier op te veredelen en hoe kun je in de primaire
teelt het gehalte goede voedingsstoffen verhogen? Dat voeding en
gezondheid aandacht nodig hebben, daar is ook geen discussie over.
De overheid moet de keuze voor deze onderwerpen volhouden bij
de verdeling van de centen. En dus ook partijen teleurstellen.
Kleinere, praktische projecten die in die hoofdlijnen passen kunnen
best meedoen. Is dat niet zo, wees dan consequent en zeg nee.’
>> Peter Jens, directeur Biologica 
‘Ik heb er grote moeite mee dat het bedrijfsleven onderzoeks -
agenda’s bepaalt, die de overheid betaalt. Het bedrijfsleven kan
voor de quick fix gaan, wat uiteindelijk tot grote maatschappelijke
kosten kan leiden. Bijvoorbeeld als de productiemethoden de
omgeving vervuilen, wat je pas tien jaar later merkt. Subsidies 
voor de agribusiness hebben er voor een deel voor gezorgd dat 
we nu zoveel problemen moeten oplossen. De overheid heeft, 
wat mij betreft, alleen mandaat om innovaties buiten huidige
systemen aan te jagen. Innovatie binnen huidige systemen 
vraagt om een bescheiden rol van de overheid. 
Ik voel dat er meer interesse is in innovaties. Ook binnen de
biologische landbouw zie je een hele nieuwe generatie jonge
agrarische ondernemers zonder de overheid gewoon als razende
roelanden innoveren. Maar we moeten echt willen innoveren.
Onredelijk en drammerig zijn in onze innovatiezucht. Soms wordt
innovatie gezien als een zucht-klus. We lijken gemakzuchtig en
wijzen te vaak naar de overheid voor ondersteuning. Als innovator
moet je gedwongen en getraind worden om aan te kloppen bij
durfkapitalisten. Van de honderd afspraken om financie ring te
krijgen leiden 99 tot niets, maar die 99 nee’s maken wel jouw
project beter.’
st
el
lin
g
Co-innovatie: bedrijfsleven bepaalt,
de overheid betaalt
>> Jos van der Heijden, Gemeente Venlo 
‘Inderdaad moet er een ondernemer zijn die de koers uitzet, het
product vastpakt en er wat van maakt. Hij bepaalt, maar niet alles.
Dat de overheid betaalt is ook te kort door de bocht. De overheid
moet wel breed ondersteunen: met geld, bij knellende regelgeving
of bij grensoverschrijdende contacten. 
Overheden en ondernemers hebben een gedeeld belang bij innovatie,
al is dat belang niet altijd hetzelfde. De ondernemer wil er uitein -
delijk beter van worden. De overheid heeft er bijvoorbeeld belang
bij dat het concurrentievermogen ten opzichte van het buitenland
overeind blijft of dat er toegevoegde waarde in de regio ontstaat
wat leidt tot meer welvaart, welzijn en werkgelegenheid. Het
gedeelde belang is dat de ondernemer in staat is de innovatie 
op te pakken pakt en dit ook daadwerkelijk doet. Maar de overheid
kan niet klakkeloos elk idee en elke ondernemer steunen. Ze moet
focus aanbrengen, zodat de steun niet te versnipperd is.
Vervolgens moet ze, al voordat het plan klaar is, met de initiatief -
nemers in gesprek gaan. Samen moeten ze kijken hoe ze kunnen
zorgen dat het plan past in de middelen die de overheid heeft. 
Dán is het co-innovatie. Bij de provincie Limburg, waar ik hiervoor
heb gewerkt, deden we dat zo. 
Wat je zeker niet moet doen, is op lijstjes afvinken of het initiatief
aan alle voorwaarden voldoet. En als er een paar hokjes niet zijn
afgevinkt de ondersteuning afwijzen. Zo zie je dat gebeuren bij de
tenderregelingen van de landelijke overheid. Maar dat werkt niet.’
>> Pieter Brooijmans, teeltdeskundige en R&D
agrarische zaken bij Suikerunie
‘Het is niet zo dat innovaties alleen slagen als de overheid betaalt.
Wel gaan innovaties veel sneller als de overheid ze ondersteunt. Als
je niet weet of een bepaalde innovatierichting economisch rendabel
gaat worden, dan zet je als bedrijfsleven een pas op de plaats.
Vaak is het effect van een innovatie nu nog niet in beeld omdat de
economische omstandigheden er op dit moment niet naar zijn. De
overheid kan die marktrisico’s wegnemen. Zeker als de ontwikke -
lingen op termijn wel wenselijk zijn, zou de overheid moeten
bijdragen. Neem hernieuwbare energie. Het vergt veel investeringen
om alternatieve producten van de grond te tillen. Ik voorzie dat we
behoorlijk achter gaan lopen, omdat ons omringende landen er fors
in investeren. Bij ons is er geen ondersteuning. Gevolg is dat er
ook geen innovaties zullen plaatsvinden.’
>> Laurens Klerkx, onderzoeker Wageningen UR
‘Het is goed dat het bedrijfsleven mee bepaalt, maar ze mag ook
best mee betalen. Zeker als er belangrijke private winsten te halen
zijn. Maar in het begin zijn die niet altijd duidelijk waardoor je veel
initiatieven ziet ontkiemen, die daarna een stille dood sterven. Je
hebt een bepaalde kritische massa nodig van voldoende bedrijven
die samen een markt creëren. Maar dat lukt vaak niet, omdat ze
onvoldoende schaalgrootte hebben. Dat is een vicieuze cirkel, waar
de overheid op in moet springen. Alleen doet die dat niet graag,
omdat ze dat vaak ziet als ondersteuning van individuele bedrijven.
Het is ook een lastige keuze. 
Ik zie het als de rol van de overheid om fundamenteel onderzoek 
te bekostigen, partijen bij elkaar te brengen en garant te staan voor
financiering. Dat laatste is nodig, omdat banken de risico’s vaak te
groot vinden. Bedrijven die willen innoveren kunnen vaak nergens
terecht omdat regelingen vaak heel specifiek zijn of maar heel
weinig geld beschikbaar stellen. De overheid kan dat ondervangen
met een garantiefonds.’ LN


Co-innovatie: bedrijfsleven bepaalt, de overheid betaalt

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Wageningen Yield

Name not available