Down sendromlu çocuk anneleri ile normal gelişim gösteren çocuk annelerinin doğal ortamda günlük rutinlerde ''sözel iletişim araçlarının'' betimlenmesi ve karşılaştırılması

Abstract

Tez (yüksek lisans) - Anadolu ÜniversitesiAnadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Anabilim DalıKayıt no: 133282Bu araştırmada, down sendromlu çocuk anneleri ile normal gelişim gösteren çocuk annelerinin doğal ortamda, günlük rutinlerde çocukları ile etkileşimleri sırasında anneler tarafından kullanılan iletişim amaçlarının betimlenmesi ve down sendromlu çocuk anneleri ile normal gelişim gösteren çocuk annelerinin kullandıkları iletişim amaçlarının farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, özgül örnekolay araştırmaları çerçevesinde nitelikselÊbetimsel olarak desenlenmiştir. Araştırmaya katılanlar, çoklu ve karşılaştırmalı örnekolay çerçevesinde ölçüte göre örnekleme stratejisi benimsenerek belirlenmiştir. Araştırmanın verileri doğal ortamda katılımcı gözlem modeli çerçevesinde uzunlamasına toplanmıştır. Araştırmacı, bu çalışmaya katılımayı kabul eden ailelerin evlerine giderek aile görüşme formu ve işlevde bulunma düzeyini belirleme formu aracılığı ile bilgi toplamıştır. Bu bilgiler doğrultusunda ; araştırmanın katılanları, iki down sendromlu çocuk annesi ile iki normal gelişim gösteren çocuk annesinden oluşmaktadır. Annelerin çocuklarıyla yaptıkları günlük rutinleri belirleyebilmek amacıyla kamera ile kayıt yapılarak veri toplanmıştır. Bu veriler, video teyp analizi yöntemi ile yazılı metne dönüştürülerek kodlanmıştır. Araştırmanın bulguları annelerin ; olumlu emir, olumsuz emir, doğal soru, eleştiriyel soru, sözel olmayan soru, çocuğa bilgi verme, çocuğun davranışına yönelik bilgi verme, çocuğun davranışına yönelik çocuğa bilgi verme, çocuk hakkında bilgi verme, çocuğun önceden yaptığı davranışa yönelik bilgi verme, önerme, tekrarlama, onaylama, onaylamama, övgü, dikkat çekme, çocuğa yönelik iletişim oyunları ve sözel olmayan seslendirme iletişim amaçlarını kullandıklarını ortaya çıkarmıştır. Down sendromlu çocuk annelerinin normal gelişim gösteren çocuk annelerine oranla, iletişim amaçlarını farklı yüzdelerde kullandıklarını göstermektedir. Down sendromlu çocuk annelerinin çocuklarıyla etkileşimleri sırasında tüm sözel ifadeler arasından en çok olumlu emir iletişim amacını kullandığı gözlenirken, normal gelişim gösteren çocuk annelerinin çocuğa bilgi verme iletişim amacını kullandığı gözlenmiştir. Down sendromlu çocuk annelerinin normal gelişim gösteren çocuk annelerine oranla olumlu emir, sözel olmaya seslendirme ve önerme iletişim amaçlarını daha sık kullandıkları belirlenmiştir