Bu çalışmada Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesinden toplanan Dictyna uncinata Thorell, 1856, Türkiye örümcek faunası için yeni bir tür olarak rapor edilmektedir. Her iki eşeye ait üreme organlarının detaylı fotoğrafları ve türün dağılımı verilmiştir.In this study, Dictyna uncinata Thorell, 1856 collected from Central Anatolia Region of Turkey is reported as new species for Turkish araneofauna. Distribution of species and detailed photographs of the copulatory organs of both sexes are presented

Elverici, Mert

Kunt, Boğaç Kadir

Özkütük, Sulhi Recep

Biological Diversity and Conservation

English

eArsiv@Anadolu (Anadolu Univ.)

   www.biodicon.com                                                                            Biological Diversity and Conservation ISSN 1308-8084 Online; ISSN 1308-5301 Print                                                                 5/3 (2012) 24-27 Research article/Araştırma makalesi   Dictyna uncinata Thorell 1856, a new record for spider fauna of Turkey (Araneae; Dictynidae).   Recep Sulhi ÖZKÜTÜK *1, Kadir Boğaç KUNT 2, Mert ELVERİCİ 3  1 Department of Biology, Faculty of Science, Anadolu University, TR- 26470 Eskişehir, Turkey 2 Poligon Sitesi 27/B TR-06810 Dodurga, Çayyolu, Ankara, Turkey 3 Department of Biology, Faculty of Science and Arts, University of Erzincan, TR-24100, Erzincan, Turkey    Abstract In this study, Dictyna uncinata Thorell, 1856 collected from Central Anatolia Region of Turkey is reported as new species for Turkish araneofauna. Distribution of  species and  detailed photographs of the copulatory organs of  both  sexes are presented.  Key words: Araneofauna, Cribellate, Distribution  ---------- * ----------  Dictyna uncinata Thorell 1856, Türkiye örümcek faunası için yeni bir kayıt (Araneae; Dictynidae)  Özet Bu çalışmada Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesinden toplanan Dictyna uncinata Thorell, 1856, Türkiye örümcek faunası için yeni bir tür olarak rapor edilmektedir. Her iki eşeye ait üreme organlarının detaylı fotoğrafları ve türün dağılımı verilmiştir.  Anahtar kelimeler: Araneofauna, Dağılım, Kribellat  1. Giriş  Dictynidae O. Cambridge, 1871 mensupları kribellat ya da kribellumları indirgenmiş, üç tarsal tırmaklı, entelijin, sekiz ya da altı gözlü küçük boylu örümceklerdir (Jocqué ve Dippenaar-Schoeman, 2006). Familya mensupları Dünya genelinde dağılım göstermekle birlikte güncel 51 cins, 571 türün tropiklerden ziyade ılıman bölgeleri tercih ettikleri bilinmektedir (Platnick, 2012).  121 türle familyanın en kalabalık cinsi Dictyna Sundevall, 1833’dür. Erkeklerde baş bölgesinin dikkate değer biçimde yüksek olması; gözlerin iri, yan gözlerin birbirlerine yakın, orta gözlerin ise geniş bir dörtgen oluşturacak şekilde konumlanması; clypeusun yüksek oluşu; erkeklerde embolusun basal ya da sub apikal konumlu, ince uçlu, dişi vulvasının ise V şeklinde olması cinsin başlıca tanısal özelliklerindendir (Lehtinen, 1967; Almquist, 2006).  Dictyna’ya ait Türkiye’den ilk kayıt Kulczyński (1903)’e aittir. Yazar  bu çalışmasında Eskişehir ilinden D. arundinacea  (Linnaeus, 1758), Bursa ilinden ise D. latens  (Fabricius, 1775) türlerini kaydetmiştir. Cinsin Türkiye’den bilinen diğer iki türü D. civica (Lucas, 1850) ve D. pusilla Thorell, 1856’dır (Bayram vd., 2012). D. civica Artvin, D. pusilla ise Niğde ilinden bilinmektedir (Topçu vd., 2007; Marusik vd., 2011). Bu çalışmanın amacı Dictyna uncinata Thorell, 1856 türünü Türkiye örümcek faunası için yeni bir kayıt olarak vermektir. Türün her iki eşeyine ait genel görünüm ve üreme organlarının fotoğrafları metin içerisinde verilmiş ve cinsin Türkiye’den bilinen diğer türleriyle mukayese edilmiştir.                                                               * Corresponding author / Haberleşmeden sorumlu yazar: Tel.: +902223350580/4705; Fax.: +902223350580; E-mail: sozkutuk@gmail.com © 2008 All rights reserved / Tüm hakları saklıdır                                                                                                                             BioDiCon. 275-0912   Recep Sulhi ÖZKÜTÜ et al., Dictyna uncinata Thorell 1856, a new record for spider fauna of Turkey (Araneae; Dictynidae).  Biological Diversity and Conservation – 5 / 3 (2012)          25 2. Materyal ve yöntem  İncelenen örnekler Türkiye’nin farklı illerindeki meşeliklerin tabanında birikmiş yaprak döküntülerinin 6x6 mm göz açıklığına sahip elek vasıtası ile elenmesi neticesinde toplanmıştır (Şekil 1). %70’lik etil alkole alınan örnekler Anadolu Üniversitesi Zooloji Müzesine (AUZM) taşınıp, korunmaya alınmıştır.   Şekil 1. Çalışma alanı u Ankara v Eskişehir w Kırklareli Figure 1. Study area u Ankara v Eskişehir w Kırklareli  Türlerin teşhisleri Leica S8AP0 marka stereomikroskop vasıtası ile Almquist (2006) tarafından tanımlanan erkek ve dişi üreme organlarının yapısal özelliklerine dayanılarak yapılmış, ilgili terminolojide yine aynı yazarın ifadeleri kabul edilmiştir. Gerekli vücut kısımlarının fotoğraflanmasında Leica DFC295 kamera kullanılmış ve 2-10 adet arasında aynı çerçeveden farklı odak noktalarına göre çekilen fotoğraflar daha sonra “Combine ZP-Resim Yığma Yazılımı” kullanılarak en net fotoğraf elde edilmeye çalışılmıştır. Fotoğrafların Photoshop CS2 yazılımı ile düzenlenmesinin ardından, Corel-DRAW X3 V.13 yazılımı kullanılarak levhalar hazırlanmıştır. Metin içerisinde verilen tüm ölçüm birimleri milimetre cinsindendir.  3. Bulgular  Familya Dictynidae O. Cambridge, 1871 Çarşaf Ağ Örümcekleri  Dictyna Sundevall, 1833 D. Sundevall [Sundevall, 1833 içerisinde; sf. 16. Tip türü D. arundinacea (Linnaeus, 1758)]  Dictyna uncinata Thorell, 1856 Şekil 2-9  İncelenen Örnekler. Ankara ili: 3 ♂♂ 2 ♀♀, Yenimahalle İlçesi, Dodurga Köyü (40°0'26.01"K; 32°35'23.78"D), 05.06.2012, M. Elverici & K.B.Kunt leg. Eskişehir ili: 1 ♀, Sivrihisar İlçesi, Balıkdamı (39°12'8.00"K; 31°38'42.00"D), 08.07.2012, R.S. Özkütük leg. Kırklareli ili: 1 ♂ 3 ♀♀, Vize İlçesi, Kıyıköy, Selvez Koyu (41°39'19.98"K; 28° 5'11.91"D), 27.07.2011, K.B.Kunt leg. Betimleme. Ölçümler (♂/♀): Toplam uzunluk 2.45/2.06 Karapaks 1.20/0.61 uzunluk, 0.90/0.73 genişlik, 0.50/0.38 baş kısmının genişliği, 0.12/0.06 clypeus uzunluğu Abdomen 1.25/1.45 uzunluk 0.85/1.06 genişlik Cymbium (♂) 0.55 uzunluk, 0.35 genişlik, 1.57 uzunluk/genişlik oranı 1. bacak segmentleri femur 0.83/0.64, patella+tibia 0.72/0.59, metatarsus 0.51/0.40, tarsus 0.43/0.31. Karapaks erkekte açık, dişilerde koyu kahverengi (Şekil 2, 3). Dişilerin baş bölgesinde seyrek dağılmış ince beyaz tüyler dikkat çeker derecede. Erkeklerde karapaksın göğüs bölgesi, dişilerinkine oranla daha geniş ve baş bölgesi bariz bir şekilde yüksek (Şekil 2, 4 ve 5). Ön orta ve arka orta gözler dairesel. Ön orta gözler birbirlerine yakın, arka orta gözler arasındaki mesafe kendi çaplarının neredeyse bir buçuk katı (Şekil 6). Sternum kalp şeklinde, kahverengi. Labium üçgenimsi, kahverengi. Keliserler koyu kahverengi, ortada içbükey. Bu içbükeylik erkeklerde çok belirgin (Şekil 4).  Abdomen dişilerde daha oval, erkeklerde daha koyu renkli bununla beraber dorsalde siyahımsı kahverengiden, sarımsımsı kahverengine değişebilen renkleri barındıran desenlerle kaplı. Her iki eşeyde de abdomenin dorsalinde, orta hat boyunca, abdomenin hemen hemen ilk yarısına ulaşabilen siyahımsı kahverengi desen ortak ve belirgin. Bunun devamında abdomenin arka yarımının ortalarında öndeki desenle aynı renkte ters yamuk şeklinde bir başka desen daha mevcut. Dorsalden bakıldığında örü memeleri bölgesi hariç abdomenin diğer kenarları kahverengi (Şekil 2, 3). Abdomenin ventrali erkeklerde daha koyu olmakla beraber kahverengi (Şekil 2, 3). Kribellum mevcut ve bölünmemiş.   Recep Sulhi ÖZKÜTÜ et al., Dictyna uncinata Thorell 1856, a new record for spider fauna of Turkey (Araneae; Dictynidae).   26          Biological Diversity and Conservation – 5 / 3 (2012)   Şekil 2-9. Dictyna uncinata. Erkek, habitus (2) Dişi, habitus (3) Karapaks, göz bölgesi ve keliserler (4) Karapaks, yandan görünüş (5) Gözler, önden görünüş (6) Erkek palpi, yaklaşık ventral görünüş (7) Epijin, sırası ile ventralden (8) ve dorsalden (9) görünüş Kısaltmalar C Kondüktör cd çiftleşme kanalları co çiftleşme açıklığı ct ktenidyum pt palpal tibya r reseptakulum rta retrolateral tibyal apofiz T tegulum Ölçüm çizgileri 2, 3 0.25 mm 7 0.1 mm 8, 9 0.05 mm  Figures 2-9. Dictyna uncinata. Male, habitus (2) Female, habitus (3) Carapace, eyes region and chelicerae (4) Carapace, lateral view (5) Eyes, anterior view (6) Male palp, nearly ventral view (7) Epigyne, ventral (8) and dorsal (9) view respectively Abbreviations C conductor cd copulatory ducts co copulatory opening ct ctenidium pt palpal tibia r receptaculum rta retrolateral tibial apophysis T tegulum Scale lines 2, 3 0.25 mm 7 0.1 mm 8, 9 0.05 mm Bacaklar kahverengimsi. 1. ve 2. yürüme bacaklarının femurları diğer segmentlere oranla daha koyu. 4. yürüme bacaklarının metatarsuslarında tek sıra halinde dizilmiş 10-12 kıldan oluşan kalamistrum mevcut. Erkeklerde palpal tibyanın boyu eninden uzun. Tibyanın retrolateralinde çekiç başı şeklinde kuvvetlice gelişmiş bir apofiz mevcut (retrolateral tibyal apofiz). Apofizin boyu eninden uzun, ktenidyumlu; ktenidyum uzun ve ucu siyah. Tegulum siyah ve geniş. Embolus ipliksi. Kondüktör masif, siyah, kuvvetlice sklerotize olmuş ve ucu bükülerek ventrale doğru yönelmiş (Şekil 7).  Recep Sulhi ÖZKÜTÜ et al., Dictyna uncinata Thorell 1856, a new record for spider fauna of Turkey (Araneae; Dictynidae).  Biological Diversity and Conservation – 5 / 3 (2012)          27 Epijin V şeklinde. Reseptakulumdan paralel bir şekilde ayrılan çiftleşme kanalları birbirlerinden gittikçe uzaklaşıyorlar. Uçları silindirik ve bükülmüş (Şekil 8 ve 9).  3.1. Dağılım  Platnick (2012)’ye göre Palearktik bölgede dağılım gösteren D. uncinata’nın Türkiye’nin doğu komşularından Azerbaycan ve Gürcistan’dan kaydı bilinmektedir (Otto ve Dietzold, 2006). Türün Avrupa genelindeki ayrıntılı dağılımı ise Helsdingen (2012) tarafından şöyle bildirilniştir: Almanya, Avusturya, Bosna-Hersek, Belarus, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Moldovya, Norveç, Polonya, Portekiz, Rusya Federasyonu (Avrupa kısmı ile Kaliningrad bölgesi), Slovakya, Slovenya, Ukrayna, Yunanistan.  3.2. Karşılaştırma  D. uncinata, Türkiye’den bilinen diğer Dictyna türlerinden kribellum, abdominal desenlenme ve üreme organlarının morfolojisi itibarıyla kolaylıkla ayırt edilebilmektedir. Halihazırda kayıtlı dört Dictyna türünden sadece D. latens türünde kribellumun bölünmüş, çift parçalı olduğu hatırlanırsa türler arasında kolaylıkla ayrım yapabilmek mümkün olacaktır. D. arundinacea ve D. civica’da retrolateral tibyal apofizin eni ve boyunun hemen hemen eşit oluşu karakteristik iken; D. pusilla’nın retrolateral tibyal apofizinde, D. uncinata’nınki gibi boy enden fazladır. Bununla beraber D. pusilla’nın palpal tibyasının eni boyundan büyüktür. Dişi üreme organları arasındaki farklılıklar ve türlerin abdominal desenlenme farklılıkları için bakınız Almquist (2006), Nentwig vd. (2012).   Teşekkür  Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi Araştırma Fonu (Proje No: 1001F31) ile Bulgaristan Eğitim ve Bilim Bakanlığı (Proje No: DVU01-116) tarafından desteklenmiştir.  Kaynaklar  Almquist, S. 2006. Swedish Araneae, part 2-families Dictynidae to Salticidae. Insect Syst. Evol., Suppl. 63: 285-601. Bayram, A., Kunt, K. B. and Danışman, T. 2012. The Checklist of the Spiders of Turkey. Version 2012.1 Online at http://www.spidersofturkey.com Helsdingen, P. J. van, 2012. Araneae, IN: Fauna Europaea. Database European spiders and their distribution. Version 2012.1. Online at http://www.european-arachnology.org/reports/fauna.shtml. Jocqué, R., Dippenaar-Schoeman, A.S. 2006. Spider Families of the World. Musée Royal de l'Afrique Central, Tervuren, 336 pp. Lehtinen, P. T. 1967. Classification of the cribellate spiders and some allied families, with notes on the evolution of the suborder Araneomorpha. Ann. Zool. Fenn. 4: 199-468. Marusik, Y. M., Özkütük, R. S., Kunt, K. B., Kaya, R. S. 2011. Spiders new to the fauna of Turkey. 8. New records of Hahniidae and Dictynidae. Anadolu University Journal of Science and Technology- C Life Science and Biotechnology. 2: 161-170. Nentwig, W., Blick, T., Gloor, D., Hänggi, A., Kropf, C. 2012. Spiders of Europe. Online at http://www.araneae.unibe.ch. Otto S, Dietzold S 2006. Caucasian Spiders, A faunistic database on the spiders of the Caucasus. Version 1.3. Online at http://caucasus-spiders.info Platnick, N. 2012. The World Spider Catalog, Version 13.0 American Museum of Natural History, New York. Online at http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog  Topçu, A., Demir, H., Seyyar, O. 2007. Seven New Records for the Turkish Araneofauna (Arachnida: Araneae), with Zoogeographical Remarks. Entomological News, 118/4: 428-430.     (Received for publication 27 September  2012; The date of publication 15 December 2012)    

Dictyna uncinata Thorell 1856, Türkiye örümcek faunası için yeni bir kayıt (Araneae; Dictynidae)

https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/bitstream/11421/16428/1/16428.pdf

Dictyna uncinata Thorell 1856, Türkiye örümcek faunası için yeni bir kayıt (Araneae; Dictynidae)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

eArsiv@Anadolu (Anadolu Univ.)