The glossed ruling is interesting for several reasons. Firstly, it is in line with the already adopted jurisprudence, according to which the existence of unfair clauses in an indexed and denominated loan agreement may be the reason for the court to declare it invalid. Secondly, the resolution confirms on the domestic basis that the possibility of maintaining the contract in force on the basis of a consumer’s statement accepting the prohibited clause has been expressed many times in the judgments of the CJEU. Thirdly, it recognizes the right of the parties to mutual redress of claims arising as a result of establishing the non-existence of a legal relationship created by an agreement containing abusive clauses.
However, the Supreme Court indirectly accepted the need for the consumer to submit, in the process, a declaration of willingness to benefit from the protection provided for by Directive 93/13 or to resign from such protection. According to the Supreme Court, the submission of such a declaration has the effect that only from that moment the contract, the effectiveness of which has been suspended, should be considered ineffective. The adoption of such a structure has its consequences in terms of the rights and obligations of both parties (limitation, interest). It is difficult to consider an agreement containing abusive clauses unsuccessfully suspended. The effect of ineffectiveness of a suspended contract is guaranteed in Polish law only to statutory situations, provided for when the effectiveness of the contract depends on the consent of a third party. The gloss also indicates the reasons why the CJEU considered it possible for the consumer to submit a declaration regarding consent to use the protection provided for by Directive 93/13. Both the adopted structure of suspended ineffectiveness and the jurisprudence of the CJEU do not provide grounds for agreeing to share the position of the Supreme Court contained in the resolution of May 7, 2021 on the need for the consumer to submit a statement regarding the protection of the consumer, and even less on those described by The supreme court effects such a declaration.Glosowane orzeczenie jest interesujące z kilku względów. Po pierwsze, wpisuje się ono w przyjętą już linię orzeczniczą, zgodnie z którą istnienie w umowie kredytu indeksowanego i denominowanego klauzul nieuczciwych może być powodem uznania przez sąd jej nieważności. Po drugie, glosowana uchwała potwierdza na gruncie krajowym możliwość utrzymania umowy w mocy na podstawie oświadczenia konsumenta akceptującego postanowienie niedozwolone, co wyrażono wielokrotnie w wyrokach TSUE. Po trzecie, uznaje prawo stron do wzajemnego dochodzenia roszczeń powstałych na skutek ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wykreowanego umową zawierającą klauzule abuzywne.
W glosowanym orzeczeniu SN przyjął jednak pośrednio konieczność złożenia przez konsumenta w procesie oświadczenia o chęci skorzystania z ochrony przewidzianej dyrektywą 93/13 bądź też o rezygnacji z takiej ochrony. Złożenie takiego oświadczenia, według SN, skutkuje tym, że dopiero od tego momentu należy uznać bezskuteczność umowy, której wcześniejsza skuteczność jest zawieszona. Przyjęcie takiej konstrukcji ma konsekwencje w zakresie praw i obowiązków obu stron (przedawnienie, odsetki). Trudno uznać za zasadne traktowanie umowy zawierającej klauzule abuzywne za bezskutecznie zawieszoną. Skutek bezskuteczności zawieszonej umowy jest w prawie polskim przewidzianych tylko wówczas, gdy skuteczność umowy zależy od zgody osoby trzeciej. W glosie wskazano też na przyczyny, dla których TSUE uznał za możliwe składanie przez konsumenta oświadczenia w zakresie zgody na korzystanie z ochrony przewidzianej dyrektywą 93/13. Zarówno przyjęta konstrukcja bezskuteczności zawieszonej, jak i przyjęte orzecznictwo TSUE nie dają podstaw do tego, aby podzielić stanowisko SN zawarte w glosowanej uchwale o konieczności złożenia przez konsumenta oświadczenia co do objęcia go ochroną ani tym bardziej stanowisko dotyczące skutków takiego oświadczenia
