The article attempts to answer the questions of what Mochnacki’s Polish citizenship was, and what the rationale behind his hostility to Moscow was. It presents the figure of the most outstanding literary critic of the Romantic era. It discusses the significance in his biography of his upbringing in the provinces, unrestricted contact with nature and folklore, participation in the anti-tsarist conspiracy, Russian imprisonment, enslavement by censorship, participation in the war with Russia, the Great Emigration – until his death in exile in France.
The analysis of historical thought shows the perspicacity of the 19th-century historian and literary historian as a Kremlinologist. His work The Uprising of the Polish Nation in 1830 and 1831 is a source for recognizing Mochnacki in this field. He emerges on its pages as a penetrating exposer of tsarist autocracy – the façade of constitutional monarchism in the Congress Kingdom.Czym było obywatelstwo polskie Mochnackiego i jakie przesłanki miała jego wrogość wobec Moskwy – to pytania, które podejmuje artykuł. Przedstawia on postać najwybitniejszego krytyka literackiego doby romantyzmu. Omawia znaczenie w jego biografii wychowania na prowincji, nieograniczonego kontaktu z naturą i ludowością, udziału w antycarskiej konspiracji, rosyjskiego więzienia, zniewolenia cenzurą, udziału w wojnie z Rosją, Wielkiej Emigracji – aż po śmierć na wygnaniu we Francji, w Auxerre. Analiza myśli historycznej ukazuje przenikliwość dziewiętnastowiecznego historyka i historyka literatury jako kremlinologa. Źródłem umożliwiającym rozpoznanie Mochnackiego w tej dziedzinie jest jego praca Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831. Mochnacki wyłania się na jej kartach jako przenikliwy demaskator carskiej autokracji – fasadowości monarchizmu konstytucyjnego w Królestwie Kongresowym.Czym było obywatelstwo polskie Mochnackiego i jakie przesłanki miała jego wrogość wobec Moskwy – to pytania, które podejmuje artykuł. Przedstawia on postać najwybitniejszego krytyka literackiego doby romantyzmu. Omawia znaczenie w jego biografii wychowania na prowincji, nieograniczonego kontaktu z naturą i ludowością, udziału w antycarskiej konspiracji, rosyjskiego więzienia, zniewolenia cenzurą, udziału w wojnie z Rosją, Wielkiej Emigracji – aż po śmierć na wygnaniu we Francji, w Auxerre. Analiza myśli historycznej ukazuje przenikliwość dziewiętnastowiecznego historyka i historyka literatury jako kremlinologa. Źródłem umożliwiającym rozpoznanie Mochnackiego w tej dziedzinie jest jego praca Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831. Mochnacki wyłania się na jej kartach jako przenikliwy demaskator carskiej autokracji – fasadowości monarchizmu konstytucyjnego w Królestwie Kongresowym
