Referendum lokalne jako (alternatywna) forma partycypacji społecznej w ochronie środowiska – studium przypadku instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych
With the transposition of the Aarhus Convention, solutions were introduced into the national legal system to guarantee public participation in concretized environmental proceedings. In view of the lack of their binding value, the institution of a local referendum is increasingly used in practice. An example is the referendum carried out on the installation of thermal processing of municipal waste. This is because such an investment is preceded by an assessment of the project’s impact on the environment, which requires public participation. A comparative analysis of the individual results of local referendums held in recent years leads to the conclusion that they are rarely binding. The reason for this is the statutory requirements of achieving, including a strictly defined turnout which results in votes being declared invalid. At the same time, it should be noted that the small number of referendums held is related to the impossibility of eliminating the associated additional expenses for individual local government units. In this publication, the author would like to propose measures of a different kind, which, in combination with convention instruments, can more effectively influence the planning of investments that affect the environment. The paper uses the dogmatic-legal method.Transpozycją Konwencji z Aarhus wprowadzono do krajowego systemu prawnego rozwiązania, mające zagwarantować udział społeczeństwa w skonkretyzowanych postępowaniach w zakresie ochrony środowiska. W związku z brakiem ich waloru wiążącego w praktyce wykorzystuje się coraz częściej instytucję referendum lokalnego. Przykładem jest referendum przeprowadzane w sprawie instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych. Taka inwestycja jest bowiem poprzedzana oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która wymaga partycypacji społecznej. Analiza porównawcza poszczególnych wyników referendów lokalnych odbywających się w ostatnich latach prowadzi do wniosków, że rzadko są one wiążące. Powodem tego są ustawowe wymagania osiągnięcia m.in. ściśle określonej frekwencji, co skutkuje uznawaniem głosowań za nieważne. Jednocześnie należy zauważyć, że mała liczba przeprowadzanych referendów ma związek z niemożliwym wyeliminowaniem powiązanych z nimi dodatkowych wydatków dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. W niniejszej publikacji autor pragnie przedstawić propozycje działań innego rodzaju, które w połączeniu z konwencyjnymi instrumentami mogą efektywniej oddziaływać na planowanie inwestycji mających wpływ na środowisko. W pracy nad artykułem została wykorzystana metoda dogmatyczno-prawna
