The author deals with the materiality of the records of the experience of the Holocaust, and in particular with the phenomenon of texts damaged in various ways (as a result of exposure to moisture, chemical or biological agents, as well as mechanically damaged texts). This damage is the result of texts being hidden, above all underground in poorly protected containers – such as documents from the Ringelblum Archive. The numerous blemishes on the material substance of the text that arise during hiding are imprinted on it, transforming it in a way that was not intended by the author, but is the result of the influence of accidental external factors. They often constitute a fundamental difficulty in reading the text and editing it. However, they can be regarded (and so the author does) as a particular stigma of the Holocaust. Damaged texts thus acquire a double reference. Firstly: they point to their author and the world he/she describes. Secondly: they point to themselves. They become valuable not only by what they talk about, but also by the fact that they are there at all. Like objects saved from the disaster, these texts become valuable by the very fact that they exist. The author focuses on documents from the Ringelblum Archive and describes the various types of damage to the texts that survived there. He focuses in particular on a fragment of Rachel Auerbach’s diary – the last entry made on 26 July 1942, on the fifth day of the great liquidation action in the Warsaw Ghetto.Autor zajmuje się materialnością zapisów doświadczenia Zagłady, a szczególnie fenomenem tekstów w różny sposób uszkodzonych (na skutek oddziaływania wilgoci, czynników chemicznych czy biologicznych, a także zniszczonych mechanicznie). Uszkodzenia te są efektem ukrywania tekstów, przede wszystkim pod ziemią w źle zabezpieczonych pojemnikach – jak dokumenty z Archiwum Ringelbluma. Powstałe podczas ukrywania rozliczne skazy tekstu odciskają się na jego substancji materialnej, przekształcają ją w taki sposób, który nie leżał w intencji autora, a jest wynikiem oddziaływania przypadkowych czynników zewnętrznych. Stanowią często zasadniczą trudność w odczytaniu tekstu i jego edycji. Można je jednak traktować (i tak czyni autor) jako szczególny stygmat Zagłady. Uszkodzone teksty uzyskują przez to podwójne odniesienie. Po pierwsze – wskazują na swego autora i opisywany przez niego świat. Po drugie – wskazują na siebie. Stają się cenne nie tylko przez to, o czym mówią, lecz także dzięki temu, że w ogóle są. Tak jak przedmioty ocalałe z katastrofy, teksty te nabierają wartości już przez to samo, że istnieją. Autor koncentruje się na dokumentach z Archiwum Ringelbluma i opisuje różne rodzaje uszkodzeń ocalałych tam tekstów. Skupia się przede wszystkim na fragmencie dziennika Racheli Auerbach – na ostatnim wpisie sporządzonym 26 lipca 1942 roku, w piątym dniu trwania wielkiej akcji likwidacyjnej w getcie warszawskim
