Karapapak / Terekeme Türklerinin tarihleriyle ilgili bilgileri, arşiv
belgelerine dayanan verilerle takip etmek mümkündür. Bu, Karapapak
/ Terekemelerin bugünkü Gürcistan ve civarını çok eski tarihlerden beri
yurt tuttuklarını gösterir. Büyük oranda Selçukluların Gürcistan’ı
fethiyle Müslüman olan Karapapak / Terekemelerin, bulundukları
bölgenin geçiş güzergâhı olması dolayısıyla Oğuz ve Kıpçak Türklerinin
kaynaşmasıyla oluştukları dile getirilmiştir. Ancak özellikle
Gürcistan’ın Borçalı bölgesinde yaşayan Karapapak / Terekeme Türkleri
kendilerini Kıpçak Türk’ü olarak tanımlarlar. Kars ve Ardahan’da
yaşamlarını sürdüren Karapapak / Terekeme Türkleri ağzı, Türkiye
Türkçesi ağızlarıyla ilgili tasniflerde Doğu grubu içinde yer alan Kars ili
ağızlarının bir alt kolu olarak ele alınmaktadır. Karapapak / Terekeme
ağzı; ses, yapı ve söz varlığı özellikleri itibarıyla ilgi çekici veriler
barındırmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de büyük oranda Kars ve
Ardahan’da yaşayan Karapapak / Terekeme Türkleri hakkında genel
bilgiler verilerek kısaca onların ağız özelliklerine değinilecek,
çalışmanın ana konusuna bağlı olarak Ardahan’ın Çıldır ilçesinin
köylerindeki Karapapak / Terekeme ağzındaki ünlü uyumları ve ünlü
uyumlarında yaşanan bozulma ve bozulma eğilimleri örneklerle
belirtilmeye çalışılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda Çıldır
Karapapak / Terekeme ağzı, her iki uyum için sağlam özellikler sergilese
de zaman zaman ünlü uyumlarında bozulma ve yarım kalma
hadiselerinin olduğu tespit edilmiştir. İncelemede yer verilen örnek
kelimeler, tarafımızca ilgili yörelerde yapılan derlemelere
dayanmaktadır
