The article focuses on the issue of the structure and organization of the rural settlement network. An original research procedure was developed in the field of local settlement analysis, i.e. the focus was on changes taking place in the lowestlevel local government units. The issue of depopulation was addressed on an intramunicipal scale. The following research questions were formulated: does depopulation affect all settlement units in rural communes? What types of communes can we distinguish in terms of demographic differences between towns? and what are the reasons for the differences between settlement units? The considerations refer to the concept of key settlements, which is important for spatial planning. Therefore, a hypothesis was formulated which assumed that the number of communes in which, despite general depopulation, there is an increase in some settlements, is large enough to determine the basic regularities of settlement transformations. The topic discussed in the article has important implications for the current and future organization of local settlement structures. It was found that in the vast majority of communes in the Lublin Voivodeship, all rural settlements lost residents in the first two decades of the 21st century. It has been noticed that demographic growth in some towns in the areas of municipalities that are generally depopulating is taking place in the suburban zones of smaller centers, although it is difficult, due to the noncommon nature of the phenomenon, to determine spatial regularities in this respect. In our opinion, it is also worth paying attention to villages that do not officially have urban status, although they show many such features. Some of them have received city rights in recent years. The development of these settlements in rural areas in the context of the concept of key settlements should be thoroughly examined in subsequent studies in this field.W artykule skoncentrowano się na zagadnieniu struktury i organizacji wiejskiej sieci osadniczej. Opracowano oryginalne postępowanie badawcze w zakresie analizy lokalnej osadnictwa, tj. skupiono się na zmianach zachodzących w jednostkach samorządu terytorialnego najniższego szczebla. Kwestię depopulacji podjęto w skali wewnątrzgminnej. Sformułowano następujące pytania badawcze: czy depopulacja dotyczy wszystkich jednostek osadniczych w gminach wiejskich? jakie typy gmin pod względem różnic demograficznych pomiędzy miejscowościami możemy wyróżnić? jakie są przyczyny występujących różnic pomiędzy jednostkami osadniczymi? Rozważania odnoszą się do istotnej dla planowania przestrzennego koncepcji osiedli kluczowych (key settlements). Sformułowano zatem hipotezę, w której założono, że liczba gmin, w których pomimo ogólnej depopulacji mamy do czynienia ze wzrostem niektórych osiedli, jest odpowiednio duża do określenia podstawowych prawidłowości przekształceń osadniczych. Temat poruszony w artykule jest ważny dla bieżącej i przyszłej organizacji lokalnych struktur osadniczych. Stwierdzono, że w większości gmin województwa lubelskiego wszystkie osiedla wiejskie traciły mieszkańców w pierwszych dwóch dekadach XXI w. Zauważono, że wzrost demograficzny w niektórych miejscowościach na obszarach gmin generalnie wyludniających się ma miejsce w strefach podmiejskich mniejszych ośrodków, choć trudno, ze względu na niepowszechny charakter zjawiska, stwierdzić w tym zakresie prawidłowości. Naszym zdaniem warto również zwrócić uwagę na wsie, które oficjalnie nie mają statusu miejskiego, choć wykazują wiele takich cech. Część z nich w ostatnich latach otrzymała prawa miejskie. Rozwój tych osiedli na terenach wiejskich w kontekście koncepcji kluczowych osiedli powinien być wnikliwie zbadany w kolejnych studiach z tego zakresu
