Status byłych wspólników spółki cywilnej i rozwiązanej spółki cywilnej jako podmiotów gospodarczych a ich legitymacja na gruncie prawa publicznego gospodarczego – wybrane przykłady

Abstract

A civil partnership company and partners of a civil partnership, as well as former partners of a civil partnership after its dissolution, may have different legal statuse in various areas of law. The law should protect the interests of persons and entities that will be affected by the outcome of the case. Under civil law, the rights of former partners of a civil partnership company can be considered as protected, but the situation is different on a ground of public economic law, using the example of tax law. Some provisions have been introduced in legal act guaranteeing former partners the right to participate in the proceedings as a party in the event that they are entitled to refunds or overpayments of VAT tax from the State Treasury. In other areas, despite the content of Article 133 in conjunction with Article 115 of the Tax Ordinance Act, as well as the content of Article 25 in conjunction with Article 26 in conjunction with Article 33 of the Law on Proceedings before Administrative Courts, the jurisprudence does not grant former partners of a civil partnership company the status of a participant with the rights of a party in the proceedings, nor does it recognize their legal interest. For example, they do not have the right to question the decision on the assessment of VAT tax on the substantive level. This means that they cannot control the tax assessment decision, even though they are liable under Article 115 of the Tax Ordinance for tax liabilities of a civil partnership company. Moreover, the provisions of tax law do not expressly provide for the legal succession of former partners in the event of dissolution of a civil partnership. Such a situation is unacceptable if it prevents and closes the appeal route and the court route to a fair and public consideration of the case for former partners of a civil company, guaranteed by the provisions of the Polish Constitution.Spółka cywilna i wspólnicy spółki cywilnej, a także byli wspólnicy spółki cywilnej po jej rozwiązaniu w różnych dziedzinach prawa potrafią mieć odmienne statusy prawne. Prawo powinno chronić interesy osób czy podmiotów, na których wynik sprawy będzie miał wpływ. O ile na gruncie prawa cywilnego za chronione można uznać prawa byłych wspólników spółki cywilnej, o tyle z odmienną sytuacją mamy do czynienia na gruncie szeroko pojętego prawa gospodarczego na przykładzie prawa podatkowego. Mimo że wprost zostało wprowadzone gwarantujące byłym wspólnikom prawo do udziału w postępowaniu jako strona w przypadku, gdy przysługują im zwroty lub nadpłata od Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług, to jednak w pozostałym zakresie – pomimo brzmienia art. 133 w zw. z art. 115 Ordynacji podatkowej oraz treści art. 25 w zw. z art. 26 w zw. z art. 32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – judykatura byłym wspólnikom spółki cywilnej nie przyznaje statusu uczestnika na prawach strony postępowania ani nie uznaje ich interesu prawnego. Nie mają np. prawa kwestionowania decyzji wymiarowej podatku od towarów i usług w wymiarze merytorycznym. Przesądza to, że nie mogą kontrolować decyzji wymiarowej podatku, mimo iż ponoszą odpowiedzialność w świetle art. 115 Ordynacji podatkowej za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej powstałe przed i w chwili jej rozwiązania. Ponadto przepisy prawa podatkowego nie przewidują expressis verbis następstwa prawnego byłych wspólników spółki w przypadku rozwiązania spółki cywilnej. Taka sytuacja jest nie do przyjęcia w zakresie, w jakim uniemożliwia i zamyka drogę odwoławczą czy drogę sądową do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy byłym wspólnikom, gwarantowaną przepisami Konstytucji RP