مؤلفههای تمدنی جامعۀ اسلامی در تفکر اجتماعی شیعی و سلفی: مقایسۀ تطبیقی آرای شهید مطهری و سیدقطب
Abstract
ایدهپردازی برای شاخصههای تمدن اسلامی یا مؤلفههای تمدنی جامعۀ اسلامی از جمله تلاشهای مشترک شهید مطهری و سیدقطب بوده است. شهید مطهری یکی از متفکران برجسته در جریان فکری انقلاب اسلامی و سیدقطب یکی از متفکران تأثیرگذار در جریانهای سلفیگرایی معاصر (از جمله القاعده و داعش) بهشمار میروند. این مقاله، با استفاده از روششناسی بنیادین و روش پژوهش اسنادی، پنج مؤلفۀ زیر دربارۀ تمدن اسلامی را از نظر این دو متفکر بهطور تطبیقی تحلیل میکند: 1. هستیشناسی و جهانبینی اسلامی؛ 2. منزلت و جایگاه باورهای اسلامی در تمدنآفرینی؛ 3. نقش جهاد، تحرک و اصلاح اجتماعی در تمدنسازی؛ 4. چگونگی رابطۀ تمدن اسلامی در مصاف با سایر تمدنها و جوامع؛ 5. کیفیت تولید و انتقال علم در تمدن اسلامی. در مجموع، به نظر میرسد که با وجود برخی اشتراکات (از جمله در مبانی هستیشناختی)، تفاوتهای آشکاری در ابعاد معرفتی متأثر از سنتهای فکری متفاوت (تفکر عقلانی شیعی در مقابل نگرش کلام اشعری و ظاهرگرایی) در نزد آن دو متفکر قابل شناسایی هستندSimilar works
Full text
