Artur Paweł Hamryszczak

Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne

Directory of Open Access Journals

A R C H I WA ,  B I B L I O T E K I I MUZEA KOŚCIELNE 118 (2022)https://doi.org/10.31743/abmk.12699I N F O R M A C J E  I  S P R A W O Z D A N I A3782ARTUR HAMRySZCZAK* – LUBLIn1Ksiądz witold Konstanty KujawsKi (1938-2021)Źródło: Archiwum Diecezjalne we WłocławkuWitold Konstanty Kujawski urodził się w dniu 26 czerwca 1938 roku w Kłoda-wie jako syn Konstantego i Antoniny Brzezińskiej. Rodzice prowadzili gospodarstwo rolne, ale ojciec wykonywał również zawód geodety. W latach 1945-1952 uczęszczał do szkoły podstawowej w Mieczysławowie, a edukację kontynuował w szkole śred-niej w Izbicy Kujawskiej (1952-1956). Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości wstąpił w 1956 roku do Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku. Święcenia kapłańskie przyjął z rąk bp. Antoniego Pawłowskiego w dniu 18 czerwca 1963 ro- ku w kościele farnym w Kole. Pierwszą placówką duszpasterską neoprezbitera * Artur Hamryszczak – dr historii, adiunkt, Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II e-mail: artur.hamryszczak@kul.plhttps://orcid.org/0000-0002-2578-9971InFORMACJE I SPRAWOZDAnIAInFORMACJE I SPRAWOZDAnIA548 InFORMACJE I SPRAWOZDAnIA była parafia w Kościelcu Kaliskim, a następną parafia w Klonowie. Oprócz pracy duszpasterskiej, na życzenie władz diecezji ks. W. Kujawski realizował istotne zadania dokumentacyjne. W 1964 roku był współwykonawcą kopii fotograficznych wszystkich akt procesu beatyfikacyjnego bp. Michała Kozala, przygotowanych do przekazania Stolicy Apostolskiej. Kolejnym etapem w jego pracy historyczno-ar-chiwalnej były podjęte w 1968 roku studia z historii Kościoła w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Czas studiów akademickich łączył ks. W. Kujawski z pracą duszpasterską w kolejnych parafiach jako wikariusz. W dniu 24 stycznia 1972 roku uzyskał na Wydziale Teologicznym ATK tytuł magistra w zakresie historii Kościoła na podstawie egzaminu i pracy sieć parafialna diecezji włocław-skiej od czasów najdawniejszych do końca XV wieku. Podjęte w tym samym roku studia doktoranckie pod kierunkiem prof. Hieronima Wyczawskiego OFM musiał przerwać już w 1973 roku, gdyż został skierowany przez władze diecezji do pracy duszpasterskiej w parafii Miłosierdzia Bożego w Kaliszu, gdzie budowano kościół. Dopiero po uzyskaniu w 1974 roku urlopu naukowego ks. W. Kujawski powrócił do pracy naukowej, jednak musiał ją dzielić z obowiązkiem kapelana w nowicjacie Sióstr Wspólnej Pracy od niepokalanej Maryi we Włocławku. Stopień naukowy doktora teologii w zakresie historii Kościoła uzyskał w dniu 7 listopada 1977 roku na podstawie egzaminów i dysertacji Krzesław z Kurozwęk jako wielki kanclerz koronny i biskup włocławski. Po uzyskaniu doktoratu ks. W. Kujawski kontynuował pracę jako wikariusz w parafii pw. św. Stanisława we Włocławku. na skutek interwencji ks. prof. Sta-nisława Librowskiego od 1 czerwca 1978 roku został zwolniony z wikariatu i za-trudniony w Archiwum Diecezjalnym we Włocławku, gdzie jako dyrektor pracował do 2013 roku.na mocy decyzji władz diecezjalnych od 16 czerwca 1979 roku ks. W. Kujaw-ski łączył pracę w archiwum z funkcją proboszcza w parafii pw. św. Bartłomieja w Smólniku, skąd codziennie dojeżdżał do Włocławka. Jako rządca parafii wybu-dował kościół filialny w Dębie Polskim w latach 1983-1984. Był również ojcem duchownym dekanatu włocławskiego II w latach 1995-2001 oraz wizytatorem religii. Z probostwa ks. W. Kujawski zrezygnował w 2001 roku, po zatrudnieniu na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Jednak nadal czuł się mocno związany z parafią Smólnik i jej mieszkańcami, co zaowocowało m.in. opracowaniem przez niego monografii parafia wistka szlachecka-smólnik: zarys dziejów (Włocławek 2010). Jego zaangażowanie duszpastersko-społeczne jako proboszcza parafii w Smólniku zostało docenione przez władze samorządowe, które w 2017 roku przyznały mu tytuł „Zasłużony dla gminy Włocławek”. Również mieszkańcy parafii darzyli swojego dawnego duszpasterza dużym szacunkiem, czego świadectwem było m.in. tłumne ich uczestnictwo w Mszy św. pogrzebowej, choć uroczystości odbyły się w mroźny, styczniowy dzień w czasie pandemii koronawirusa.Ksiądz W. Kujawski był godnym następcą ks. S. Librowskiego na stanowi-sku dyrektora Archiwum Diecezjalnego we Włocławku. nie zawiódł oczekiwań dotychczasowego rządcy archiwum, ponieważ udało mu się zrealizować dwa najważniejsze projekty poprzednika: wyremontował pomieszczenia archiwum, które znajduje się w prawej bocznej nawie katedry włocławskiej, i zorganizował  InFORMACJE I SPRAWOZDAnIA 549profesjonalną pracownię dla kwerendzistów z biblioteką podręczną i czytnikami mikrofilmów oraz gabinet dla pracowników archiwum. Dodatkowo urządził zaple-cze sanitarne z bieżącą wodą. Jego troska o archiwum nie ograniczyła się tylko do zapewnienia dobrych warunków do przechowywania i udostępniania historycznej dokumentacji diecezji włocławskiej. Zgodnie z postulatem ks. S. Librowskiego o koncentracji akt z parafii w archiwum diecezjalnym ks. W. Kujawski, wykorzy-stując swój prywatny samochód, zwiózł archiwalia przechowywane w parafiach, aby uchronić je przed zniszczeniem i udostępnić do badań naukowych. Opracował również przewodnik po zasobie archiwum diecezjalnego (Archiwum Diecezjalne we włocławku: przewodnik po zespołach), który wydał na łamach tomu 6 (2003) „Studiów Włocławskich”. W latach 90. XX wieku ks. W. Kujawski udostępnił Ośrodkowi Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych KUL staropolskie akta wizytacyjne diecezji włocławskiej do zmikrofilmowania, dzięki czemu stały się one łatwo dostępne do badań naukowych. Kopie mikrofilmowe są udostępniane zarówno w czytel-ni Ośrodka ABMK w Lublinie, jak i w czytelni Archiwum Diecezjalnego we Włocławku. Ksiądz W. Kujawski kontynuował również prace dokumentacyjno--źródłoznawcze, które zainicjował ks. S. Librowski, wydając repertoria wizyta-cji biskupich. na łamach półrocznika „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” opublikował repertoria wizytacji kanonicznych z XVI-XVIII wieku: Repertorium ksiąg wizytacyjnych diecezji kujawsko-pomorskiej przechowywanych w Archiwum diecezjalnym we włocławku, ABMK 68 (1997) – 74 (2000); repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Ar-chiwum Diecezjalnym w Pelplinie, ABMK 84 (2005) – 91 (2009); Repertorium ksiąg wizytacyjnych diecezji kujawsko-pomorskiej przechowywanych w Archiwum Archidiecezjalnym w gnieźnie, ABMK 77 (2002) – 78 (2002). Ukończył również inwentarz zapoczątkowany przez ks. S. Librowskiego, a przerwany z powodu jego śmierci (inwentarz realny dokumentów Archiwum diecezjalnego we włocławku. dział 2, dokumenty w kopiariuszach oraz innych księgach. T. 12, Akta nominacji i instalacji prałatów i kanoników kapituły katedralnej we włocławku / stanisław Librowski, uzupełnił witold Kujawski cz. ii, nr XXXViii-LXXiii, Włocławek 2015). Ksiądz W. Kujawski chętnie dzielił się swoim doświadczeniem i wiedzą ar-chiwalną podczas konferencji naukowych organizowanych przez Ośrodek ABMK. W 2000 roku na sesji pt. problemy archiwów parafialnych i klasztornych wygłosił referat Zabezpieczenie archiwów parafialnych na przykładzie diecezji włocławskiej. Podczas konferencji w 2007 roku organizacja i praca w archiwach kościelnych przedstawił tekst Rola archiwisty w gromadzeniu dokumentacji. A w 2012 roku na konferencji Księgi wizytacyjne w archiwalnych zasobach kościelnych. dawniej i dziś zaprezentował referat Księgi wizytacji kanonicznych przechowywane w Ar-chiwum diecezjalnym we włocławku. Wyrazem uznania przez środowisko archiwistów eklezjalnych dla działalno-ści ks. W. Kujawskiego był jego wybór w 2004 roku na wiceprzewodniczącego Stowarzyszenia Archiwistów Kościelnych (kadencja 2004-2008) podczas zjazdu założycielskiego Stowarzyszenia.550 InFORMACJE I SPRAWOZDAnIA Innym polem aktywności ks. W. Kujawskiego była praca naukowo-dydaktyczna. Od 6 września 1980 roku w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku prowadził nie tylko wykłady z historii Kościoła, ale również seminarium magi-sterskie. W dniu 14 grudnia 1999 roku uzyskał na podstawie pracy Kościelne dzieje Sieradza stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii Kościoła. Od 1 października 2000 roku objął Katedrę nauk Pomocniczych Historii na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Jednak w następnym roku, na prośbę biskupa ordynariusza włocławskiego Bronisława Dembowskiego, przeniósł się do pracy na Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Objął wówczas stanowisko profesora uczelnianego i kierownictwo Katedry Historii Kościoła Starożytnego. Dodatkowo podjął również na kilka lat wykłady w Wyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej we Włocławku. Zainteresowania badawcze ks. W. Kujawskiego koncentrowały się wokół przeszłości diecezji włocławskiej. Oprócz wspomnianych już książek, będących efektem pracy naukowej przy uzyskiwaniu stopni naukowych – doktora (Krzesław z Kurozwęk jako wielki kanclerz koronny i biskup włocławski, Warszawa 1987) i doktora habilitowanego (Kościelne dzieje sieradza, Włocławek 1998), opublikował liczne artykuły naukowe i popularnonaukowe, biogramy i hasła encyklopedyczne z dziejów Kościoła włocławskiego. na uwagę zasługują publikacje książkowe poświęcone historii diecezji włocławskiej, które powstały na podstawie źródeł archiwalnych: diecezja kujawsko-kaliska: opracowanie historyczno-źródłoznaw-cze (Włocławek 2011); parafie diecezji włocławskiej. Archidiakonaty: kruszwicki i włocławski (Włocławek 2014); parafie diecezji pomorskiej: archidiakonat po-morski (Włocławek 2015); parafie diecezji włocławskiej: okres kujawsko-kaliski 1818-1925 (Włocławek 2018).Ksiądz W. Kujawski należał do diecezjalnej komisji historycznej w procesie beatyfikacyjnym 108 męczenników II wojny światowej oraz bp. Wojciecha Owczar-ka. W latach 1989-2016 był członkiem Włocławskiego Towarzystwa naukowego oraz Rady naukowej włocławskiego słownika biograficznego. Przynależał również do Teologicznego Towarzystwa naukowego WSD we Włocławku.Za swoje liczne zasługi na polu pracy duszpasterskiej i naukowej dla Kościoła włocławskiego ks. W. Kujawski został mianowany 3 kwietnia 1990 roku kapelanem Jego Świątobliwości, a 31 sierpnia 2002 roku kanonikiem gremialnym Kapituły Katedralnej we Włocławku. Ksiądz W. Kujawski zmarł 30 grudnia 2021 roku. Uroczystości pogrzebowe, którym przewodniczył biskup senior włocławski Stanisław gębicki, odbyły się w dniu 5 stycznia 2022 roku w Smolniku, gdzie na miejscowym cmentarzu para-fialnym złożono ciało zmarłego.Słowa kluczowe: ks. Witold Kujawski; Archiwum Diecezjalne we Włocławku; diecezja włocławska; repertoria wizytacji; Smólnik

Ksiądz Witold Konstanty Kujawski (1938-2021)

Hamryszczak, Artur Paweł

Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)

https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/13782/12468

Ksiądz Witold Konstanty Kujawski (1938-2021)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals

Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)