Andrzej Kwaśniewski

Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne

Directory of Open Access Journals

A R C H I WA ,  B I B L I O T E K I I MUZEA KOŚCIELNE 109 (2018)https://doi.org/10.31743/abmk.2018.109.29KS. ANDRZEJ KWAŚNIEWSKI* – KIELECESPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ ARCHIWUM DIECEZJALNEGO IM. BŁ. WINCENTEGO KADŁUBKA W KIELCACH ZA ROK 2017Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Ka-dłubka w Kielcach, zostało założone w 2012 r., jako stowarzyszenie katolickie wpierające działania Archiwum Diecezjalnego w Kielcach. W sposób regularny publikowane były sprawozdania z prac Towarzystwa1. Obok sprawozdań, na te-mat Towarzystwa opublikowane zostały dwie prace wskazujące odpowiednio na typologię działań statutowych oraz ukazujące działalność w świetle wskazań Pa-pieskiej Komisji ds. Kościelnych Dóbr Kultury (Pontifi cia Commissio de Eccle-siae Bonis Culturalibus, j. wł.: Pontifi cia Commissione per i Beni Culturali della Chiesa)2.Sprawozdanie stanowi kontynuację i obejmuje działalność w roku 2017. Pre-zentowana praca została oparta na sprawozdaniach i artykułach opublikowanych w czasopismach naukowych. Ponadto źródłem były relacje publikowane w prasie. * Ks. Andrzej Kwaśniewski – dr historii; prezes Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjal-nego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach; e-mail: andrzej220777@wp.pl1 P. Kardyś, Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” (dalej: ABMK), 103 (2015) s. 421-426 [za lata 2012-2014]; W. Cedro, Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach za rok 2015, ABMK, 105 (2016) s. 435-441; A. Kania, Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach za rok 2015, „Świętokrzyskie Studia Ar-chiwalno-Historyczne”, 5 (2016) s. 399-407; A. Kwaśniewski, Sprawozdanie z działalności Towa-rzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach za rok 2016, ABMK, 108 (2017) s. 477-481.2 A. Kwaśniewski, Kościelne Dobra Kultury jako narzędzie formacji Christi fi deleslaici przy Archiwum Diecezjalnym w Kielcach, „Veritati et Caritati”, 7 (2016) s. 115-143; tenże, Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego imienia błogosławionego Wincentego Kadłubka w Kielcach w latach 2012-2015, w: Nova et vetera. Aktualne problemy archiwów diecezjalnych w Polsce, red. W. Żurek, Lublin 2016, s. 133-172.RECENZJE I INFORMACJE482Działalność Towarzystwa była upowszechniana na Facebook3. Każde działanie Towarzystwa znajdowało swoje miejsce w dokumentacji kancelaryjnej Towarzy-stwa4. W niniejszym tekście, w tych miejscach gdzie brak informacji w przypisie na temat źródła, należy zakładać, że wiedzę zaczerpnięto z dokumentacji kancela-ryjnej. Niektóre informacje pochodzą z autopsji autora.Od roku 2013 Towarzystwo organizuje działania naukowe w ramach progra-mu Rola Kościoła jako wychowawcy i stróża kultury narodowej. Celem programu jest skupianie inicjatyw i badań służących tworzeniu środowiska naukowego do badań nad kościelnymi dobrami kultury5. W roku 2017 zorganizowało referat ks. Andrzeja Kwaśniewskiego zatytułowany Staropolskie piśmiennictwo związane z sanktuariami maryjnymi diecezji kieleckiej (14.11.2017)6. W trakcie wystąpienia omówione zostały starodruki zawierające informacje na temat cudownych obra-zów znajdujących się w sanktuariach diecezji kieleckiej: Młodzawy, Piekoszów, Sędziszów, Strawczyn, Wiślica, Włoszczowa i inne. Były to w odniesieniu do XVII w. przewodniki ogólnopolskie. W XVIII stuleciu występowały samoistne druki odnoszące się do poszczególnych sanktuariów7.Z działaniami realizowanymi w poprzednich latach związane były najnow-sze publikacje. W 2016 r. odbyła się we Wrocławiu konferencja międzynarodo-wa „Książka dawna i jej właściciele, na której został przedstawiony referat pt. Księgozbiór Kapituły Kieleckiej w świetle inwentarza z 1650 roku8. W interesu-3 https://www.facebook.com/towarzystwoprzyjaciolarchiwumdiecezjalnego/ https://www.face-book.com/groups/1655306088077804/ https://www.facebook.com/oratoriumswietychdiecezjikie-leckiej/messages/?threadid=100000555563652&timestamp=1476285645156 https://www.facebo-ok.com/groups/194700014201450/ (dostęp: 26.04.2018).4 Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach, dokumentacja kancelaryjna.5 A. Kwaśniewski, Program naukowy „Rola Kościoła jako wychowawcy i stróża kultury na-rodowej”, ss. 1 – źródło http://www.archiwum.diecezja.kielce.pl/index.php/program-naukowy (do-stęp: 26.04.2018 r.)6 W. B[urzawa], Referat o piśmiennictwie, „Niedziela”, 60 (2017) nr 47 (wkładka kielecka), s. II; tenże, Staropolskie piśmiennictwo dotyczące sanktuariów diecezji kieleckiej, „Niedziela”, 60 (2017) nr 50 (wkładka kielecka), s. VIII; I. G[ajewska-Wrona], Rzecz o piśmiennictwie, „eM Kielce” 12.11.2017, s. 4.7 Wybrane przykłady: Józef Dobrakowski, Meta boleści Jezusowych, serce Maryi siedmią mie-czów boleści zranione, na cel zbawienny chrześcijańskiej duszy wystawiona w kościele młodzaw-skim, na pociechę wszystkich strapionych do tej mety dążących krótkim nabożeństwem odrysowana w roku 1746, w Krakowie w Drukarni Akademickiej, kart 17 nlb, 12º; Józef Antoni Olszewski, Zdo-bycz fortunna nieprzyjaciela dusznego w skarbie karmelitańskim znaleziona dla duchowego pożytku braci i sióstr Szkaplerza Świętego objaśnieniem fundacji […] Na wieczną pamiątkę nabożeństwa szkaplerznego w kościele farnym strawczyńskim […] 1738  […] W Krakowie w Drukarni Kollegium Większego Akad[emii] Krakowskiej, 4º, k. 25 nlb, s. 205; Mikołaj Złotnicki, Skarb nieprzebrany […] Marya Matka Miłosierdzia. we wsi Piękoszowie […] w Druku ogłoszona publiką. [Częstocho-wa] w Drukarni Jasnej-Góry Częst. roku P. 1722, 8°, k. 3, s. 247, k. 1.8 W. Karlak, Konferencja naukowa „Książka dawna i jej właściciele”, Wrocław 29 września – 1 października 2016 r., „Roczniki Biblioteczne”, 2017 [w druku]; M. Kycler, B. Warząchowska, „Książka dawna i jej właściciele – stan badań, opracowanie, perspektywy”. Konferencja naukowa (Wrocław, 29 września – 1 października 2016 r.), „Przegląd Biblioteczny”, 2017, z. 1, s. 85-92; 483RECENZJE I INFORMACJEjącym nas 2017 r. opublikowane zostało studium o bibliotece kapitulnej prezen-tujące wyniki badań prowadzonych w ramach programu Rola Kościoła9. W tejże publikacji wrocławskiej ukazał się artykuł o bibliotece augustiańskiej w Książu Wielkim10. Artykuł ten pozostaje w związku z dwoma referatami prezentowanymi przez autorkę na forum Towarzystwa w ramach programu Rola Kościoła.W podobnym związku z referatem wygłoszonym na forum Towarzystwa po-zostają wyniki prac inwentaryzacyjnych obejmujących grupę zespołów parafi al-nych znajdujących się w zasobie Archiwum Diecezjalnym w Kiecach11. W ra-mach programu Rola Kościoła opracowana została obszerna bibliografi a obejmu-jąca publikacje na temat Archiwum Diecezjalnego w Kiecach oraz Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach12. Z działalnością Towarzystwa związane są dwie inne publikacje – sprawozdanie na temat Ogólnopolskiego Forum Dyrektorów Archiwów Diecezjalnych oraz edy-cja statutu Towarzystwa13. Kalendarium parafi i w Suchedniowie prezentowane na konferencji Towarzystwa w Rabce (2013 r.) ukazało się w lokalnym czasopi-śmie14. Towarzystwo było reprezentowane na konferencji Klasztor Sióstr Norber-tanek w Imbramowicach. 300. rocznica konsekracji kościoła klasztornego (Imbra-mowice, 29.08.2017). Ks. A. Kwaśniewski wygłosił tam referat pt. Konsekracja kościoła Świętych Piotra i Pawła w Imbramowicach15. Referat ukazał się drukiem w zbiorowej publikacji16.D. Sidorowicz-Mulak, Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji „Książka dawna i jej właści-ciele = Early Printed Books and theirs owners”, „Czasopismo Zakładu Narodowego im. Ossoliń-skich”, 28 (2017) s. 227-232.9 A. Kwaśniewski, Księgozbiór Kapituły Kieleckiej w świetle inwentarza z 1650 roku, w: Książ-ka dawna i jej właściciele (Early Printed Books and theirs owners). Zbiór studiów, t. 2, red. D. Sido-rowicz-Mulak, A. Franczyk-Cegła, Wrocław 2017, s. 207-227.10 A. Fluda-Krokos, Co pozostało z biblioteki klasztornej augustianów w Książu Wielkim (1381-1864)? Próba rekonstrukcji, w: Książka dawna i jej właściciele (Early Printed Books and theirs owners). Zbiór studiów, t. 2, red. D. Sidorowicz-Mulak, A. Franczyk-Cegła, Wrocław 2017, s. 175-191.11 P. Kardyś, M. Medyński, Inwentarz akt parafi alnych dekanatu Bodzentyn przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Kielcach (cz. I), „Studia Muzealno-Historyczne”, 9 (2017) s. 73-112.12 A. Kwaśniewski, Bibliografi a Archiwum Diecezjalnego w Kielcach za lata 1916-2016, „Ar-chiva Ecclesiatica. Rocznik Stowarzyszenia Archiwistów Kościelnych” (dalej: AE), 10 (2017) s. 168-189.13 Tenże, Sprawozdanie z Ogólnopolskiego Forum Dyrektorów Archiwów Diecezjalnych (2013-2017), AE, 10 (2017) s. 147-151; tenże, Statut Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego Imienia Błogosławionego Wincentego Kadłubka w Kielcach, ABMK, 107 (2017) s. 469-477.14 H. Radziejewska, Kalendarium kaplicy i kościoła św. Andrzeja Apostoła w Suchedniowie od 1758 roku do roku 2000, opracowane na podstawie kroniki parafi alnej, „Zeszyty Suchedniowskie”, 2 (2017) s. 253-260. [Por.:] H. Radziejewska, Pobyt w Rabce - naukowo i historycznie, „Niedziela”, 56 (2013) nr 40 (wkładka kielecka), s. VIII.15 A. D[ziarmaga], Norbertanki zapraszają ma 300-lecie konsekracji kościoła w Imbramowi-cach, „Niedziela”, 60 (2017) nr 35 (wkładka kielecka), s. III.16 A. Kwaśniewski, Konsekracja kościoła klasztornego Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Imbramowicach w 1717 roku, w: Trzechsetlecie konsekracji kościoła klasztornego Świętych Apo-RECENZJE I INFORMACJE484W ramach popularyzacji wiedzy o dziejach Kościoła zorganizowane zostały dwie konferencje i objazd naukowy. Dnia 27 maja 2017 r. w Dzierzgowie odbyła się konferencja zatytułowana: Parafi a i cudowny obraz Matki Bożej w Dzierz-gowie17. Członkowie i sympatycy Towarzystwa wygłosili referaty oparte na lite-raturze przedmiotu: Iwona Sacha – Dzieje parafi i w Dzierzgowie, Sylwia Kacz-kowska-Siwek – Architektura kościoła w Dzierzgowie, Danuta Brandys – Kult cudownego obrazu Matki Boskiej Dzierzgowskiej, Małgorzata Misztal – Między ikoną a obrazem. Matka Boska Dzierzgowska – Sacrum na styku kultur wschodu i zachodu; Maria Spława-Neyman – Piśmiennictwo Wespazjana Kochowskiego na temat kultu Matki Bożej Dzierzgowskiej. Dopełnieniem konferencji było zwie-dzanie cmentarza parafi alnego pod kierunkiem Macieja Terek.Dnia 28 czerwca 2017 r. odbyła się konferencja w Chmielniku18. Członkowie i sympatycy Towarzystwa wygłosili referaty oparte na literaturze przedmiotu: Ta-deusz Tracz – Malarstwo Br. Alberta, Ligia Płonka – Kult św. Kingi w Nowym Korczynie, Stanisław Osowski – Problemy funkcjonowania parafi i w małym mie-ście w XIX wieku, na przykładzie parafi i Sobków. W dniach 8-10 września 2017 r.zorganizowany został objazd naukowy po terenie powiatu buskiego: Budzyń, Stradów, Piasek Wielki, Strożyska, Nowy Korczyn. W trakcie objazdu zwiedzano miejscowe kościoły parafi alne. Ponadto przedstawiono referaty: Maciej Terek – Działalność Jana Długosza w Wiślicy i Nowym Korczynie, Krzysztof Nurkow-ski – Dzieje Kościoła i cudownego obrazu Matki Boskiej w Stradowskiej, Maria Adamczyk – Św. Izydor czczony w kościele w Stradowie, Maria Spława-Neyman – Funkcje formacyjne Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego w im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach oraz Studium Historii Diecezji Kieleckiej, Be-ata Kupiec – Średniowieczna sieć parafi alna w prepozyturze wiślickiej po 1325 roku, Danuta Brandys – Maciej Łubieński jako prepozyt generalny bożogrobców oraz prymas Polski.W dniu 30 listopada 2017 r. odbyło się w Miechowie czytanie pamiętników ks. Teodora Czerwińskiego (1841-1932)19. Ks. T. Czerwiński należy do grona księży diecezji kieleckiej, którzy opublikowali swoje pamiętniki. Poprzez pracę kapłańską w Kielcach, Miechowie i in. przyczynił się do utrwalenia obrazu życia w dziewiętnastowiecznym Królestwie Polskim. Czytanie odbyło się w Miechowie, w Domu Pracy Twórczej, który zarządzany jest przez Biuro Wystaw Artystycz-nych „u Jaksy”. Maria Spława-Neyman zaprezentowała życiorys duchownego. Iwona Sacha zorganizowała czytanie fragmentów pamiętników przez członków i sympatyków Towarzystwa. Nieco inny charakter miało spotkanie polegające na szerzeniem kultu świętych. Było to wspomnieniem śmierci bł. Wincentego Ka-stołów Piotra i Pawła Sióstr Norbertanek w Imbramowicach 1717-2017. Studia nad dziejami, sztu-ką i duchowością klasztoru, red. B. Skrzydlewska, W. Żurek, Lublin 2017, s. 59-75.17 A. Dziarmaga, Odkrywali historię i atrakcje Dzierzgowa, „Niedziela”, 60 (2017) nr 26 (wkładka kielecka), s. I, VI; M. Kowalczyk, Sanktuarium Matki Bożej Dzierzgowskiej wciąż za-chwyca, „Powiat Włoszczowski. Miesięcznik informacyjno-reklamowy”, czerwiec 2017, s. 7.18 Sesja popularnonaukowa w bibliotece parafi alnej w Chmielniku, „Głosu Sobkowa” 2017, nr 8, s. 2; Parafi a Sobków w XIX wieku, „Gazeta Jędrzejowska”, 25 (2017) nr 30, s. 14.19 T. Czerwiński, Pamiętnik, t. 1-2, Kielce 1931.485RECENZJE I INFORMACJEdłubka (08.03.1223). Wspomnienie to obchodzono w dniu 7 marca 2017 r. w No-wym Korczynie. Obchody te nazywane są Katolickim Dniem Kobiet. Nurt popularyzacyjny związany był z aktywnością członków Towarzystwa, którzy jednocześnie byli absolwentami trzyletniego Studium Historii Diecezji Kieleckiej. Od 2016 r. osoby związane ze studium utworzyły w ramach Towarzy-stwa trzy grupy samokształceniowe w Kielcach, Nowym Korczynie i Miechowie, które mają przyczyniać się do twórczych działań zmierzających do przygotowania referatów. Przedłużeniem nurtu popularyzacyjnego jest udział członków i sympa-tyków Towarzystwa w kulcie religijnym sprawowanym w sanktuariach diecezji kieleckiej: Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Szczaworyżu, Sanktuarium św. Kingi w Nowym Korczynie i inne20. Działalność popularyzacyjna oraz udział w życiu religijnym sanktuariów zmierza do realizacji wskazań Papieskiej Komisji ds. Kościelnych Dóbr Kultury, na temat duszpasterskiej funkcji dóbr kultury. Modlitwy i czuwania odbywających się w sanktuariach zostały ubogacone wiedzą przekazywaną przez członków i sympatyków Towarzystwa. W Sanktu-arium Matki Bożej Łaskawej w Szczaworyżu, w ramach czuwań, przedstawione zostały referaty o sanktuariach maryjnych diecezji kieleckiej. Cykl był związany z rocznicą trzechsetlecia koronacji obrazu Matki Bożej Częstochowskiej i stule-cia objawień fatimskich. Członkowie Towarzystwa przybliżyli dzieje wybranych sanktuariów: Bożena Wychowaniec – Piekoszów (14.06.2017), Andrzej Korban – Wiślica (14.06.2017), Maria Spława-Neyman – Kielce (12.07.2017), Ligia Płon-ka – Zielenice (12.07.2017), Danuta Brandys – Smardzowice (09.08.2017), Piotr Szumilas – Młodzawy (13.09.2017), Dorota Tokarska – Daleszyce (11.10.2017), Karolina Kępczyk – Piotrkowice (11.10.2017). Przygotowanie referatów o sank-tuariach koordynowała Bożena Wychowaniec. W Nowym Korczynie zostały wygłoszone dwa referaty: Krzysztof Nurkowski – Biskup Wojciech Jastrzębiec (3.10.2017), Henryk Góra – Łukasz z Wielkiego Koźmina (05.12.2017). W listopa-dzie, przed Świętem Odzyskania Niepodległości, Karolina Kępczyk i Ligia Płonka zorganizowały czytanie pamiętników Józefa Piłsudskiego21. Wybrane fragmenty dotyczyły działań J. Piłsudskiego w rejonie Nowego Korczyna. Przygotowanie referatów koordynowała Iwona Sacha.W ramach współpracy z Świętokrzyskim Uniwersytetem Trzeciego Wieku, popularyzowana była wiedza na temat dziejów Kościoła. Wykłady były wygło-szone przez ks. Andrzeja Kwaśniewskiego w ramach sekcji uniwersytetu o na-zwie Klub nad Silnicą. Tematy wykładów: Katedra Kielecka (06.05.2017), Ko-ronacja Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej (1717), (07.10.2017), Konsekracja kościoła klasztornego sióstr norbertanek w Imbramowicach (1717) (04.11.2017) Wymienione wykłady zrealizowano w ramach kształcenia w roku akademickim 2016/2017 oraz 2017/2018. Podjęta współpraca dała możliwość realizacji celów statutowych Towarzystwa – „upowszechnianie wiedzy o historii Kościoła” (sta-tut, paragraf 6, p.5).20 W. Burzawa, Sanktuarium coraz popularniejsze, „Niedziela”, 60 (2017), nr 27 (wkładka kie-lecka), s. III; tenże, Wzorem św. Kingi, „Niedziela”, 60 (2017) nr 33 (wkładka kielecka), s. III.21 J. Piłsudski, Moje pierwsze boje, Łódź 1988.RECENZJE I INFORMACJE486W pewnym związku z misją Towarzystwa pozostają publikacje traktujące o działalności innych instytucji. W tygodniku katolickim „Niedziela”, ukazał się artykuł o archiwariuszu Kurii Diecezjalnej w Kiecach i historyku diecezji kielec-kiej, ks. Józefa Zdanowskiego22. Kieleckie archiwum diecezjalne zorganizowało po raz trzeci dzień otwarty23. Dwa pierwsze (2015 r. i 2016 r.) były współorgani-zowane przez Towarzystwo.22 K. Dobrowolska, Wspomnienie o ks. Józefi e Zdanowskim, „Niedziela”, 60 (2017) nr 5 (wkład-ka kielecka), s. VII. 23 Taż, Za nami Międzynarodowy Dzień Archiwów, „Niedziela”, 60 (2017) nr 28 (wkładka kie-lecka), s. II.

Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach za rok 2017

https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9632/7987

Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. bł. Wincentego Kadłubka w Kielcach za rok 2017

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals