Artur Hamryszczak

Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne

Directory of Open Access Journals

A R C H I WA ,  B I B L I O T E K I I MUZEA KOŚCIELNE 110 (2018)ARTUR HAMRYSZCZAK* – LUBLINKS. DR HIERONIM FOKCIŃSKI SJ (1937-2018)W dniu 30 lipca 2018 r. zmarł w Rzymie ks. Hieronim Fokciński SJ, dyrektor Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych (PISK) w Rzymie, zasłużony histo-ryk-archiwista, kustosz polskiego dziedzictwa archiwalnego, honorowy miesz-kaniec gminy Dobrcz w województwie kujawsko-pomorskim, doktor honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Odszedł w 81 roku życia, 64 powołania zakonnego i w 55 kapłaństwa.Fot. ze zbiorów Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie.https://doi.org/10.31743/abmk.2018.110.35*Artur Hamryszczak – dr historii; asystent naukowy w Ośrodku Archiwów, Bibliotek i Muze-ów Kościelnych KUL; e-mail: artur.hamryszczak@kul.plORCID 0000-0002-2578-9971RECENZJE I INFORMACJE544Hieronim Fokciński urodził się 30 września 1937 r. w Mirowicach koło Prusz-cza, jako syn Bronisława i Kazimiery z domu Latos. Do Towarzystwa Jezusowe-go wstąpił w 1954 r. i odbył nowicjat w Kaliszu. Pierwsze śluby zakonne złożył w 1956 r. w Poznaniu. W mieście tym przebywał przez kolejne dwa lata ponie-waż przygotowywał się do zdania matury. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości, podjął studia fi lozofi czne w Krakowie (1958-1961) i teologiczne w Warszawie (1961-1965).W dniu 21 czerwca 1964 r. H. Fokciński przyjął w Kaliszu święcenia kapłań-skie z rąk włocławskiego biskupa pomocniczego Jana Zaręby. W latach 1965-1970 studiował fi lologię klasyczną i historię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Swoją edukację uniwersytecką ukończył w 1970 r. dyplomem ma-gistra historii. W tym samym roku wyjechał na dalsze studia do Rzymu, gdzie na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim specjalizował się w historii Kościoła. W 1971 r., po śmierci ks. Eugeniusza Reczka SJ, pierwszego kierownika Ośrodka Archiwów Bibliotek i Muzeów Kościelnych (1957-1959) oraz założy-ciela i dyrektora Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych (1958-1971), ks. Hieronim Fokciński został mianowany rektorem PISK. Funkcję tę pełnił 47 lat, aż do śmierci. Kierując PISK rozwinął akcję zbierania i opracowywania dokumen-tów, które dotyczyły problematyki Polski w archiwach watykańskich i włoskich. W 1976 r. w związku z otwarciem Punktu Konsultacyjnego w Warszawie przy ul. Rakowieckiej 61, ks. H. Fokciński rozpoczął wydawanie biuletynu PISK „Infor-mationes”, na łamach którego publikowane były artykuły dotyczące poloników w zbiorach włoskich. Dodatkowo w ramach serii Instytutu wydawał licznie różne-go rodzaju publikacje. Ks. H. Fokciński jest autorem ponad 300 publikacji nauko-wych. Wśród nich należy wymienić m.in. W sprawie odtworzenia średniowiecz-nej sieci parafi alnej w diecezji poznańskiej (1973); Propozycje Konsystorialne w XVI wieku. Omówienie. Teksty polskie (1994); Dzieje Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej przy Stolicy Apostolskiej i jej archiwa w okresie powojennym (1999); Po-lonia włoska: słownik Polaków i instytucji polskich we Włoszech (2001).Ks. H. Fokciński w okresie PRL włączył się w rozpowszechnianie w Polsce publikacji i książek wydawanych na Zachodzie, które jednak z przyczyn poli-tycznych były niedostępne w kraju. Również pozycje wydawane przez Instytut trafi ały różnymi, nie zawsze legalnymi, drogami do Polski, m.in. w bagażach dy-plomatów albo obcokrajowców.Ostatni etap formacji podstawowej w zakonie jezuitów czyli III probację ks. H. Fokciński odbył pod kierunkiem instruktora ks. Sergio Rendina SJ w Gallarate, we Włoszech. Uroczystą profesję złożył w dniu 8 grudnia 1979 r. w Rzymie, na ręce ówczesnego Asystenta Asystencji Słowiańskiej, ks. Petera Galaunera SJ.W 1978 r. na podstawie pracy Procedura nadawania godności biskupich w XVI wieku, napisanej pod kierunkiem prof. Aleksandra Gieysztora, uzyskał sto-pień naukowy doktora historii na Uniwersytecie Warszawskim.Ks. H. Fokcinski w 1991 r. został mianowany konsultorem Kongregacji do Spraw Kanonizacyjnych, a rok później jej relatorem. Od 1994 r. podjął wykłady w Studium Spraw Kanonizacyjnych. W ciągu prawie 20 lat pracy przygotował materiał dowodowy, który przyczynił się do ogłoszenia ok. 40 beatyfi kacji i ka-545RECENZJE I INFORMACJEnonizacji. Zwieńczeniem jego pracy w Kongregacji było nadanie mu w 2010 r. papieskiego odznaczenia – Krzyża „Pro Ecclesia e Pontifi ce”.Ks. H. Fokciński był członkiem Associazione Archivistica Ecclesiastica, Commissione Internazionale per la Bibilografi a dell’Archivio Vaticano, Stałej Konferencji Muzeów, Bibliotek i Archiwów Polskich na Zachodzie, Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. W 2017 r. został powołany do Rady Na-ukowej Biblioteki Narodowej w Warszawie. Po przemianach społeczno-politycznych w Polsce po 1989 r. ks. H. Fokciński nawiązał współpracę z Biblioteką Narodową w Warszawie w zakresie digitaliza-cji mikrofi lmów PISK oraz wymiany dubletów i cennych publikacji naukowych. Sprawował również opiekę naukową nad przebywającymi na stażach w Rzymie pracownikami Biblioteki Narodowej. Korzystał również z pomocy archiwistów z Polski, którzy byli delegowani przez NDAP do porządkowaniu zgromadzonych archiwaliów w PISK.W 2009 r. został odznaczony Krzyżem Ofi cerskim Orderu Odrodzenia Polski przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego, za zasługi w upowszechnianiu wiedzy o historii Kościoła w Polsce, za popularyzowanie polskiej kultury oraz za działalność na rzecz społeczności polskiej we Włoszech.W 2013 r. ks. H. Fokciński otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. W Uchwale Senatu w sprawie nadania mu tytułu doktora h.c. Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII na-pisano: Ks. Fokciński jest zasłużony jako popularyzator badań naukowych na polu nauk humanistycznych i kościelnych w formie szeroko zakrojonej działalno-ści edytorskiej. Współpracował z ośrodkami uniwersyteckimi oraz badawczo--naukowymi w Polsce i zagranicą, w udostępnianiu zasobów poloników.W liście kondolencyjnym po śmierci ks. H. Fokcińskiego wicepremier i mini-ster kultury i sztuki prof. Piotr Gliński napisał: W naszej pamięci pozostanie głębia duchowości Zmarłego, jego niedościgła erudycja historyka i archiwisty, patriotyzm duszpasterza Polonii. Nie będzie żadnym nadużyciem stwierdzenie, iż śp. Ojciec Hieronim całe życie poświęcił Kościołowi i nauce, mając zawsze na uwadze człowieka. Temu swojemu po-wołaniu oddawał się z niezwykłym poświęceniem. (…) Z pewnością niejeden z dziś obecnych zdał sobie sprawę ze znamien-nej koincydencji dnia śmierci śp. Ojca Hieronima i wigilii wspomnienia św. Ignacego Loyoli. Refl eksja nad powyższym utwierdza mnie w przekonaniu, że zarówno w swoim powołaniu zakonnym i kapłańskim oraz powołaniu na-ukowym, w chwili rozłąki z tym światem, otrzymał wieniec sprawiedliwości, gdyż «wprzódy w dobrych zawodach wystąpił, bieg ukończył, wiary ustrzegł».Ks. Robert Danieluk SJ, historyk pracujący w archiwum Kurii Generalnej Towarzystwa Jezusowego, tak wspominał ks. H. Fokcińskiego: Człowiek bezgranicznie oddany swej pracy, życzliwy ludziom, zawsze z uśmie-chem pomagający badaczom, którzy przybywali do Instytutu.Pamiętam, jako praktykant w Instytucie kiedy właśnie o. Fokciński codzien-nie przychodził z tej pracy [w Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych – A.H.], RECENZJE I INFORMACJE546z dość solidnie wypakowaną dokumentami teczką i choć biuro było już za-mknięte, to on po południu jeszcze te dokumenty długo studiował. On tę pracę nosił w sobie i oddawał się jej z bardzo wielkim poświęceniem. To pamiętam i na pewno wszyscy, którzy go znali też to pamiętają i mogą potwierdzić.Ks. F. Fokciński został pochowany w grobowcu jezuitów na cmentarzu Cam-po Verano w Rzymie.Słowa kluczowe: ks. dr Hieronim Fokciński; Papieski Instytut Studiów Kościelnych; PISK; RzymBIBLIOGRAFIADębowska Maria, Ośrodek Archiwów Bibliotek i Muzeów Kościelnych Katolickiego Uni-wersytetu Lubelskiego Jana Pawła II 1956-2006, Lublin 2006.Encyklopedia wiedzy o jezuitach, oprac. Ludwik Grzebień SI, Kraków 1996, s. 165.Fokciński Hieronim, Kontakty Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie z innymi ośrodkami naukowymi, w: Dawniej i dziś. Ośrodek Archiwów Bibliotek i Muzeów Kościelnych w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. W 60-tą rocznicę powstania, red. W.W. Żurek, Lublin 2017, s. 85-107.Inglot Marek, „Informationes”. Organ Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych, w: Cza-sopisma archiwów, bibliotek i muzeów Kościoła katolickiego, red. W.W. Żurek, Lublin 2014, s. 185-201.Polak Grzegorz, Kto jest kim w Kościele katolickim?, Warszawa 1996, s. 92-93. www. pisk.jezuici.pl (dostęp: 01.12.2018).www.jezuici.pl/2018/07/zmarl-o-hieronim-fokcinski-sj/ (dostęp: 01.12.2018).http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/bdquoodszedl-wybitny-czlowiek-kosciola-i-wielki--polakrdquo.-ostatnie-pozegnanie-o.-dr.-hieronima-fokcinskiego-8556.php (dostęp: 01.12.2018).

Ks. dr Hieronim Fokciński SJ (1937-2018)

Hamryszczak, Artur Paweł

Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)

Rev. PhD Hieronim Fokciński SJ (1937-2018)

https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/9676/8026

Ks. dr Hieronim Fokciński SJ (1937-2018)

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals

Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)