Artur Paweł Hamryszczak

Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne

Hamryszczak, Artur Paweł

Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)

A R C H I WA ,  B I B L I O T E K I I MUZEA KOŚCIELNE 115 (2021)https://doi.org/ 10.31743/abmk.12680ARTUR HAMRYSZCZAK* – LUBLINOGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA „EKSPOZYCJE STAŁE W MUZEACH KOŚCIOŁA RZYMSKOKATOLICKIEGO. HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ”, LUBLIN 15 GRUDNIA 2020 ROKUKonferencja odbyła się w dniu 15 grudnia 2020 r. on-line z wykorzystaniem programu Teams, ze względu na przepisy epidemiczne. Organizatorami były Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych KUL oraz Katedra Historii Kultury i Muzeologii UKSW. Uczestnikami sesji byli nie tylko prelegenci, ale i licz-ni słuchacze łączący się za pomocą Internetu.Obrady otworzył dr hab. Tomasz Nowicki, prof. KUL, dyrektor Instytutu Hi-storii KUL. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na problematykę wystaw muze-alnych, które w czasie zamkniętych placówek kultury są szczególnie istotne, aby móc korzystać z ekspozycji wirtualnie.Pierwszym prelegentem był ks. bp dr hab. Mariusz Leszczyński, który przed-stawił referat Muzeum Diecezjalne w Zamościu – historia, zbiory, ekspozycja. Wspomniana placówka jest jedną z młodszych diecezjalnych instytucji muzeal-nych, choć świętuje 25 lat swojego istnienia. Od początku jej dyrektorem jest ks. bp Mariusz Leszczyński. Placówka zgromadziła dotychczas ponad 1200 artefak-tów, większość wycofanych z kultu i pochodzących głównie z kościołów parafial-nych diecezji zamojsko-lubaczowskiej. Muzeum wydaje również nieregularnie periodyk „Biuletyn Muzeum Diecezjalnego w Zamościu” oraz okolicznościowe publikacje dotyczące swoich zbiorów. Dyrektor placówki bierze również udział w wielu konferencjach, sesjach i spotkaniach poświęconych muzealnictwu.Ks. dr Tomasz Grabowski omówił zagadnienie Muzeum Diecezjalne w Łom-ży – sposoby ekspozycji. W swoim wystąpieniu dyrektor placówki przypomniał początki muzeum, otwartego w 2012 r. Jego siedziba powstała w ramach projektu * Artur Hamryszczak – dr historii; adiunkt, Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościel-nych, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lubliniee-mail: artur.hamryszczak@kul.plhttps://orcid.org/0000-0002-2578-9971INFORMACJE I SPRAWOZDANIA600pn. „Renowacja zabytkowych obiektów kultury oraz rozbudowa Muzeum Diece-zjalnego w ramach kompleksu Narew”. W budynku zgromadzono głównie obiek-ty wycofane z kultu z kościołów parafialnych. Są to zarówno obrazy i rzeźby, jak i paramenty liturgiczne. Artefakty są wystawione w tradycyjny sposób, w gablo-tach, odpowiednio zabezpieczone i oświetlone. W jednej z sal muzeum zrekon-struowano plebanię z wyposażeniem. Najnowszym osiągnięciem ekspozycyjnym jest możliwość zwiedzania muzeum diecezji łomżyńskiej on-line dzięki specjal-nej aplikacji.Dr Beata Skrzydlewska przedstawiła referat Współczesne aranżacje w muze-ach kościelnych – projekty i realizacje. W swoim wystąpieniu przypomniała naj-ważniejsze sposoby nowoczesnego eksponowania zbiorów muzealnych. Prace podczas tworzenia nowych muzeów i reorganizacji już działających szczególnie służyły unowocześnieniu ekspozycji, aby stała się ona bardziej atrakcyjna dla zwiedzających. Jako przykłady prelegentka podała Muzeum 200-lecia Diecezji Lubelskiej umiejscowione na poddaszu lubelskiego seminarium duchownego lub Muzeum Katedry Łowickiej, zorganizowane w wieży świątyni.Ks. prof. Waldemar Żurek omówił Muzeum kardynała Augusta Hlonda w Czerwińsku nad Wisłą. W swoim wystąpieniu przybliżył sylwetkę hierarchy, który był jedną z najznamienitszych postaci polskiego Kościoła w okresie II Rzeczpospolitej i czasach powojennych. W latach 1926-1948 pełnił godność prymasa Polski. Jego działalność organizacyjna obejmowała zarówno kwestie ko-ścielne (był pierwszym biskupem katowickim), polskiej emigracji (duszpasterz i założyciel Towarzystwa Chrystusowego nad Polonią Zagraniczną), jak i działal-ności wydawniczej (założył czasopismo „Gość Niedzielny”). Zgodnie z wolą kard. A. Hlonda jego spuścizna została po śmierci przekazana salezjanom w Lą-dzie, gdzie mieści m.in. nowicjat zgromadzenia, który ukończył hierarcha. Mu-zeum, które otwarto w 2015 r., zaaranżowano w pomieszczeniach klasztornych. Ekspozycja ma charakter tradycyjnej wystawy, z chronologicznym ułożeniem artefaktów, zgodnym z kolejnymi etapami życia ks. A. Hlonda (od narodzin na Śląsku, po śmierć w Warszawie). W salach wyeksponowano meble prymasa (m.in.biurko), rzeczy osobiste (np. portret) czy też paramenty liturgiczne używane przez hierarchę. Bardzo interesujące są albumy z rodzinnymi zdjęciami, spuści-zna rękopiśmienna (kazania, notatki, listy itp.) oraz maska pośmiertna. W ekspo-zycji wykorzystano odpowiednio zaaranżowane światło, które podkreśla poszcze-gólne elementy wystawy.Dr Artur Hamryszczak przedstawił wiejskie, parafialne muzeum poświęcone Prymasowi Tysiąclecia w Zuzeli nad Bugiem (Tradycyjne sposoby ekspozycji w Muzeum Lat Dziecięcych Prymasa Tysiąclecia w Zuzeli). Placówka powstała w 1990 r. w celu upamiętnienia Stefana kard. Wyszyńskiego w miejscu, w którym się urodził w 1901 r. i chodził do szkoły. Muzeum mieści się w drewnianym budyn-ku wikarówki z XIX wieku. We wnętrzu zrekonstruowano mieszkanie organisty Stanisława Wyszyńskiego, mieszkającego z rodziną w Zuzeli do 1910 r. Drugą część domu zaaranżowano na salę szkoły podstawowej, do której uczęszczał Ste-fan Wyszyński. Uznanie budzi bardzo drobiazgowe odtworzenie realiów zarówno mieszkania, jak i szkoły. Zwiedzający mają wrażenie, że ukazane pomieszczenia są 601INFORMACJE I SPRAWOZDANIAnadal używane, a ich mieszkańcy na chwilę wyszli do swoich obowiązków. Ta tradycyjna ekspozycja bardzo silnie oddziałuje na zwiedzających, tym bardziej że realia otoczenia (kościół, zabudowania wsi) nadają rekonstrukcji wiarygodności. Prof. Agnieszka Bender opowiedziała o Muzeum w Mentorelli jako przykła-dzie ekspozycji zbiorów w kościelnych muzeach Italii. Wspomniana placówka znajduje się w sanktuarium Matki Bożej, jednym z najstarszych w Europie. Men-torella znajduje się ok. 60 km na wschód od Rzymu, na stoku góry Guadagnolo. Od 1857 r. sanktuarium opiekuje się Zgromadzenie Zmartwychwstania Pańskie-go. Do miejsca tego często pielgrzymował Karol Wojtyła podczas swojego poby-tu w Rzymie, również po wyborze na Stolicę Piotrową. Kościół pochodzi z XII wieku i jest wypełniony wieloma zabytkowymi przedmiotami. W klasztorze udo-stępniono do zwiedzania pokój, w którym zatrzymywał się Karol Wojtyła podczas swoich pobytów w sanktuarium. Elementem wystawienniczym jest też korytarz kościelny, w którym zgromadzono poszczególne artefakty. Należy pamiętać, że jest to miejsce kultu, stąd też kościół i klasztor można zwiedzać poza czasem na-bożeństw.Dr Anna Wiśnicka przedstawiła referat Minimalistyczne tendencje w aranżacji nowoczesnych wnętrz kościelnych. W swoim wystąpieniu skupiła się na nowych trendach w architekturze kościelnej. Nurt ten jest szczególnie silny w krajach Eu-ropy Zachodniej, gdzie nie tylko urządzane są tam w stylu minimalistycznym no-wobudowane kościoły, ale również wiekowe świątynie. Ukazane przykłady aran-żacji przestrzeni sakralnej budzą częstokroć skrajne emocje.Ostatnim prelegentem był mgr Marcin Florek, który przedstawił Skarby Bożo-grobców w Muzeum Ziemi Miechowskiej w Miechowie. Placówka powstała w 2012 r. jako wspólna inicjatywa samorządu lokalnego i parafii Grobu Bożego w Miechowie. Siedziba instytucji mieści się w budynkach poklasztornych przy bazylice bożogrobców. W swoich zbiorach gromadzi zabytki z dawnego Muzeum Regionalnego PTTK oraz ze skarbca bazyliki miechowskiej. W siedzibie muzeum zorganizowano dwie wystawy stałe, które odzwierciedlają dualizm zbiorów: Tka-niny i paramenty oraz Droga do wolności 1863-1918. Ekspozycje mają charakter tradycyjnego prezentowania artefaktów z wykorzystaniem nowoczesnych gablot i punktowego oświetlenia, które podkreśla walory estetyczne i historyczne obiek-tów. Wystawa tkanin i paramentów liturgicznych ze zbiorów bazyliki miechow-skiej gromadzi najcenniejsze przedmioty w wyposażenia kościoła. Kolekcja tek-styliów skupia ponad 200 ornatów, kap i innych tekstyliów. Wystawę uzupełnia galeria opatów miechowskich oraz paramentów liturgicznych (monstrancje, pusz-ki, ampułki itp.) ze skarbca bazyliki. Po prezentacji referatów rozpoczęła się ożywiona dyskusja, podczas której uczestnicy dzielili się swoimi spostrzeżeniami i zadawali pytania prelegentom. Planowane jest wydanie referatów w formie artykułów naukowych. Słowa kluczowe: muzeum kościelne; wystawa; aranżacja; artefakty; Kościół katolickiINFORMACJE I SPRAWOZDANIA602Il. 1. Plakat wykonała dr Anna Wiśnicka

Ogólnopolska konferencja naukowa „Ekspozycje stałe w muzeach Kościoła rzymskokatolickiego. Historia i współczesność”, Lublin 15 grudnia 2020 roku

Directory of Open Access Journals

Ogólnopolska konferencja naukowa  „Ekspozycje stałe w muzeach Kościoła rzymskokatolickiego. Historia i współczesność”, Lublin 15 grudnia 2020 roku

https://czasopisma.kul.pl/index.php/abmk/article/download/12680/11395

Ogólnopolska konferencja naukowa „Ekspozycje stałe w muzeach Kościoła rzymskokatolickiego. Historia i współczesność”, Lublin 15 grudnia 2020 roku

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)

Directory of Open Access Journals