From the eleventh to the seventeenth century, Vietnamese feudal dynasties consistently strengthened national independence. In that process, the formation of territorial boundaries is a particularly important issue, especially in the southern area of the country. The establishment of administrative units from Ngang Pass (Horizontal Pass) to the southernmost point of the country is not only a matter of territorial claims, but also a matter of great significance for the development of the nation. The article deals with the establishment of sovereignty, production organization, and security - cultural - social stability of the dynasties. The Lý and Trần dynasties established administrative units in northern Hải Vân Pass, the Hồ and Later Lê dynasties established administrative units north of Cù Mông Pass, and the Nguyen Lords asserted territorial claims from Cù Mông Pass to Hà Tiên. The research results aim to provide information and historical materials for lecturers and students of social sciences and humanities disciplines of Dalat University, as well as those who are interested in this topic.Từ thế kỷ XI đến thế kỷ XVII, các triều đại phong kiến Việt Nam không ngừng xây dựng và củng cố nền độc lập dân tộc. Trong quá trình ấy, việc hoạch định cương giới lãnh thổ là vấn đề đặc biệt quan trọng mang tính thường xuyên và liên tục, nhất là ở vùng đất phía Nam của Tổ quốc. Việc xác lập đơn vị hành chính từ Đèo Ngang đến cực Nam của đất nước không chỉ là sự khẳng định chủ quyền lãnh thổ mà còn có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của quốc gia và dân tộc. Bài báo đề cập các nội dung về xác lập chủ quyền, tổ chức sản xuất, và ổn định an ninh - văn hóa - xã hội của các vương triều: Thời nhà Lý và nhà Trần là xác lập đơn vị hành chính ở vùng đất phía Bắc đèo Hải Vân; Vương triều Hồ và Lê Sơ là xác lập đơn vị hành chính ở vùng đất phía Bắc đèo Cù Mông; và Các chúa Nguyễn khẳng định chủ quyền lãnh thổ từ đèo Cù Mông đến Hà Tiên. Kết quả nghiên cứu nhằm cung cấp thông tin và những dữ liệu lịch sử, đồng thời là nguồn tri thức tốt cho giảng viên và sinh viên các ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn Trường Đại học Đà Lạt, cũng như những ai quan tâm đến mảng đề tài này
