Lisans öğrencilerinin girişimcilik eğilimlerinin bilgi teknolojileri yeterliliklerine göre değerlendirilmesi: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi turizm fakültesi örneği

Abstract

Günümüzde bilgi olmadan bir girişimin söz konusu olamayacağı düşünüldüğünde yapılacak girişim faaliyetleri için bilgi teknolojileri yeterliliğine sahip olunması ön koşul olarak görülmektedir. Bu çalışmada turizm eğitimi alan öğrencilerin girişimcilik eğilimlerinin bilgi teknolojileri yeterliliklerine göre değerlendirmek amaçlamıştır. Araştırma sırasında ikincil veri olarak literatürden faydalanılmıştır ve birincil veri elde etmek için nicel yöntem olan anket tekniği kullanılmıştır. Çalışmada Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Turizm Fakültesi ana kütle olarak seçilmiştir. Ana kütle içerisinden de evreni temsil etmesi için Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Turizm Fakültesi dördüncü sınıf öğrencileri örneklem olarak ele alınmıştır. Çalışmada turizm eğitimi alan öğrencilerinin girişimcilik eğilimlerinin yükseğe yakın olduğunu ve bilgi teknolojileri yeterliliklerinin ise ortalama bir seviyede olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin girişimcilik eğilimleri ile bilgi teknolojileri yeterlilikleri arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin girişimcilik eğilimlerinin alan adı, web sitesi, aile geliri ve kişisel gelire göre farklılık gösterirken, bilgi teknolojileri yeterliliklerinin cinsiyete, eğitim gördükleri bölüme, staj yapma durumuna, aile gelirine ve kişisel gelire göre farklılık gösterdiği ortaya konulmuşturİÇİNDEKİLER KABUL VE ONAY SAYFASI……………………………………………………….……..i BİLİMSEL ETİK BİLDİRİM SAYFASI………………………………………………....ii ÖZET…………………………………………………………………………………….…iii ABSTRACT…………………………………………………………………………….…..iv ÖNSÖZ………………………………………………………………………………………v ŞEKİLLER DİZİNİ………………………………………………………………………..ix TABLOLAR DİZİNİ………………………………………………………………...……..x EKLER DİZİNİ……………………………………………………………………………xii KISALTMALAR DİZİNİ………………………………………………………………..xiii GİRİŞ………………………………………………………………………………………...1 Sorun Durumu………………………………………………………………………………..2 Çalışmanın Amacı…………………………………………………………………………....3 Sorun Cümlesi…………………………………………………………………………….….3 Çalışmanın Hipotezleri ……………………………………………………………………....4 Çalışmanın Önemi……………………………………………………………………………5 Çalışmanın Varsayımları……………………………………………………………………..6 Çalışmanın Sınırlıkları…………………………………………………………………….....6 Çalışma İle İlgili Kaynaklar……………………………………………………………….....6 Çalışmanın Anahtar Kavramları……………………………………………………………...8 1. GİRİŞİMCİLİK………………………………………………………………….………9 1.1. Girişimcilik Tanımları……...…………………………………………………………9 1.2. Girişimciliğin Tarihsel Gelişimi…………….…………………………………….....11 1.3. Girişimciliğin Önemi……………………………………………………………...…13 1.4. Girişimcilikte Süreç………………………………………………………………….15 1.5. Girişimci Bireylerin Kişilik Özellikleri……………………………………………...18 1.6. Girişimcilik Türleri…………………………………………………………………..20 1.6.1. Yenilikçi Girişimcilik…………………………………………………………...20 1.6.2. Fırsat Girişimcilik……………………………………………………………….21 1.6.3. Yaratıcı Girişimcilik…………………………………………………………….21 1.6.4. Çevreci/Yeşil Girişimcilik………………………………………………………22 1.6.5. İç Girişimcilik…………………………………………………………………...22 vii 1.6.6. Sosyal Girişimcilik…………………………………………………………...…23 1.6.7. Genç Girişimcilik……………………………………………………………..…23 1.6.8. Teknolojik Girişimcilik………………………………………………………….24 1.7. Girişimcilik Eğilimi………………………………………………………………....25 1.7.1. Girişimcilik Eğilimine Etki Eden Demografik Faktörler……………………….28 1.7.2. Girişimcilik Eğilimine Etki Eden Psikolojik Faktörler………………………....30 1.7.3. Girişimcilik Eğilimine Etki Eden Çevresel Faktörler…………………………..30 1.8. Günümüzde Girişimcilikte Yeni Yaklaşımlar……………………………………….32 1.9. Turizm Endüstrisinde Girişimcilik…………………………………………………..35 1.9.1. Turizm Endüstrisinde Yenilikçi Girişimcilik ………………………………..…36 1.9.2. Turizm Endüstrisinde Teknolojik Girişimcilik………………………………....38 1.10. Girişimci Adaylarına Sağlanan Destekler……………………………………...…..39 2. BİLGİ TEKNOLOJİLERİ YETERLİLİĞİ…………………………………………..43 2.1. Bilgi Teknolojileri………………………………………………………………...…43 2.2. Bilgi Teknolojileri Yeterliliği………………………………………………………..45 2.3. Bilgi Teknolojilerinin Etkileri………………………………………………….……50 2.4. Günümüz Koşullarında Bilgi Teknolojileri Eğilimi……………………………...…54 2.4.1. Yapay Zeka………………………………………………………………...…....56 2.4.2. Beşinci Nesil Mobil Telekomünikasyon Hizmeti (5G)………………………....57 2.4.3. Blok Zinciri…………………………...……………………………………..…..58 2.4.4. Uçangöz Teknolojisi…………………………………………………………….58 2.4.5. Nesnelerin İnterneti (IoT)…………………………………………………….....59 2.4.6.Makine Öğrenmesi…………………………………………………………….....59 2.4.7. Otonom Araçlar……………………………………………………………….....60 2.4.8. Arttırılmış Gerçeklik………………………………………………………….....60 2.4.9. Bitcoin……………………………………………………………………….…..60 2.5. Turizm Endüstrisinde Bilgi Teknolojileri………………………………………...…61 2.5.1. Konaklama İşletmelerimde Bilgi Teknolojileri………………………………....64 2.5.2. Seyahat ve Ulaştırma İşletmelerinde Bilgi Teknolojileri…………………...…..65 2.5.3. Yiyecek ve İçecek İşletmelerinde Bilgi Teknolojileri…………………………..67 2.5.4. Turist Rehberliğinde Bilgi Teknolojileri……………………………………..…68 2.6. Bilgi Teknolojileri Eğitimi……………………………………………………….....71 2.6.1. Turizm Endüstrisinde Bilgi Teknolojileri Eğitimi………………………………74 viii 3. LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN GİRİŞİMCİLİK EĞİLİMLERİNİN BİLGİ TEKNOLOJİLERİ YETERLİLİKLERİNE GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ ……..76 3.1. Araştırma Modeli…………………………………………………………………....76 3.2. Evren ve Örneklem……………………………………………………………...…..77 3.3. Anket Formunun Hazırlanması……………………………………………………..78 3.3.1. Girişimcilik Eğilimi Ölçeği……………………………………………………...78 3.3.2. Bilgi Teknolojileri Yeterlilik Ölçeği……………………………………….……80 3.4. Veri Analizi………………………………………………………………………....82 3.5. Güvenilirlik Analizleri………………………………………………………………83 3.6. Faktör Analizleri………………………………………………………………….…83 3.6.1. Girişimcilik Eğilimi Ölçeği Faktör Analizi……………………………………...83 3.6.2. Bilgi Teknolojileri Yeterlilik Ölçeği Faktör Analizi…………………………….86 3.7. Bulgular ve Değerlendirmeler…………………………………………………...….88 3.7.1. Demografik Bilgiler……………………………………………………………..88 3.7.2. Katılımcıların Girişimcilik Eğilimleri………………………………………...…93 3.7.3. Katılımcıların Bilgi Teknolojileri Yeterlilikleri…………………………………94 3.7.4. Girişimcilik Eğilimleri İle Bilgi Teknolojileri Yeterlilikleri Arasındaki İlişki….95 3.7.5. Girişimcilik Eğilimlerinin Demografik Özelliklere Göre İncelenmesi……..…...96 3.7.6. Girişimcilik Eğilimi Faktörlerinin Demografik Özelliklere Göre İncelenmesi……………………………………………………………………....98 3.7.7.Bilgi Teknolojileri Yeterliliklerinin Demografik Özelliklere Göre İncelenmesi……………………………………………………………………..101 3.7.8. Bilgi Teknolojileri Yeterlilik Faktörlerinin Demografik Özelliklere Göre Değerlendirilmesi……………………………………………………………....104 4. TARTIŞMA VE SONUÇ……………………………………………………………...110 5. KAYNAKLAR…………………………………………………………………………116 6. EKLER…………………………………………………………………………………126 ÖZGEÇMİŞ………………………………………………………………………………14