Ten behoeve van de luchtkwaliteit worden grote ventilatiedebieten gehanteerd in cleanrooms; dit vaak 24/7. Om het energiegebruik te reduceren zijn mogelijkheden onderzocht om het debiet te reduceren bij gelijkblijvende prestaties op luchtkwaliteitgebied; nachtreductie, sturing op deeltjesconcentratie en op basis van bezetting. Metingen zijn uitgevoerd en simulaties zijn ingezet om de mogelijkheden te beoordelen. Uit de metingen en simulaties blijkt dat voor de onderzochte farmaceutische cleanrooms tot 90% energiebesparing mogelijk is. Overdimensionering en beperkt gebruikt zijn de oorzaak hiervan. Sturing op bezetting wordt als meest praktisch en effectief beoordeeld voor de onderzochte situaties.Dutch: De noodzaak van grote debieten in cleanrooms is mede afhankelijk van het type gebruik (de belasting) en de tijdsduur. Resultaat op dit moment is echter dat, bijvoorbeeld, een GMP B ruimte tot meer dan 25 keer meer energie gebruikt dan een niet-geclassificeerde ruimte [2]. Of het gehanteerde ventilatievoud daarbij representatief is? Dat is vaak nog een vraag. In de ontwerpfase is het veelal nog onduidelijk wat de exacte belasting (deeltjesproductie) zal zijn [3]. Als ontwerper zullen dan normaal gesproken, en noodgedwongen, wat zekerheden worden ingebouwd ten aanzien van de capaciteit