The presented paper examined the complex notion of human freedom from the point of view of philosophy, but also from the perspective of criminal law. The study outlines the arguments of philosophical debate between determinists and indeterminists and sketches the limits of sphere, in which people might make choices freely and without restraint. The author does not aim to clarify definitively, if a person’s conduct can be regarded as actually free, what freedom is and what aspects it has. It is assumed, however, that describing differentiated conceptions on freedom might be essential to rationalise the moral right to punish and the core of criminal law itself.W niniejszej publikacji podjęto rozważania na temat złożonego pojęcia wolności ludzkiej istotnego z punktu widzenia zarówno filozofii, jak i prawa karnego. W artykule zarysowana jest oś sporu między przedstawicielami nurtu deterministycznego i indeterministycznego, zostały także omówione granice sfery, w jakiej jednostki mogą dokonywać wyborów życiowych w sposób nieskrępowany. Autor nie stawia za cel ostatecznego wyjaśnienia, czy człowiek jest rzeczywiście wolny, czym wolność jest i jak się przejawia, lecz uznaje za wartościowe przybliżenie zróżnicowanych wyobrażeń o wolności. Ma to bowiem kardynalne znaczenie z punktu widzenia racjonalizacji moralnego prawa karania i tym samym całego prawa karnego
