Ideowy i teologiczny podtekst misji „wodza zastępów JHWH” w Joz 5,13-15

Abstract

Scholars differently define the final editors of the Book of Joshua identifying them most often with unspecified deuteronomistic circles. A literary and exegetical analysis of Josh 5:13-15 and its immediate context suggests that this text and other texts of the book bear the stamp of the post-deuteronomistic (priestly) elaboration, which should be associated with the hexateuchal edition of the Hebrew Bible. It is assumed that the following issues were an important goal of this final ideological and theological reinterpretation of the earlier version of the Josh 5:13-15 and entire book: 1) to show the thematic and theological connection between the Pentateuch and the Former Prophets: the Book of Joshua echoes the theme of fulfilment of God’s promises (cf. Joshua 5:13-15 and Exodus 23:20-23); 2) to strengthen the historical and theological reliability of the biblical traditions of the conquest of Canaan by drawing inspiration from the ancient Near Eastern military literature and royal propaganda (cf. Joshua 5:13-15; 10:40-43; 11:1˗21,42); 3) to strengthen the mission and figure of the leader in Israel by showing that he has direct access to God, gives him righteous worship, fulfills divine will, fights courageously the enemy and enjoys God's constant and effective support in military endeavors (cf. Joshua 1:1-18; 5:2-9.14-15; 6,2-14).Uczeni bardzo różnie określają ostatecznych redaktorów Księgi Jozuego, utożsamiając ich najczęściej z bliżej nieokreślonymi kręgami deuteronomistycznymi. Pogłębiona analiza literacka i egzegetyczna passusu Joz 5,13-15 i jego najbliższego kontekstu wyraźnie sugeruje, że te wiersze oraz inne teksty księgi noszą na sobie piętno redakcji postdeuteronomistycznej (kapłańskiej), którą należy wiązać z heksateuchalną edycją Biblii Hebrajskiej. Można założyć, że istotnym celem tej finalnej ideowo-teologicznej elaboracji wcześniejszej wersji księgi były następujące kwestie: 1) ukazanie tematycznej i formalnej więzi pomiędzy Pięcioksięgiem a Prorokami wcześniejszymi w oparciu o teologiczny motyw realizacji Bożych obietnic (por. Joz 5,13-15 i Wj 23,20-23); 2) wzmocnienie historio-zbawczej wiarygodności biblijnych tradycji o podboju Kanaanu poprzez modelowanie ich na wzór bliskowschodniej literatury militarnej i propagandy królewskiej, w których dominuje idea jednej zwycięskiej kampanii otwierającej drogę do terytorialnej ekspansji (por. Joz 10,40-43; 11,1˗21,42), i w których sławi się na równi zasługi króla, jak i Boga (panteonu bogów); 3) wzmocnienie roli i figury przywódcy w Izraelu (teokratycznego lidera, a w szerszym kontekście: sędziego, króla, kapłana-namiestnika), który ma bezpośredni dostęp do Boga, oddaje Mu prawowitą cześć, przykładnie realizuje Jego wolę (1,1-18; 5,2-9.14-15; 6,2-14), odważnie walcząc z wrogiem i ciesząc się stałym i skutecznym wsparciem Boga w swych militarnych przedsięwzięciach

    Similar works