Allomalarimiz asarlari ibratli hayot yo’llarini o‘qitish jarayoniga aynan mos keluvchi texnologiyalarni tanlash birinchi galda muhum tanlovlardan biridir. Misol keltiradigan bo’lsak aqliy va intelektual o‘yinlar dars usullarini cheksiz takrorlash va o‘zgartirish, unga turli yangiliklar kiritish imkonini beradi. Bu esa o‘yin texnologiyasi jarayonlarini amalga oshirishda malakalarining bir xilda va mustahkam bo‘lishiga hamda uning har bir qoidasini tinglay bilish va unga rioya qilinishiga erishish imkoni yaratilad

Baxriddinova Feruzabonu Ulug'bek qizi

Uzbek

ZENODO

Results of National Scientific Research International Journal 2023 Volume 2| Issue 9 SJIF- 5.8, Researchbib 7.1  ISSN: 2181-3639   https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/index 60   ANNOTATSIYA : Allomalarimiz asarlari ibratli hayot yo’llarini o‘qitish jarayoniga aynan mos keluvchi texnologiyalarni tanlash birinchi galda muhum tanlovlardan biridir. Misol keltiradigan bo’lsak aqliy va intelektual o‘yinlar dars usullarini cheksiz takrorlash va o‘zgartirish, unga turli yangiliklar kiritish imkonini beradi. Bu esa o‘yin texnologiyasi jarayonlarini amalga oshirishda malakalarining bir xilda va mustahkam bo‘lishiga hamda uning har bir qoidasini tinglay bilish va unga rioya qilinishiga erishish imkoni yaratiladi      KALIT SO’ZLAR: Pedagog, shakillantirish, muloxaza, dars mashg’uloti, samarali usul, texnologiya, O‘yinli, mehnat, o’qish, faoliyat, mutaxasis tadqiqotchi, shaxs, rol, rolli o’yin.      АННОТАЦИЯ: Выбор технологий, подходящих для процесса обучения образу жизни, поскольку труды наших ученых являются образцовыми, является одним из первых важных выборов. Например, интеллектуально-мыслительные игры позволяют бесконечно повторять и изменять методы обучения, вносить в него различные новшества. Это позволит добиться единых и прочных навыков реализации технологических процессов игры, уметь слушать и соблюдать каждое ее правило.      КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА: Педагог, формирование, рефлексия, учебная деятельность, эффективный метод, технология, Игровая, работа, учеба, деятельность, эксперт-исследователь, человек, роль, ролевая игра.      ANNOTATION: The choice of technologies that are suitable for the process of teaching the ways of life, as the works of our scholars are exemplary, is one of the  TA’LIM TARBIYA JARAYONIDA TARIXIY SHAXSLARNI SHAXSIYATINI O’RANISHNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI VA ULARNI QO’LLASH KO’NIKMALARI. Namnagan davlat Unversiteti 13.00.02 - Ta'lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo'yicha) 1 kurs tayanch doktarant Baxriddinova Feruzabonu Ulug'bek qizi  Results of National Scientific Research International Journal 2023 Volume 2| Issue 9 SJIF- 5.8, Researchbib 7.1  ISSN: 2181-3639   https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/index 61  first important choices. For example, mental and intellectual games allow you to endlessly repeat and change the teaching methods and introduce various innovations to it. This will make it possible to achieve uniform and solid skills in the implementation of game technology processes and to be able to listen to and follow each of its rules.     KEY WORDS: Pedagogue, formation, reflection, lesson activity, effective method, technology, Playful, work, study, activity, expert researcher, person, role, role-playing game.  O’quvchi yoshlar bilan pedagog o’z faoliyatini tshkil etar ekan birinchi navbatni fan yuzasidan beradigan malumotlaridan oquvchi qanday va qaysi yo’nalishlarda foydalinishi mumkin, Bundan tashqari qay tartibda amalyotda qo’llashi mumkin manashu kabu savolarga javob topa olishi lozim. Bugungi kun pedagoglarining oldiga qo’ygan muhum vazifalardan biri bu o’quvchilarga eng samarali va eng ommabop tarzda yetkizib bera olish, eng qisqa vaqt ichida ularda xulosalarni xosil qilish ko’nikmalarini shakillantirish usullarini texnologiyalarini foydalana olishlarini taminlash lozim. Yuqorida keltirilgan fikrlarimizni quyudagi muloxaza va tavsiyalar orqali aniqroq izoxlashga xarakat qilamiz.  Dars mashg’ulotlarida biz eng ko’p foydalanadigan tarixiy shaxslar mutaffakir va allomalarimiz asarlari ibratli hayot yo’llarini o’ranish va xulosa chiqarish, bu bilan bir qatorda o’z faoliyat jarayonlarida samarali foydalana olishlariga erishish uchun mashg’ulotlarda nimalarga etibor berishimiz kerak?   Qanday texnologiyalardan foydalansak bo’ladi?    Allomalarimiz asarlari ibratli hayot yo’llarini o‘qitish jarayoniga aynan mos keluvchi texnologiyalarni tanlash birinchi galda muhum tanlovlardan biridir. Misol keltiradigan bo’lsak aqliy va intelektual o‘yinlar dars usullarini cheksiz takrorlash va o‘zgartirish, unga turli yangiliklar kiritish imkonini beradi. Bu esa o‘yin texnologiyasi jarayonlarini amalga oshirishda malakalarining bir xilda va mustahkam bo‘lishiga hamda uning har bir qoidasini tinglay bilish va unga rioya Results of National Scientific Research International Journal 2023 Volume 2| Issue 9 SJIF- 5.8, Researchbib 7.1  ISSN: 2181-3639   https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/index 62  qilinishiga erishish imkoni yaratiladi. Bu orqali o’quvchida aytilayotgan malumotlarni eslab qolish va foydalana olish ko’nikmasini hosil qiladi. So’zimiz va fikrlarimizni asoslash uchun dastlab o’yin texnologiyasi va uning mazmuni haqida ma’lumotlarga ega bo’lsak.           Demak, O‘yinli texnologiyalardan foydalanishning afzaligi  talabalarni faollikka va jadallashtirishga, o’z  faoliyatlarini mustahkam  tashkil eta olish ko’nikmalarini shakillantirishga yordan beradi. O‘yinli faoliyati va texnologiyasi  bilan shug‘ullanuvchi pedagog  va mutaxasis tadqiqotchilarning ke;tirgan fikrlariga ko‘ra, o‘yin - mehnat va o‘qish bilan birgalikdagi faoliyatning asosiy va eng muhum turlaridan biri hisoblanadi. Pedagog-psixolog mutaxasislarning ta’kidlashicha, o‘yinli faoliyatning pedagogik-psixologik mexanizmlari shaxsning o‘z imoniyatlarini namoyon qila olishlari, hayotda o‘z o‘rnini barqaror va mustaxkam  qilish, o‘zini-o‘zi boshqarish, o‘z imkoniyatlarini amalga oshirishning, o’z imkoniyatlaridan foydalanish jarayonlarida  fundamental ehtiyojlariga tayana olishidir.  Dastlab biz  “o‘yin” tushunchasining mohiyatini mazmunini anglab olsak. O‘yin bu - kishilik faoliyatining muhim turi hamda ijtimoiy munosabatlar mazmunining ta’lim oluvchilar tomonidan imitatsiyalash (ko‘chirish, taqlid qilish) asosida o‘zlashtirish shakli sanaladi. O‘yin ijtimoiy tajribalarni o‘zlashtirish va qayta yaratishga yo‘nalgan vaziyatlarda, faoliyat turi sifatida belgilanadi va unda shaxsning o‘z xulqini boshqarishi shakllanadi va takomillashadi. Fikrlarimizni amalyot jarayonida qo’llab ko’rsakgina keltrilgan fikrlarni aniqroq tushuna olasiz! Birinchi va eng soda va keng qamrovli o’yin texnologiyalaridan biri bu “Rolli o’yinlar” yoki “Rol ijro etish o’yinlari”. Bu texnologiya tarixiy shaxslar va ularning siymolarini yaratish ular firklari yozgan asarlarida nimalarni xis etganiklarini o’quvchiga yetkizib berish jarayonlarini osonlashtiradi. Eng samarali texnologiyalardan biri.  ROL IJRO ETISH O‘YINLARI. Results of National Scientific Research International Journal 2023 Volume 2| Issue 9 SJIF- 5.8, Researchbib 7.1  ISSN: 2181-3639   https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/index 63   “Rolli o‘yin” - ta’lim oluvchi talabalar tomonidan hayotiy vaziyatning har xil shart-sharoitlarini sahnalashtirish orqali ko‘rsatib beruvchi texnologiyadir. Shu bilan birgabu texnolgiya  ta’lim oluvchilar ta’lim beruvchi tomonidan ishlab chiqilgan ssenariy asosida  rollarni ijro etish bilan kifoyalanishadi, Ta’lim oluvchilarda shaxslararo muomala malakasini shakllantiradi. Texnologiada ta’lim beruvchi ta’lim oluvchilar haqida oldindan ma’lumotga ega bo‘lishi lozim. Chunki bu  rollarni o‘ynashda har bir ta’lim oluvchining individual xarakteri, xulq-atvori muhim ahamiyat kasb etadi. Bundan tashqari eng asosiy jixati tanlangan mavzular ta’lim oluvchilarning o‘zlashtirish darajasiga mos kelishi kerak.    Mavzu : Ta’lim tarbiya jarayonida tarixiy shaxslarni shaxsiyatini (o‘zligini) mukammal o’rganish.  Tumaris, Shiroq, Spitamen, Jaloliddin Manguberdi, Najmiddin Kubro, Amir Temur, Husayn Boyqaro, Alisher Navoiy, Mirzo Ulug‘bek, Shayboniyxon, Amir Olimxon, Nodira, Xudoyorxon, Muhammad Rahimxon II va Dukchi Eshon kabi shaxslar bo‘lishi mumkin.  Men kimman? Texnologiyani qo’llash jarayonida  ixtiyoriy chiqqan o‘quvchining boshiga biror bir tarixiy shaxsni ismi yozilgan yoki tasviri tushirilgan toj kiydiriladi. Bunda o‘quvchi tojga kimning ismi yozilgani yoki tasviri tushirilganligini bilmaydi. Qolgan o‘quvchilar esa bu tarixiy shaxs haqida ma’lumotlar berishadi. Tojni kiygan o‘quvchi esa shu ma’lumotlardan foydalanib ushbu shaxsning ismi ya’ni o‘zining kimligini topishi kerak bo‘ladi.  1 Shiroq   O‘qituvchi. U sak qabilasidan. U mil avv II mingyillikda yashagan. U haqidagi afsonalar birinchi marta yunon tarixchisi Poliyen asarida keltiriladi.  U Qizilqumda vafot etgan. Doro I ga Qarshi ko‘rashgan. Poliyen asarida uning ismi siyrak deyiladi.      2   Spitamen  Results of National Scientific Research International Journal 2023 Volume 2| Issue 9 SJIF- 5.8, Researchbib 7.1  ISSN: 2181-3639   https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/index 64  O’qituvchi  U Sug‘diyonada tug‘ilgan. Ismining ma’nosi “harakatchan”, “muqaddas” demakdir. U dushmaniga “Politimetda” pistirma qo‘ygan. 328 –yilda Samarqanddagi qo‘zg‘olonga boshhilik qiladi. Aleksandrga qarshi kurashgan.  Qabila boshliqlari tomonidan o‘ldirilgan.          O’yin texnologiyasi shu tariqa davom etadi. Xar bir o’quvchiga avvaldan tayyorlab qo’yilgan tojlar kiydiriladi o’quvchilar esa ular qaysi tarixiy shax yokki alloma ekanliklarini topishlari lozim .      Xullosa o’rnida shuni aytib o’tishimiz lozimki bu kabi texnologiya o’quvchilarni ananaviy va doimiy zerikarli tinglab o’tirish yoki yodlab olishdan tarzidagi bir xilikkdan qutulishadi. Yangicha yondashuv va usullar orqali mavzuni qizziqan va malumotlarni ixtiyoriy qiziqishlar bilan o’zlashtirishlari mumkin. Dars mashg’ulotlarini istalgan ko’rinishida pedagogning naxoratiga qarab qo’llay olish mumkin. Eng muhumi o’quvchilarda mashg’ulot va fanga bo’lgan qiziqishni uyg’otishga erihamiz, bola esa qiqiqan soxani va fanni o’rganishga bor ishtiyoqi bilan xaakat qiladi.  Foydalanilgan adabiyotlar: 1.  Porter M. Mejdunarodnaya konkurensiya. - M., Mejdunarodnыe otnosheniya, 1993 2.  Migranyan A.A. «Teoreticheskie aspektы formirovaniya konkurentosposobnыx klasterov». 3.  Kamolova, A. O. Q. (2023). Pedagoglik kasbi boshqa hamma kasblarning poydevoridir. Science and Education, 4(5), 988-992. 4.  Aipinge L.P. Cluster Centre Principalso perceptions of t’e implementation of t’e School Clustering System in Namibia (Unpublished Masters T’esis). R’odes University, – Sout’ Africa: 2007 5.  Kamolova, A., & Ergasheva, G. S. Q. (2022). Yosh avlodni tarbiyalashda xalq pedagogikasini manbalarining o’rganishning o ‘rganishning ilmiy-nazariy asoslari. Science and Education, 3(12), 590-592. Results of National Scientific Research International Journal 2023 Volume 2| Issue 9 SJIF- 5.8, Researchbib 7.1  ISSN: 2181-3639   https://academicsresearch.com/index.php/rnsr/index 65  6.  Nishonova, M. Y., & Kamolova, A. O. (2021). O’SMIRLARGA HUQUQIY BILIM BERISHDA KEYS STADI TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISH. Экономика и социум, (8 (87)), 42-45. 7.  Azizxodjaeva N.N. Voprosq podgotovki uchitelya v sisteme neprerqvnogo pedagogicheskogo obrazovaniya. –T.: TGPI, 1995. –64 s. 8.  Kamolova, A. O. Q., & Husaynova, S. I. (2023). O’smirlar o’rtasida axloqsizlikni oldini olishda pedagogik faoliyatning o’ziga xos xususiyatlari. Science and Education, 4(2), 969-972. 9.  Muslimov N.A. Bo’lajak kasb ta’limi o’qituvchisini kasbiy shakllantirish. – Toshkent: Fan, 2004. – 130 b. 10.  Nishonova, M. Y., & Kamolova, A. O. (2021). USING CASE STADE TECHNOLOGY IN LEGAL EDUCATION FOR TEENAGERS. Экономика и социум, (8), 42-45. 11.  Internet-resurs: http://www.krsu.edu.kg/vestnik/v3/a15.html 12.  Bannayev, M. S. (2022). O’zbeksitonda psixologik diagnostika va psixologik korreksion faoliyatni amalga oshirishdagi muammolar va yechimlar. Science and Education, 3(6), 701–703 13.  Bannayev, M. S. (2021). O‘zbeksitonda maktabgacha ta’lim va umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida psixologik xizmatning tashkil etish imkoniyati va muammolari. Science and Education, 2(7), 293–297. 15.  qizi Kamolova, A. O. (2023). SINFDAN TASHQARI SPORT MASHG ‘ULOTLARI ORQALI O ‘QUVCHILARDA MILLIY G ‘URUR, QADRYATLAR, UMUM INSONIY XIS TUYG ‘ULARNI RIVOJLANTIRISH. Results of National Scientific Research International Journal, 2(8), 60-66. 16 TARIX FANINI O‘QITISHDA O‘YINLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH. F.Axmedshina Jizzax davlat pedagogika instituti, Tarix o‘qitish metodikasi kafedrasi professori t.f.d., F.Aqchayev Tarix o‘qitish metodikasi kafedrasi katta o‘qituvchisi  

TA'LIM TARBIYA JARAYONIDA TARIXIY SHAXSLARNI SHAXSIYATINI O'RANISHNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI VA ULARNI QO'LLASH KO'NIKMALARI.

https://zenodo.org/record/8378340/files/60-65.pdf

TA'LIM TARBIYA JARAYONIDA TARIXIY SHAXSLARNI SHAXSIYATINI O'RANISHNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI VA ULARNI QO'LLASH KO'NIKMALARI.

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

ZENODO