A Battle of Memory and Image: War Tourism as Reconstruction Strategy in Sarajevo

Abstract

Sarajevo, known as ‘the Jerusalem of Europe’, is one of the most attractive tourist destinations in the Balkan region. Its geo-political position, tremendous landscape and rich historical and cultural heritage including architectural portrayals of different eras turns the city into an authentic, vibrant place of living. Alongside, the 1990s’ Bosnian War left heavy traces in the urban landscape and signs of the conflict are clearly traceable in today’s Sarajevo. The city has managed to recover slowly since the war ended in 1995, but the urban fabric seems to be avoided during the implementation of post-war reconstruction applications. The study investigates the representation of war as a tourist attraction, evaluating the physical expressions of belonging in the city and how this is reflected in today’s narratives. In this scope, the main objective of this paper is to examine the process and outcomes of the post-war tourism industry in spatial, cultural, socio-political and economical manner in the case of Sarajevo. The research is based on a comparative historical urban analysis to illustrate the impact of war tourism in the city and 11 in-depth interviews to narrate the related personal and collective memories. Results show that the new post-war physical (reconstruction strategy policies) and social (citizens’ perception) layer integrated in the existing townscape emboldens the vision of war tourism.Avrupa’nın Kudüs’ü olarak bilinen Saraybosna, turistik açıdan Balkanların en çekici yerlerinden biridir. Jeopolitik konumu, görkemli peyzajı ve farklı dönemlerin mimari tasvirlerini içeren zengin tarihi ve kültürel mirası, şehri otantik ve canlı bir yaşam alanına dönüştürmektedir. Bunun yanı sıra, 1990’ların Bosna Savaşı, kentsel peyzajda derin izler bırakmıştır ve savaşın izleri günümüz kentine net bir şekilde yansımaktadır. Şehir, savaşın sona erdiği 1995’ten bu yana yavaş yavaş toparlanmayı başarmıştır, ancak savaş sonrası yeniden yapılanma sürecinde kentsel dokunun fiziksel bir olgudan daha fazlası olduğu göz ardı edilmiş gözükmektedir. Bu kapsamda, bu çalışmanın amacı, Saraybosna özelinde savaş sonrası turizm endüstrisinin süreç ve sonuçlarını mekânsal, kültürel, sosyo-politik ve ekonomik olarak incelemektir. Çalışma, savaşın bir cazibe merkezi olarak temsilini araştırarak, kentte aidiyetin fiziksel izdüşümlerini ve bunların günümüz anlatılarına nasıl yansıdığını değerlendirmektedir. Araştırma, kişisel ve kolektif algıları esas alarak karşılaştırmalı tarihsel kentsel analize dayanmaktadır ve buna ilişkin kentlilerle 11 derinlemesine görüşme yapılmıştır. Sonuçlar, mevcut kent peyzajına entegre edilmiş savaş sonrası yeni fiziksel (yeniden inşa stratejileri ve politikaları) ve sosyal (kentlilerin algısı) boyutların savaş turizmi vizyonunu desteklediğini göstermektedir