Iwona Dorota Czechowska

internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny

Directory of Open Access Journals

internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2021, nr 7(10)        www.ikar.wz.uw.edu.pl148 P R Z E G L Ą D  P I Ś M I E N N I C T W AGrażyna Szustak, Witold Gradoń, Łukasz Szewczyk,  Ochrona nieprofesjonalnego uczestnika rynku finansowego,  Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach,  Katowice 2021, ss. 198Monografię autorstwa zespołu badawczego, pochodzącego z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach w składzie: Grażyna Szustak, Witold Gradoń, Łukasz Szewczyk uważam za war-tościową, atrakcyjną, skłaniającą do refleksji i pomagającą zrozumieć problem ochrony nieprofe-sjonalnych uczestników rynku finansowego.Niewątpliwą wartością tego, liczącego 171 stron, opracowania jest podjęcie kwestii ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynków finansowych. Powyższa problematyka jest niezmiernie istotna, aktualna i posiadająca walor społecznej użyteczności. Temat jest ważny nie tylko dla ograniczonego środowiska ekonomistów, lecz także dla szerokiej publiczności. Podzielam w tym przypadku opinię Autorów, którzy jako argument za przyjęciem takiego obszaru badawczego wskazali, że „relacje konsument – rynek finansowy wymagają szczególnego podejścia do ochro-ny praw i interesów nieprofesjonalnych uczestników rynku usług finansowych (…) ponieważ ofe-rowane konsumentom produkty finansowe są skomplikowane, ich stopień skomplikowania cały czas wzrasta, inwestycje finansowe są obarczone ryzykiem, część podmiotów rynku finansowego stosuje nieuczciwe praktyki (np. klauzule abuzywne w umowach), klient boryka się  z niejasnymi regulacjami, cennikami usług, asymetrią informacji, niedosytem własnej wiedzy finansowej i nie-pewnością oferowanych mu porad finansowych”. Podjęcie tego tematu uważam za szczególnie wartościowe ze względu na jego stosunkowo małą popularność w literaturze przedmiotu. Opisywana problematyka to bardzo ważny i złożony obszar badawczy, zasługujący na bliższe rozpoznanie w kontekście różnych segmentów rynku finansowego oraz decyzji podejmowanych przez konsu-mentów/klientów. Wybór tego tematu uważam za trafny, tak z teoretycznego, jak i praktycznego punktu widzenia. Pozytywnie oceniam także przedstawienie badanej problematyki w odniesieniu do funkcjonowania instytucji i mechanizmów na poziomie krajowym, ale również międzynaro-dowym. Ponadto warta podkreślenia jest aktualność ujęcia tego zagadnienia obejmująca m.in. perspektywę pandemii COVID-19. Należy zaznaczyć wnikliwość i dobre rozpoznanie literatury przedmiotu, co odpowiada zapotrzebowaniu na pogłębione analizy i oceny mechanizmów dzia-łania rynków finansowych. Podsumowując, recenzowana monografia, stanowiąca element nurtu badań nad uwarunkowaniami efektywności systemu ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynków finansowych, stanowi interesujący głos w tej dyskusji. Tytuł monografii jest adekwatny do jej zawartości. Treść poszczególnych rozdziałów jest właściwa. Warstwę teoretyczną urozmaicono materiałem ilustracyjnym: tabelami i rysunkami, które zostały właściwie wkomponowane i stanowią uzupełnienie lub wzbogacenie przedstawio-nych rozważań. Taki układ wpływa pozytywnie na percepcję tekstu. Recenzowane opracowanie jest przygotowane w sposób prawidłowy pod względem formalnym. Jego atrybutem jest odpo-wiedni poziom klarowności stylistycznej, przejrzysty, zrozumiały język, właściwie zastosowana internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2021, nr 7(10)        www.ikar.wz.uw.edu.pl149 Iwona Dorota Czechowska            G. Szustak, W. Gradoń, Ł. Szewczyk, Ochrona nieprofesjonalnego uczestnika…terminologia, zachowana logika wywodu. Treści zawarte w monografii tworzą holistyczny obraz ochrony nieprofesjonalnych uczestników różnych rynków finansowych (bankowego, kapitałowego i ubezpieczeniowego) analizowany w perspektywie szeroko pojmowanego bezpieczeństwa finan-sowego. Recenzowana książka wypełnia lukę w literaturze przedmiotu z powodu braku publikacji ujmujących w sposób kompleksowy te zagadnienia. Opracowanie ma charakter naukowy, ponieważ Autorzy stawiają cele oraz pytania badawcze (hipotezy badawcze) i za pomocą dostępnych im źródeł dokonują ich weryfikacji. Nie rezygnu-ją przy tym z wyrażania własnych opinii, sądów i wartościowania przedstawionych zagadnień. Wywód prowadzony przez Autorów monografii w poszczególnych rozdziałach jest dokonany na podstawie solidnych studiów literaturowych, w ramach syntezy i konsolidacji treści. Jako główny cel przyjęto „przedstawienie kierunków zmian i dokonanie oceny skuteczności działania organów ochrony klienta oraz regulacji ukierunkowanych na ochronę interesów konsumenta, jako uczestnika rynku usług finansowych, z jednoczesną koncentracją na koordynacji tychże rozwiązań w ukła-dzie powiązań ponadsektorowych”. Trzeba przyznać, że ocena skuteczności ochrony to zadanie bardzo ambitne. W przypadku tego opracowania dokonano tej oceny na podstawie dostępności rozwiązań instytucjonalnych. Autorzy ocenili, że konsumenci nie zawsze korzystają z rozwiązań instytucjonalnych, czego powodem mają być (z czym trudno się zgodzić) wysokie koszty, ale również „brak przekonania co do skuteczności i poczucie słabej pozycji w sytuacji konfliktowej z pośrednikiem finansowym” (ten argument jest natomiast przekonujący). Założone cele badaw-cze przedstawione w monografii zostały zrealizowane.W badaniach zaprezentowanych w recenzowanym opracowaniu wykorzystano wnikliwą kwe-rendę literatury przedmiotu w zakresie bezpieczeństwa finansowego, ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynku bankowego, kapitałowego i ubezpieczeniowego, rynku usług płatniczych i cy-berbezpieczeństwa. Autorzy monografii zastosowali metodę badań typu desk research, analizę źródeł wtórnych (dane zastane), wykorzystali wiele aktów prawnych na poziomie krajowym i mię-dzynarodowym, a także raporty organizacji międzynarodowych. Umiejętne wykorzystanie wyników badań wtórnych nie umniejsza poziomu merytorycznego i jakości wywodów. Biorąc pod uwagę specyfikę analizowanych treści, uznać należy wykorzystane metody za właściwe i wystarczające do osiągnięcia zakładanych przez Autorów celów oraz poszukiwania odpowiedzi na postawione we wstępie pytania badawcze. Oceniając metody badawcze należy stwierdzić, że ich dobór jest adekwatny do realizowanego tematu i celu opracowania. Na podstawie zgromadzonego materiału badawczego Autorzy sformułowali poprawne wnioski. Zakres i dobór źródeł wykorzystywanych w opracowaniu oceniam zaś pozytywnie jako pozycje aktualne, wykazujące związek z realizowa-nym tematem, należące do uznanego, literaturowego kanonu. Recenzowana monografia napisana we współautorstwie przez reprezentujących katowi-cki ośrodek naukowo-badawczy stanowi wartościowe opracowanie na temat różnych aspektów bezpieczeństwa finansowego i ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynków finansowych. Problematyka relacji klientów z pośrednikami na rynkach finansowych nabiera szczególnego zna-czenia w czasie zagrożenia pandemią koronawirusa COVID-19, co zostało również uwzględnione w recenzowanej książce (opis inicjowanych przez banki w Polsce, czy KNF działań podejmowanych w celu poprawy sytuacji klientów w czasie pandemii). Monografia stanowi wartościową pozycję na rynku wydawniczym, wzbogacającą dorobek nauki polskiej. Jej zasadniczym walorem jest internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2021, nr 7(10)        www.ikar.wz.uw.edu.pl150 Iwona Dorota Czechowska            G. Szustak, W. Gradoń, Ł. Szewczyk, Ochrona nieprofesjonalnego uczestnika…kompleksowe podejście do ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynków finansowych, w którym zaprezentowano łącznie problemy i mechanizmy działania dotyczące różnych segmentów rynku finansowego, przedstawiane zazwyczaj w odrębnych publikacjach. Recenzowana monografia składa się z czterech części (rozdziałów) i wstępu, zakończenia oraz zestawienia wykorzystywanych źródeł, a także spisu tabel i rysunków. Poszczególne rozdziały zostały podzielone na cztery podpunkty. Struktura opracowania jest adekwatna do głównego te-matu, określonego w tytule. Treść rozdziału pierwszego stanowi wprowadzenie do tematu ochrony nieprofesjonalnego uczestnika rynku finansowego, osadzenie głównego tematu w kontekście bez-pieczeństwa finansowego. W tej części opracowania przedstawiono aspekt pojęciowy podmiotów ochrony, ukazano także istotę sieci bezpieczeństwa oraz problematykę wiedzy finansowej. Treści zawarte w tej części opracowania mają charakter porządkujący i wprowadzający. W kolejnych częściach Autorzy skoncentrowali się na ochronie klienta nieprofesjonalnego na rynkach usług bankowych, kapitałowych i ubezpieczeniowych. Natomiast ostatni rozdział pracy stanowi klamrę spinającą tekst. W tym przypadku Autorzy koncentrują się na ponadsektorowej instytucjonalno--prawnej ochronie nieprofesjonalnego klienta rynku finansowego. Szczególnie wartościowa jest w tej części opracowania prezentacja wątku dotyczącego przeglądu i oceny regulacji prawnych, wzmacniających system ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynku finansowego oraz unij-ny i krajowy system cyberbezpieczeństwa oraz usługi zaufania, a także system identyfikacji elektronicznej. Analiza recenzowanego opracowania daje podstawę do stwierdzenia, że zasługuje ono na wysoką ocenę, ponieważ:− Stanowi próbę oryginalnego rozwiązania problemu naukowego, którym jest skuteczność sy-stemu ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynków finansowych. Jego układ tematyczny, będący syntezą zagadnień występujących w różnych segmentach rynku finansowego, nie pokrywa się z większością książek na ten temat. − Prezentuje ogólną i szczegółową wiedzę teoretyczną oraz praktyczną w dyscyplinie finanse, związaną z krajowym i unijnym systemem ochrony konsumentów/klientów rynków finansowych. Wskazuje akty prawne i instytucje, których celem jest wzmacnianie interesu ekonomicznego konsumenta, jak również rozstrzyganie sporów z instytucjami finansowymi. Przekonuje do opinii, że ochrona jest potrzebna.− Ukazuje retrospektywny przegląd wyselekcjonowanej literatury przedmiotu oraz szerokie legislacyjne udokumentowanie istoty teoretycznych podstaw bezpieczeństwa finansowego i ochrony nieprofesjonalnych uczestników rynków finansowych. − Zawiera prezentację odpowiednio pogłębionych rozważań, opisanych w sposób precyzyjny i przejrzysty, o relatywnie nowym, innowacyjnym kierunku badań, którym jest efektywność ochrony konsumentów.− Dostarcza ciekawych informacji o bezpieczeństwie finansowym w kontekście wiedzy finan-sowej, kondycji finansowej banku, tajemnicy bankowej, złożonego, pozasądowego systemu dochodzenia roszczeń oraz systemu rekompensat. − Opisuje w sposób kompleksowy i poddaje krytycznej ocenie mechanizmy funkcjonowania systemu ochrony różnych uczestników rynków finansowych, a zwłaszcza rynku: bankowe-go, ubezpieczeniowego, kapitałowego, płatniczego. Do prezentacji teoretycznej dołączono internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2021, nr 7(10)        www.ikar.wz.uw.edu.pl151 Iwona Dorota Czechowska            G. Szustak, W. Gradoń, Ł. Szewczyk, Ochrona nieprofesjonalnego uczestnika…bogaty materiał ilustracyjny, zawierający dane statystyczne, pozwalające czytelnikowi na lepsze zrozumienie prezentowanych zagadnień.− Przedstawia problematykę relacji klientów z pośrednikami na rynkach finansowych w czasie zagrożenia pandemią koronawirusa COVID-19, poprzez opis działań banków podejmowa-nych w celu poprawy sytuacji klientów czy charakterystykę pakietu KNF.− Uwydatnia w perspektywie zagrożeń i ochrony zagadnienie cyberbezpieczeństwa i ochrony danych.− Skłania do refleksji nad kierunkami przyszłych rozwiązań i może stanowić dla czytelników inspirację do dalszych badań. Ze względu na wykazane walory pozytywnie oceniam monografię, stanowiącą wynik badań i przemyśleń naukowych trzech Autorów: Grażyny Szustak, Witolda Gradonia i Łukasza Szewczyka. Uważam ją za wartościową, wypełniającą lukę w dotychczasowej dyskusji poświęconej ochro-nie na rynkach finansowych. Publikacja wnosi nowe wartości do nauk ekonomicznych i znajdzie czytelników na rynku wydawniczym. To idealna lektura dla tych, którzy chcą wiedzieć na jakich zasadach funkcjonują pośrednicy finansowi w relacjach ze swoimi konsumentami/klientami i co w tych relacjach może wpływać negatywnie na bezpieczeństwo systemu finansowego.Iwona Dorota CzechowskaInstytut FinansówWydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki ORCID https://orcid.org/0000-0002-8051-5324

Grażyna Szustak, Witold Gradoń, Łukasz Szewczyk, Ochrona nieprofesjonalnego uczestnika rynku finansowego, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice 2021, ss. 198

https://ikar.wz.uw.edu.pl/images/numery/ikar_7_10/iKAR_710-21_13Czechowska-PP.pdf

Grażyna Szustak, Witold Gradoń, Łukasz Szewczyk, Ochrona nieprofesjonalnego uczestnika rynku finansowego, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice 2021, ss. 198

Abstract

Similar works

Full text

Available Versions

Directory of Open Access Journals